Plant groen met wit blad: bontbladige soorten en hun verzorging

Een plant met groen en wit blad heeft cellen die geen bladgroen (chlorofyl) aanmaken. Die witte delen kunnen dus geen licht omzetten in energie. Daardoor leunt de plant volledig op het groene deel van zijn blad, en dat verklaart waarom bontbladige soorten meer licht vragen en langzamer groeien dan hun volledig groene familieleden.

Bekende voorbeelden zijn de Epipremnum Marble Queen, de Ficus elastica Tineke en de Philodendron Birkin. Hieronder lees je hoe dat wit ontstaat, welke soorten het dragen en hoe je de tekening mooi houdt.

Hoe ontstaat wit in het blad?

Het blad van een plant bestaat uit meerdere cellagen. In een volledig groen blad maken al die lagen bladgroen aan. Bij een bontbladige plant, ook wel variegata genoemd, is dat in een deel van de cellen uitgeschakeld. Die cellen blijven wit of crème, en zo ontstaan vlekken, strepen of marmering.

Er zijn grofweg twee oorzaken. De eerste is een stabiele, erfelijke eigenschap. Denk aan de Aglaonema of de Dieffenbachia, waarbij de lichte tekening in vrijwel elk blad terugkomt in hetzelfde patroon. Zulke planten zijn voorspelbaar en houden hun tekening meestal goed vast.

De tweede oorzaak is een spontane mutatie in het groeipunt. Dan ontstaat een zogenaamde chimaera: een plant met twee soorten weefsel naast elkaar, een deel met en een deel zonder bladgroen. De Monstera Variegata is daar het bekendste voorbeeld van. Omdat de verdeling bij elk nieuw blad anders uitvalt, is geen blad gelijk. Een chimaera kan zomaar terugvallen naar volledig groen blad of juist een blad maken dat bijna helemaal wit is.

Welke tien planten hebben groen en wit blad?

Er zijn tientallen bontbladige kamerplanten. Deze tien verschillen flink in tekening en moeilijkheid, zodat je kunt kiezen wat past bij jouw licht en ervaring.

Begin je net met bontbladige planten? Dan zijn de Epipremnum, de graslelie en de Aglaonema een fijne start. Ze vergeven een minder ideale plek en hun tekening is stabiel. Wil je meer Epipremnum-varianten naast elkaar zien, kijk dan in de collectie Epipremnum. Een uitgebreider overzicht van soorten vind je in ons artikel over een kamerplant groen met wit blad.

Waarom vragen bontbladige planten meer licht?

Een blad werkt als een zonnepaneel. Hoe meer groen oppervlak, hoe meer energie de plant uit het licht haalt. Heeft een blad voor de helft wit, dan werkt maar de helft van dat paneel. De plant moet met minder energie hetzelfde doen: nieuwe bladeren maken, wortels vormen en zich herstellen.

Voor de standplaats betekent dat: zet een bonte plant op een lichtere plek dan je voor dezelfde soort in groen zou kiezen. Een plek op 1 tot 2 meter van een oost- of westraam werkt voor de meeste soorten goed. Daar krijgt de plant veel daglicht, zonder dat de middagzon direct op het blad valt. De University of Minnesota Extension legt in hun gids over licht voor binnenplanten uit hoe snel de lichtsterkte afneemt naarmate je verder van het raam gaat staan.

Heb je vooral noordlicht? Dan kun je beter kiezen voor een soort met weinig wit, zoals de Aglaonema of Dieffenbachia. Een Monstera Variegata op een donkere plek maakt vaak kleine, slappe bladeren en groeit nauwelijks.

Waarom verdwijnt het wit uit het blad?

Zie je dat nieuwe bladeren steeds groener worden? Dat is een bekend verschijnsel en het heeft bijna altijd met licht te maken. Een plant die te weinig licht krijgt, gaat zelf bijsturen. Hij maakt meer groen weefsel aan, omdat groen meer energie oplevert. Het wit wordt dan kleiner of verdwijnt helemaal uit nieuwe bladeren. Een lichtere plek helpt nieuwe bladeren weer bonter te worden. Blad dat al groen is, krijgt zijn tekening niet terug.

Bij chimaera's zoals de Monstera Variegata speelt nog iets anders. Daar kan het groeipunt terugvallen naar volledig groen weefsel. Dat heet terugval of reversie. Er groeit dan een scheut met alleen groen blad, en omdat die scheut meer energie maakt, groeit hij harder dan de rest. Laat je hem zitten, dan kan hij de hele plant overnemen.

