Makkelijk te stekken planten en hoe je ze aan de wortel krijgt

Makkelijk te stekken planten maken wortels zo gewillig dat een glas water op de vensterbank vaak genoeg is. Twaalf soorten, van Epipremnum tot Tradescantia, lukken ook bij je allereerste poging. Mislukt een stek toch? Dan ligt dat meestal niet aan de plant, maar aan twee dingen: op de verkeerde plek snijden of de stek te donker zetten. Met die twee punten onder controle maak je gratis nieuwe planten, om zelf te houden of om te ruilen.

Welke twaalf planten wortelen het makkelijkst?

De soorten hieronder vormen snel wortels en vergeven een beginnersfout. De wortelduur is een richtlijn voor een warme kamer in voorjaar of zomer. In de winter duurt alles langer.

Plant	Methode	Eerste wortels na
Epipremnum (Epipremnum aureum)	Scheutstek in water	1 tot 2 weken
Tradescantia (Tradescantia zebrina)	Scheutstek in water of aarde	1 week
Monstera (Monstera deliciosa)	Stengelstek met knoop en luchtwortel in water	2 tot 4 weken
Philodendron (Philodendron hederaceum)	Scheutstek in water	1 tot 3 weken
Graslelie (Chlorophytum comosum)	Uitloper (kindje) in water of aarde	1 week
Jadeplant (Crassula ovata)	Blad- of takstek in droge aarde	3 tot 5 weken
Sansevieria (Sansevieria trifasciata)	Bladstek in aarde of water	6 tot 10 weken
Klimop (Hedera helix)	Scheutstek in water	2 tot 3 weken
Peperomia (Peperomia obtusifolia)	Blad- of scheutstek in aarde	3 tot 4 weken
Pannenkoekplant (Pilea peperomioides)	Uitloper uit de grond in water	1 tot 2 weken
Syngonium (Syngonium podophyllum)	Scheutstek in water	2 weken
Wasbloem (Hoya carnosa)	Scheutstek met twee knopen in water	3 tot 5 weken

De klimmers en ranken in de bovenste helft van de tabel zijn de beste start. Ze groeien snel, dus je ziet binnen een paar dagen of een stek aanslaat. Vetplanten zoals Crassula en Sansevieria zijn net zo betrouwbaar, maar vragen meer geduld. Een eerlijk nadeel bij de Sansevieria: een bladstek van een geelgerande plant geeft vaak een volledig groene nieuwe plant. Wil je die rand behouden, deel dan de wortelstok.

Hoe stek je een plant in water, stap voor stap?

Water is de makkelijkste methode om mee te beginnen, omdat je de wortels ziet groeien. Zo weet je precies wanneer de stek klaar is om over te zetten.

1. Zoek de knoop. Een knoop is het verdikte puntje op de stengel waar een blad of luchtwortel uitkomt. Knip ongeveer 1 centimeter onder een knoop, want alleen daar zitten de cellen die wortels kunnen maken.
2. Kies de lengte. Een stek van 10 tot 15 centimeter met twee of drie knopen is ideaal. Langer maakt het niet sneller.
3. Haal onderste blad weg. Verwijder de bladeren die onder water zouden komen. Blad in water gaat rotten en maakt het water troebel.
4. Zet de stek in een glas. Gebruik water op kamertemperatuur, zodat de stek niet schrikt, en zorg dat minstens één knoop onder water staat.
5. Ververs het water. Doe dit elke vijf tot zeven dagen, of eerder als het troebel wordt. Vers water bevat meer zuurstof en minder bacteriën.
6. Zet over bij 3 tot 5 centimeter wortel. Wacht je veel langer, dan went de stek zo aan water dat de overstap naar aarde lastiger wordt.

Zet het glas op een lichte plek zonder felle middagzon. Het RHS beschrijft in zijn uitleg over het stekken van kamerplanten dezelfde basis: een schoon, scherp mes en een warme, lichte standplaats.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Wanneer werkt stekken in aarde beter?

Aarde is de betere keuze voor vetplanten en voor soorten met dik, vlezig blad. Crassula, Peperomia en Sansevieria bevatten veel vocht en rotten sneller in water. In licht vochtige grond maken ze wortels die meteen gewend zijn aan aarde, zodat de overstap naar een pot wegvalt.

Laat de snijwond van een vetplant eerst een dag of twee drogen tot er een dun korstje op zit. Zo dringen schimmels minder snel naar binnen. Steek de stek daarna in stekgrond of een mengsel van potgrond met wat perliet, zodat overtollig water goed wegloopt.

Voor scheutstekken van klimmers werkt aarde ook, mits de lucht vochtig blijft. Dat regel je met een simpele kweekbak:

• Zet de stekken in een potje met vochtige stekgrond.
• Trek er een doorzichtig plastic zakje overheen en zet het vast met een elastiekje.
• Laat het zakje één keer per dag een paar minuten open, zodat er geen schimmel ontstaat.

Het zakje houdt het vocht rond het blad vast. Een stek zonder wortels kan nog geen water opnemen, dus zo droogt hij niet uit terwijl hij wortels maakt. Voelt de stek na een paar weken stevig aan als je zachtjes trekt? Dan zitten er wortels.

Wat is het verschil tussen bladstek en scheutstek?

