Kleine plantjes in glas: van stekje op water tot terrarium

Kleine plantjes in glas kun je op drie manieren houden: als stekje op water, in een gesloten terrarium of in hydrocultuur. Alle drie zijn mooi om naar te kijken, omdat je de wortels of de lagen door het glas ziet. En alle drie hebben dezelfde valkuil: glas heeft geen afvoergat. Overtollig water kan nergens heen, dus de kunst is om de wortels zuurstof te geven zonder dat ze gaan rotten.

Welke drie manieren zijn er om plantjes in glas te zetten?

Elke manier vraagt een ander soort onderhoud en past bij een ander doel. Deze vergelijking helpt je kiezen:

Een stekje op water is het makkelijkst om mee te beginnen. Een stengel van een Epipremnum (Epipremnum aureum) of vaderplant (Tradescantia zebrina) maakt binnen een paar weken wortels in een glas water. Een gesloten terrarium vraagt meer voorbereiding, maar daarna nauwelijks werk. Hydrocultuur zit ertussenin: de plant staat in kleikorrels met een laagje water en voedingsoplossing onderin.

Waarom is glas zonder afvoergat lastig?

In een gewone pot loopt overtollig water weg. In glas blijft het staan. Wortels die in stilstaand water staan, krijgen te weinig zuurstof en beginnen te rotten. Daarnaast laat glas licht door tot aan de wortels, en licht plus water betekent algen. Met deze maatregelen voorkom je dat:

• Een drainagelaag van hydrokorrels: een laag van 2 tot 3 centimeter onderin vangt overtollig water op, zodat de grond erboven niet verzadigd raakt.
• Een dun laagje houtskool: een halve centimeter actieve kool of houtskoolkorrels op de drainagelaag helpt geurtjes en bacteriegroei te beperken, omdat houtskool stoffen bindt.
• Gedoseerd gieten: gebruik een spuitflesje of een theelepel in plaats van een gieter. Zo zie je precies hoeveel water je toevoegt en kun je stoppen voordat er water in de drainagelaag blijft staan.
• Licht dat algen voedt: zet glas niet in direct zonlicht. Zon verwarmt het water en maakt het een broedplaats voor algen. Helder, indirect licht is voldoende.

Welke soorten doen het goed in glas?

Niet elke plant past in glas. Je zoekt soorten die klein blijven, van hoge luchtvochtigheid houden en niet veel licht nodig hebben. Deze zes zijn goede kandidaten:

Fittonia, slaapkamergeluk en mos zijn de klassiekers voor een gesloten terrarium, omdat ze de hoge luchtvochtigheid juist nodig hebben. De Peperomia doet het beter in een open glazen pot, want in een dichte bol krijgt hij snel te nat blad. De kruipvijg groeit snel en moet je regelmatig bijknippen. Kleine varens passen alleen in een ruimer glas, anders drukken ze tegen de wand. De RHS geeft in haar uitleg over flessentuinen en terrariums nog meer soorten die geschikt zijn.

Hoe bouw je een gesloten terrarium in vijf lagen op?

Een gesloten terrarium werkt als een kleine kringloop. Water verdampt uit grond en blad, slaat neer tegen het glas en druppelt weer naar beneden. Om die balans te krijgen, bouw je het op in vijf lagen:

1. Drainagelaag, 2 tot 3 centimeter: hydrokorrels of grof grind. Hier zakt overtollig water in weg.
2. Scheidingslaag, een paar millimeter: een stukje fijn gaas of een laagje mos, zodat de grond niet tussen de korrels zakt.
3. Houtskool, een halve centimeter: een dun laagje om de kringloop fris te houden.
4. Substraat, 4 tot 6 centimeter: luchtige potgrond, eventueel gemengd met wat kokosvezel. Dit is waar de wortels groeien.
5. Decoratie: mos, steentjes of een stukje hout. Houd het bescheiden, zodat de plantjes ruimte houden.

Maak met een lepel of stokje een kuiltje in het substraat en zet de plantjes erin, de hoogste achteraan. Druk de grond aan met een kurk op een stokje. Laat een paar centimeter tussen de plantjes en het glas, zodat blad niet nat tegen de wand ligt. Geef tot slot een paar pufjes water en sluit het deksel.

Hoe onderhoud je glaswerk?

Het onderhoud verschilt per methode:

• Stekjes op water: ververs het water elke week. Stilstaand water raakt snel zuurstofarm en troebel, en dat vertraagt de wortelvorming.
• Gesloten terrarium: lees de condens af. Een lichte waas in de ochtend die overdag wegtrekt, is ideaal. Is het glas de hele dag beslagen, zet dan het deksel een dag op een kier. Zie je nooit condens, geef dan een paar pufjes water.
• Snoeien: knip plantjes bij die tegen het glas groeien of het deksel raken. Blad dat constant nat tegen de wand ligt, gaat rotten.
• Schoonmaken: veeg de binnenkant eens per maand schoon met een doekje of spons op een stokje. Zo blijft het glas helder en zie je beginnende algen op tijd.

Welke fouten laten je glaswerk mislukken?

Drie fouten zien we het vaakst:

• Te veel water: zonder afvoergat is dit de nummer één oorzaak van rot. Zie je water staan in de drainagelaag, zuig het dan weg met een pipet of keukenpapier.
• Een plek in de volle zon: glas werkt als een kas. In de zon loopt de temperatuur binnen een uur zo hoog op dat plantjes koken. Zet glaswerk op een lichte plek zonder direct zonlicht.
• Te grote soorten in een kleine bol: een plant die snel groeit, vult de bol binnen een paar maanden en krijgt dan te weinig lucht. Kies soorten die klein blijven.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak ververs je het water bij een stekje in glas?

Ververs het water eens per week. Stilstaand water raakt zuurstofarm en wordt troebel door bacteriën, en dat remt de wortelvorming. Gebruik water op kamertemperatuur, zodat de wortels geen koudeschok krijgen. Spoel het glas daarbij kort om. De RHS beschrijft in haar gids over stekken van kamerplanten welke soorten goed wortelen in water.

Waarom wordt de binnenkant van mijn glas groen?

Dat zijn algen. Ze groeien waar licht en water samenkomen, en glas laat licht door tot in het water of de grond. Zet het glas op een plek met minder direct licht, ververs het water vaker en veeg de binnenkant schoon. Een gekleurd of mat glas beperkt algengroei ook.

Kan een plant permanent in water blijven leven?

Sommige soorten wel, zoals de Epipremnum en de vaderplant. Ze maken speciale waterwortels die zuurstof uit het water halen. Geef dan eens per maand een paar druppels vloeibare voeding, want in water zitten geen voedingsstoffen. Andere soorten raken na een tijd uitgeput en groeien beter in grond.

Moet een terrarium dicht of open blijven?

Dat hangt af van de planten. Vochtminnende soorten als Fittonia en mos doen het het best in een gesloten terrarium. Planten die van drogere lucht houden, zoals Peperomia of vetplantjes, horen in een open glas. Een gesloten terrarium mag af en toe even open als er te veel condens is.

Zin om zelf te beginnen met glaswerk? Kijk in onze collectie planten in een glazen pot of bij de terrariums. Meer soorten voor in glas vind je in de blog over terrariumplanten. Je krijgt gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, zodat je met vertrouwen aan je eigen glazen tuin begint.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.