Kleine schaduwplanten binnen: soorten voor een donkere hoek

Kleine schaduwplanten voor binnen zijn soorten die van nature op de bosbodem groeien, onder een dicht bladerdak. Ze zijn gewend aan weinig licht en passen zich daaraan aan door trager te groeien. Dat heeft een voordeel dat veel mensen vergeten: een plant die trager groeit, heeft ook minder water en voeding nodig.

Juist daar gaat het in donkere huizen vaak mis. Planten kwijnen niet alleen weg door het gebrek aan licht, maar vooral doordat ze net zoveel water krijgen als op een zonnige plek. Hieronder lees je hoe donker je hoek echt is, welke compacte soorten het daar volhouden en hoe je de verzorging aanpast.

Wat betekent schaduw binnen precies?

Licht meet je in lux. Buiten is het op een bewolkte dag al snel 10.000 lux, in de volle zon ruim 50.000. Binnen is dat veel minder. Direct achter een noordraam meet je overdag ongeveer 1.000 tot 2.500 lux. Op twee meter van dat raam is het nog maar een paar honderd lux. Achter in de kamer kan het onder de 100 lux zakken.

Ons oog past zich zo goed aan dat we dat verschil nauwelijks merken. Een plant merkt het wel. De meeste schaduwplanten hebben minimaal 200 tot 500 lux nodig om gezond te blijven. Daaronder teren ze in op hun reserves.

Zo schat je het zelf in. Houd op het lichtste moment van de dag je hand een halve meter boven de plek. Zie je een duidelijke schaduw met scherpe randen, dan is het licht genoeg voor de meeste soorten. Een vage schaduw betekent weinig licht. Zie je nauwelijks schaduw, dan is het te donker. Een gratis luxmeter-app op je telefoon geeft een nog betere indicatie. De University of Minnesota legt in haar gids over licht voor binnenplanten uit hoe snel de lichtsterkte afneemt met de afstand tot het raam.

Welke tien kleine soorten kunnen tegen weinig licht?

Deze soorten blijven compact en redden het met weinig licht. De minimale lichtbehoefte is een indicatie voor gezonde groei.

De Aspidistra wordt in het Engels niet voor niets "cast iron plant" genoemd. Hij kan het van alle soorten met het minste licht, maar groeit daardoor ook maar een paar bladeren per jaar. Fittonia en Maranta staan onderaan de lijst: die willen wel een donker plekje, maar dan dicht bij het raam. Meer soorten vind je in onze blog over planten zonder zon.

Waarom verandert de verzorging mee met het licht?

Licht is de motor van een plant. Met licht maakt hij suikers aan, en die gebruikt hij om te groeien. Weinig licht betekent weinig groei. En een plant die weinig groeit, verbruikt weinig water en weinig voeding.

Minder water. In een donkere hoek verdampt er ook minder water uit het blad en de grond. De pot blijft daardoor veel langer nat. Geef pas water als de bovenste twee tot drie centimeter droog is. Bij Zamioculcas en Sansevieria mag de pot helemaal opdrogen. Dat kan in de schaduw drie tot zes weken duren.

Later voeden. Begin pas met plantenvoeding als je nieuwe groei ziet, meestal later in het voorjaar dan bij planten op een lichte plek. Geef halve doses. Voeding die de plant niet opneemt, stapelt zich op in de grond als zouten en kan de wortels beschadigen.

Trager verpotten. Een schaduwplant vult zijn pot langzaam. Verpot hem daarom pas als je echt wortels uit het gat ziet komen, vaak na twee tot drie jaar. Een grote pot met veel natte grond is in de schaduw extra riskant.

Hoe zie je dat het toch te donker is?

Een plant laat meestal pas na een paar weken tot maanden zien dat hij te weinig licht krijgt. Let op deze signalen:

• Lange, dunne stelen. De plant rekt zich uit naar het licht. De afstand tussen de bladeren wordt groter en de stengels worden slap.
• Kleine nieuwe blaadjes. Nieuw blad is duidelijk kleiner dan het oude, omdat de plant te weinig energie heeft.
• Bladval aan de onderkant. De plant laat oude bladeren vallen die hij niet meer kan onderhouden.
• Bonte soorten worden groen. De witte of gele tekening verdwijnt, omdat de plant meer bladgroen maakt om het weinige licht op te vangen.
• Groene aanslag op de grond. Algen of mos op de potgrond betekenen dat de grond te lang nat blijft. Een teken van weinig licht in combinatie met te veel water.

Bijlichten met een groeilamp

Is je plek echt te donker, dan helpt een groeilamp. Kies een LED-lamp met een volspectrum, die licht geeft in de kleuren die planten gebruiken. Hang hem op 20 tot 40 centimeter boven de plant, zodat het licht sterk genoeg aankomt. Laat hem 10 tot 12 uur per dag branden. Met een tijdschakelaar hoef je er niet aan te denken. De University of Maryland geeft meer uitleg over kweeklampen voor binnenplanten.

Hoe schuif je slim met plekken?

Heb je een paar lichte plekken en een donkere hoek, dan kun je planten laten rouleren. Zet een plant een maand of twee in de donkere hoek en daarna een paar weken op een lichtere plek, bijvoorbeeld vlak bij een oostraam. Daar kan hij zijn reserves weer aanvullen.

Werk met twee exemplaren van dezelfde soort, zodat de hoek nooit leeg is. Terwijl de ene plant herstelt, staat de andere in de schaduw. Zo houd je beide planten gezond en ziet de donkere plek er altijd groen uit.

Verplaats een plant geleidelijk van donker naar licht. Direct vanuit de schaduw in de volle zon kan het blad verbranden, omdat het daar niet aan gewend is. Een plek met ochtendzon of indirect licht is ideaal om bij te komen.

Veelgestelde vragen

Welke kleine plant overleeft in een kamer zonder raam?

Geen enkele plant overleeft op lange termijn zonder licht. Zamioculcas en Aspidistra kunnen het een paar weken volhouden, maar teren dan in op hun reserves. Wil je een plant in een ruimte zonder raam, zet er dan een groeilamp bij die 10 tot 12 uur per dag brandt, of laat de plant regelmatig rouleren met een lichte plek.

Hoe weet je of een plek te donker is voor een plant?

Houd op het lichtste moment je hand boven de plek. Een scherpe schaduw betekent genoeg licht, een vage schaduw weinig, geen schaduw te weinig. Een luxmeter-app geeft een betere indicatie. Onder de 200 lux is het voor de meeste planten te donker. Lange dunne stelen en klein nieuw blad zijn ook signalen.

Groeien schaduwplanten langzamer?

Ja. In weinig licht maakt een plant minder suikers aan en heeft hij minder energie om te groeien. Een Aspidistra of Zamioculcas maakt in de schaduw soms maar een paar nieuwe bladeren per jaar. Daarom hebben ze ook minder water en voeding nodig dan dezelfde plant op een lichte plek.

Helpt een gewone lamp een plant in het donker?

Een beetje, maar veel minder dan je denkt. Een gewone lamp geeft vaak te weinig licht en niet in de juiste kleuren. Een LED-lamp met daglichtkleur op korte afstand helpt al meer. Het beste werkt een volspectrum groeilamp op 20 tot 40 centimeter, 10 tot 12 uur per dag.

Wil je een donkere hoek toch groen maken? In onze collectie kamerplanten voor in de schaduw vind je soorten die met weinig licht overweg kunnen. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. Dankzij onze verpakking op maat komt je plant veilig en onbeschadigd aan.

Voor levende planten geldt daarnaast ons retour- en garantiebeleid, voor het geval er onderweg toch iets misgaat.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.