Bij een scheutstek neem je een stukje stengel met knopen en blad. Dit is de standaard voor Epipremnum, Philodendron, Hedera, Syngonium en Hoya. Bij een bladstek gebruik je alleen een blad, of een stuk blad, en maakt de plant uit het bladweefsel zelf nieuwe wortels en scheuten. Dat lukt bij Peperomia, Crassula en Sansevieria. Een bladstek is trager, maar je haalt er meer nieuwe planten uit één moederplant mee. Meer achtergrond vind je bij het RHS over bladstekken.

Wat is het beste moment van het jaar om te stekken?

Het voorjaar, van maart tot en met mei, geeft de hoogste kans op succes. De dagen worden langer, dus de stek krijgt meer licht om energie aan te maken. Tegelijk staat de moederplant in de groeistand en zit er veel groeikracht in de stengels.

In de zomer lukt stekken ook prima, al droogt een stek in aarde dan sneller uit. Houd hem daarom uit de volle zon. In de herfst en winter kan het wel, maar het duurt vaak twee keer zo lang. Weinig licht remt de wortelvorming, en de verwarming maakt de lucht droog. Wil je toch in de winter stekken, zet de stek dan dicht bij een raam op het oosten of westen. Snelle groeiers zoals Tradescantia en Epipremnum redden het zelfs dan meestal wel.

Waarom mislukken stekken?

Gaat een stek dood, dan is de oorzaak bijna altijd een van deze vier:

• Rot door troebel water. Bacteriën groeien snel in stilstaand water. De stengel wordt zacht en bruin. Ververs vaker en knip het rotte deel weg tot je gezond, stevig weefsel ziet.
• Geen knoop meegenomen. Een stukje stengel zonder knoop blijft wekenlang groen, maar maakt nooit wortels. Knip opnieuw, net onder een knoop.
• Te weinig licht. Een stek heeft energie nodig om wortels te bouwen. Achter in de kamer blijft hij hangen, of hij verliest zijn blad.
• Te grote stek. Veel blad verdampt veel water, terwijl er nog geen wortels zijn om het aan te vullen. Houd twee of drie bladeren aan en halveer heel grote bladeren eventueel.

Twijfel je of het aan rot ligt of aan iets anders? Een zure of muffe geur uit het glas is een duidelijk teken van bacteriën.

Hoe groeit een stekje uit tot volwassen plant?

Zet een beworteld stekje eerst in een klein potje van 8 tot 10 centimeter doorsnede met een gat in de bodem. Een te grote pot houdt te veel water vast rond een klein wortelstelsel, en dat verhoogt de kans op wortelrot. Houd de grond de eerste twee weken iets vochtiger dan normaal, zodat waterwortels kunnen wennen aan aarde.

Bemesten heeft pas zin als je nieuw blad ziet verschijnen. Dat is het teken dat de wortels werken. Geef dan in het groeiseizoen om de twee tot vier weken kamerplantenvoeding op halve sterkte, zodat de jonge wortels niet verbranden.

Wil je een vollere plant? Zet drie of vier stekjes samen in één pot. Knip bij klimmers zoals Epipremnum en Philodendron af en toe de groeitop eruit. De plant gaat dan uitlopen vanuit de knopen eronder, zodat hij zich vertakt in plaats van één lange sliert te vormen. Die afgeknipte toppen zijn meteen je volgende stekjes. Meer tips vind je in ons artikel over kamerplanten stekken.

Veelgestelde vragen

Welke planten kun je in water stekken?

Vooral klimmende en rankende kamerplanten wortelen goed in water. Denk aan Epipremnum, Philodendron, Tradescantia, Syngonium, Hedera, Hoya en Monstera. Ook de kindjes van de graslelie en de pannenkoekplant doen het goed in een glaasje. Vetplanten zoals Crassula en Peperomia kun je beter in aarde stekken, omdat hun vlezige weefsel in water snel gaat rotten.

Hoe lang duurt het voordat een stek wortels krijgt?

Bij snelle groeiers zoals Tradescantia en Epipremnum zie je vaak binnen één tot twee weken de eerste worteltjes. Monstera en Hoya doen er drie tot vijf weken over. Vetplanten en Sansevieria zijn het traagst: reken op zes tot tien weken. In de winter duurt het bij alle soorten langer door het beperkte daglicht.

Waar moet je precies knippen bij het stekken?

Knip ongeveer een centimeter onder een knoop. Dat is het verdikte punt op de stengel waar een blad, zijstengel of luchtwortel ontspringt. Juist in die knoop zitten de cellen die nieuwe wortels kunnen vormen. Gebruik een scherpe, schone schaar of mes, zodat je de stengel niet plet en er geen bacteriën in de wond komen.

Heb je stekpoeder nodig?

Voor de makkelijke soorten in dit artikel is stekpoeder niet nodig. Ze maken van nature snel wortels. Stekpoeder bevat een groeihormoon dat de wortelvorming versnelt en is vooral handig bij houtige stekken of trage soorten. Gebruik je het toch, doop dan alleen het onderste puntje erin.

Op zoek naar een gezonde moederplant om van te stekken? In onze collectie Epipremnum vind je een van de dankbaarste soorten om mee te beginnen. Je profiteert van gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen en planten rechtstreeks vanuit de kas. Met verpakking op maat komt je plant veilig en onbeschadigd aan.

Is er bij aankomst toch iets mis met je plant? Dan val je terug op ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.