Het advies is daarom om een volledig groene scheut weg te knippen, net boven het laatste blad dat nog wel wit bevat. Zo dwing je de plant om vanuit een bont deel verder te groeien.

Waarom verbrandt volledig wit blad zo snel?

Een blad dat helemaal wit is, lijkt misschien het mooiste blad van de plant. Toch houdt het meestal niet lang stand. Het kan zichzelf niet voeden en heeft geen bescherming tegen fel licht, omdat de pigmenten ontbreken die bij groen blad als zonnefilter werken. In directe zon krijgt het snel bruine, papierachtige plekken. Ook zonder zon verdroogt zo'n blad vaak na een paar maanden.

Hoe verzorg je een plant met wit blad en hoe snel groeit hij?

Bontbladige planten groeien trager dan de groene variant van dezelfde soort. Ze maken minder energie aan en hebben dus ook minder nodig. Dat heeft gevolgen voor water en voeding.

• Minder mest. Geef in het groeiseizoen, van maart tot en met september, ongeveer de helft van de dosering die op de fles staat. Een trage plant neemt minder op, en overtollige voedingszouten kunnen de wortels en bladranden beschadigen.
• Voorzichtig met water. Omdat de plant minder verdampt, blijft de grond langer vochtig. Giet pas als de bovenste 2 tot 3 centimeter droog aanvoelt, zodat de wortels niet in natte grond staan.
• Goede afwatering. Gebruik een kweekpot met gaten in een sierpot, en giet na een kwartier het water uit de sierpot. Natte voeten leiden bij deze trage groeiers sneller tot wortelrot.

Dat tragere tempo is een eerlijk nadeel. Een Monstera Variegata doet er gerust twee keer zo lang over om een nieuw blad te maken als een groene Monstera.

Hoe stek je een bonte plant zonder de tekening te verliezen?

Bij het stekken bepaal jij welke eigenschappen de nieuwe plant meekrijgt. Neem je een stek van een deel met alleen groen blad, dan groeit er meestal een volledig groene plant uit. Het groeipunt bij de knoop draagt de tekening namelijk door naar nieuwe bladeren.

Kies daarom een stuk stengel met minstens één blad dat een mooie verhouding tussen groen en wit heeft, en een knoop met een luchtwortel. Een blad dat half groen en half wit is, is ideaal: het heeft genoeg groen om de stek te voeden en genoeg wit om de tekening door te geven. Een volledig wit stekje wortelt zelden, omdat het geen energie kan aanmaken. De RHS beschrijft in de handleiding stekken van kamerplanten hoe je de snijplek en de knoop kiest. Wil je meer weten over wit groen blad in het algemeen, lees dan ook plant met groen en wit blad.

Veelgestelde vragen

Waarom heeft mijn plant wit blad?

Wit blad ontstaat doordat een deel van de cellen geen bladgroen aanmaakt. Bij soorten als Aglaonema en graslelie is dat erfelijk en stabiel. Bij bijvoorbeeld de Monstera Variegata komt het door een mutatie in het groeipunt. Wordt een normaal groene plant plotseling bleek of wit, dan is er eerder sprake van een tekort aan licht of voeding.

Hebben bontbladige planten meer licht nodig?

Ja. De witte delen maken geen energie aan, dus het groene deel moet het werk alleen doen. Daarom zet je een bonte plant lichter dan dezelfde soort in groen, bijvoorbeeld op 1 tot 2 meter van een oost- of westraam. Vermijd wel felle middagzon, want wit blad verbrandt snel zonder beschermende pigmenten.

Waarom worden de witte delen weer groen?

Meestal krijgt de plant te weinig licht en maakt hij daarom meer groen weefsel aan om genoeg energie te halen. Bij chimaera's kan een scheut ook volledig terugvallen naar groen. Zet de plant lichter en knip een volledig groene scheut weg boven het laatste bonte blad, zodat de plant vanuit een bont deel verder groeit.

Groeien planten met wit blad langzamer?

Ja, over het algemeen wel. Met minder groen bladoppervlak maakt de plant minder energie aan, dus komen nieuwe bladeren trager. Pas daarom ook de verzorging aan: geef minder mest, giet pas als de bovenlaag droog is en zorg voor goede afwatering. Zo voorkom je dat een trage plant in natte grond blijft staan.

Op zoek naar een plant die net even anders oogt? In de collectie bijzondere kamerplanten vind je ook bontbladige soorten. Je bestelling heeft gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. Dankzij de verpakking op maat komt je plant veilig en onbeschadigd aan.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, zodat je met een gerust gevoel bestelt.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.