Niet giftige kamerplant kiezen: zo weet je zeker dat hij veilig is

Een niet giftige kamerplant is een plant waarvan het blad, de stengel en het sap geen stoffen bevatten die bij mens of dier klachten geven. Twijfel je over een plant? Dan helpt het om te weten wat 'giftig' bij kamerplanten meestal betekent. In de meeste gevallen gaat het om irritatie door calciumoxalaat: naaldvormige kristallen die prikken in mond en keel.

Hoe erg dat is, hangt af van de hoeveelheid en van wie er van eet. Een klein kind of een kat reageert sterker dan een volwassene. Met drie eenvoudige stappen zoek je betrouwbaar op of jouw soort veilig is.

Wat betekent giftig bij planten eigenlijk?

'Giftig' klinkt dramatisch, maar bij kamerplanten gaat het vaak om een lokale reactie. Er zijn drie mechanismen die je het vaakst tegenkomt:

• Calciumoxalaatkristallen. Veel planten uit de aronskelkfamilie, zoals Monstera en Dieffenbachia, bevatten microscopisch kleine naaldjes. Bij kauwen dringen die in het slijmvlies. Dat geeft een branderig gevoel, kwijlen en soms zwelling.
• Melkachtig sap. Ficus en Euphorbia geven wit sap als je een blad of tak breekt. Dat sap kan de huid, ogen en maag irriteren.
• Stoffen die de maag van streek maken, zoals saponinen in de vrouwentong. Die veroorzaken vooral braken of diarree.

Omdat de kristallen direct pijn doen, stopt een kind of dier meestal na één hap. Een enkel likje of stukje blad geeft daarom zelden ernstige klachten. Toch neem je het serieus, want een kleine lichaamsmassa of een allergische reactie kan het verloop veranderen. Een paar planten, zoals lelies voor katten, zijn wel echt gevaarlijk, ook in kleine hoeveelheden.

Hoe controleer je in drie stappen of jouw plant veilig is?

Op internet circuleren veel lijstjes die elkaar tegenspreken. Deze drie stappen geven je een betrouwbaar antwoord.

1. Lees het etiket af. Zoek naar de Latijnse naam, niet naar de Nederlandse. Een bijnaam als 'geldboom' kan op meerdere planten slaan, de Latijnse naam niet. Staat er ook een waarschuwingssymbool op, dan heb je al een eerste aanwijzing.
2. Zoek de Latijnse naam op in een betrouwbare bron. Voor katten, honden en paarden is de ASPCA-lijst van giftige en niet-giftige planten de meest gebruikte naslagbron. Voor kinderen geeft het Belgische Antigifcentrum uitleg over risico's en preventie.
3. Vraag advies bij twijfel. Staat de soort nergens, of heb je een ander huisdier zoals een konijn of vogel? Bel dan je dierenarts of, voor mensen, je huisarts. Zij kunnen de situatie inschatten.

Welke soorten zijn veilig voor een gemiddeld huishouden?

Onderstaande soorten staan op de ASPCA-lijst als niet giftig voor katten en honden, of worden algemeen als onschadelijk beschouwd. Ze zijn daardoor een rustige keuze als je kinderen of dieren in huis hebt. Niet giftig betekent overigens niet dat iemand er ongestraft een hele plant van kan opeten: veel vezels in één keer kan een gevoelige maag nog steeds van streek maken.

Het verzorgingsniveau zegt iets over hoe vergevingsgezind een plant is. Een Peperomia vergeeft een vergeten gieter, omdat de dikke bladeren water opslaan. Een Calathea laat bij droge lucht snel bruine randen zien. Zo kies je een soort die past bij jouw ritme.

Welke giftige soorten zie je in bijna elk huis?

Deze planten zijn populair en goed verkrijgbaar. Voor een volwassen huishouden zijn ze geen probleem, maar met jonge kinderen of huisdieren is het goed om te weten waar het risico zit.

• Dieffenbachia (Dieffenbachia seguine): blad en stengel vol calciumoxalaat. Kauwen kan flinke zwelling in de mond geven.
• Alocasia (Alocasia): vooral de stengels en knol, met dezelfde kristallen.
• Gatenplant (Monstera deliciosa): blad en stengel geven mondirritatie. De onrijpe vrucht is ook irriterend.
• Ficus (Ficus benjamina, Ficus elastica): het melksap kan huid en maag irriteren.
• Euphorbia (Euphorbia): het witte sap is scherp voor huid en vooral ogen.
• Lepelplant (Spathiphyllum wallisii): blad met calciumoxalaat, geeft mond- en maagklachten.

Meer achtergrond per soort lees je in het artikel over giftige kamerplanten.

Wat doe je na een hap of contact met sap?

Blijf rustig en kijk eerst wat er is gebeurd. Welke plant, welk deel en ongeveer hoeveel? Die informatie heb je straks nodig.

• Mond spoelen: haal resten uit de mond en laat spoelen met water of geef een slokje water te drinken. Dat verdunt de kristallen en verzacht de pijn.
• Huid wassen: spoel huid die in contact kwam met sap met water en zeep. Kwam er sap in het oog, spoel dan minstens tien minuten met lauw water.
• Niet laten braken: dat kan de slokdarm extra irriteren.
• Bellen: bij een kind neem je contact op met de huisarts of huisartsenpost. In België bel je het Antigifcentrum op 070 245 245. Bij een huisdier bel je de dierenarts. Bij ademhalingsproblemen of sufheid bel je direct 112.

Hang die nummers op een zichtbare plek, bijvoorbeeld binnen in een keukenkastje. Op het moment zelf wil je niet hoeven zoeken.

Veelgestelde vragen

Is een Monstera giftig?

Ja, een Monstera (Monstera deliciosa) staat op de ASPCA-lijst als giftig voor katten en honden. Het blad en de stengels bevatten calciumoxalaatkristallen die prikken in mond en keel. Dat geeft kwijlen, zwelling en soms braken. Voor mensen geldt hetzelfde: het is irritant, maar zelden ernstig bij een kleine hoeveelheid.

Kan alleen het sap van een plant al klachten geven?

Ja, sap kan klachten geven zonder dat iemand iets eet. Het melksap van Ficus en Euphorbia kan roodheid, jeuk of blaasjes veroorzaken bij gevoelige huid. In de ogen is het extra pijnlijk. Draag daarom handschoenen bij snoeien en verpotten, en was daarna je handen voor je je gezicht aanraakt.

Zijn luchtzuiverende planten ook veilig?

Niet vanzelf. Veel planten uit het bekende NASA-onderzoek, zoals de lepelplant en de gatenplant, zijn juist irriterend bij inname. Daarnaast vond een overzichtsstudie van Cummings en Waring dat kamerplanten in een gewone woning de lucht nauwelijks meetbaar verbeteren. Kies dus op veiligheid en verzorging, niet op luchtzuivering.

Staat op het etiket of een plant giftig is?

Soms wel, maar niet altijd. Er is geen verplichte waarschuwing voor kamerplanten, dus veel etiketten vermelden alleen naam en verzorging. Gebruik het etiket vooral om de Latijnse naam te vinden. Daarmee zoek je de giftigheid op in de ASPCA-lijst of vraag je advies bij je dierenarts of huisarts.

Wil je zonder twijfel een veilige plant kiezen? In onze collectie huisdiervriendelijke kamerplanten vind je soorten die volgens de ASPCA niet giftig zijn voor katten en honden. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas, in een verpakking op maat zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Is er bij aankomst iets mis met je levende plant, dan geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.