Plant stekjes opkweken: van los stekje naar volle plant

Plant stekjes groeien uit tot een volle plant als je ze door de eerste zes weken heen helpt. In die periode heeft een stekje nog weinig of geen wortels en leeft het op zijn eigen reserves. Warmte en een constante vochtigheid doen dan het meeste werk: een warme plek rond 21 graden en lucht of grond die niet uitdroogt.

Krijg je een stekje via een ruil, of koop je er een? Kijk dan eerst goed naar het blad, het snijvlak en eventuele wortels. Een stevig stekje met een gave knoop en zonder bruine of glazige plekken heeft een flinke voorsprong op een slap exemplaar.

Waar komen stekjes vandaan?

Er zijn grofweg drie routes naar een stekje, elk met eigen voor- en nadelen.

• Zelf knippen. Gratis, en je kent de moederplant. Je bepaalt zelf het moment en de lengte. Nadeel: je hebt alleen soorten die je al hebt.
• Ruilen via een plantenruil. Op plantenruilbeurzen, in buurtapps en online groepen wissel je stekjes met andere liefhebbers. Leuk en goedkoop, en je komt aan soorten die je niet in de winkel ziet. Nadeel: je weet niet altijd hoe gezond de moederplant is, en ongewenste meelifters als tripsen of wolluis reizen makkelijk mee.
• Online kopen. Je hebt de keuze uit veel soorten, ook zeldzame variëteiten. Nadeel: het stekje zit een of twee dagen in een doosje en je ziet het pas bij aankomst. Hoe je dan een goede keuze maakt, lees je in plant stekjes kopen.

Welke route je ook kiest, zet een nieuw stekje de eerste twee weken apart van je andere planten. Zo zie je op tijd of er beestjes meekwamen.

Hoe herken je een gezond stekje?

Een paar controlepunten vertellen je in een minuut hoe kansrijk een stekje is:

• Blad: stevig en glanzend, zonder slappe randen. Een licht hangend blad na transport herstelt meestal, een verschrompeld blad niet.
• Knoop: minstens één zichtbare knoop, het verdikte punt aan de stengel. Zonder knoop kunnen de meeste soorten geen wortels maken.
• Snijvlak: droog en licht van kleur, of netjes ingedroogd. Een zacht, donker snijvlak wijst op beginnende rot.
• Wortels: als ze er al zijn, wit of lichtbeige en stevig. Bruine, slijmerige wortels zijn afgestorven.

Waarschuw jezelf vooral voor glazige plekken. Die doorschijnende, waterige vlekken op stengel of blad betekenen dat de cellen kapot zijn, meestal door rot of kou. Zo'n plek breidt zich vaak uit. Zie je hem, knip dan terug tot in gezond weefsel of laat het stekje liggen.

Wat doe je in de eerste zes weken?

De eerste weken bepalen of een stekje aanslaat. Met een vast weekritme hoef je er niet over na te denken.

1. Week 1 tot 2: zet het stekje op een lichte plek zonder directe zon, bij 20 tot 23 graden. Staat het in water, ververs dat elke vier tot vijf dagen, omdat stilstaand water zuurstofarm wordt en bacteriën aantrekt.
2. Week 2 tot 4: gebruik je een kweekkasje of een doorzichtig zakje over de pot, zet dat dan elke dag tien minuten open. Zo voorkom je schimmel, terwijl de luchtvochtigheid rond het blad hoog blijft.
3. Week 4 tot 6: de eerste wortels zijn nu meestal zichtbaar. Laat het kasje steeds langer open, zodat het blad went aan de gewone kamerlucht.

Houd de temperatuur zo constant mogelijk. Een vensterbank boven de verwarming wordt overdag warm en 's nachts koud, en die schommeling vertraagt de wortelvorming. De University of Florida wijst er ook op dat droge winterlucht veel tropische kamerplanten parten speelt. Een stekje zonder wortels kan dat verlies nog niet aanvullen.

Wanneer pot je een stekje op?

Pot op zodra de wortels 3 tot 5 centimeter lang zijn en er zijwortels aan verschijnen. Dan zijn ze sterk genoeg om zelf water uit grond te halen.

Begin klein: een pot van 6 tot 9 centimeter. Dat voelt misschien krap, maar het heeft een reden. In een grote pot blijft veel grond nat rond een klein wortelkluitje. Die natte grond droogt traag op, terwijl de wortels er niets mee kunnen. Het gevolg is rot. In een kleine pot droogt de grond gelijkmatig op en groeien de wortels snel naar de wand.

Gebruik luchtige kamerplantengrond met wat perliet en een pot met een gat in de bodem. Pas als de wortels uit het gat groeien, ga je een maat groter, steeds 2 tot 3 centimeter per keer.

Hoe maak je van een enkel stekje een volle plant?

Eén stekje wordt een sprietig plantje met een paar bladeren. Wil je binnen een seizoen een volle plant, dan heb je twee trucs.

Meerdere stekjes in één pot. Zet drie tot vijf gewortelde stekjes van dezelfde soort samen in een pot van 12 centimeter, verdeeld langs de rand met eentje in het midden. Kwekers doen dit ook, daarom ziet een Epipremnum (Epipremnum aureum) uit de winkel er zo vol uit. Kies stekjes van ongeveer dezelfde lengte, zodat ze gelijk opgroeien.

Toppen. Knip bij een stekje dat een paar nieuwe bladeren heeft gemaakt het groeipuntje eraf, net boven een knoop. De plant gaat dan uitlopen uit de knopen eronder en vertakt. Dit werkt goed bij Tradescantia (Tradescantia zebrina) en Philodendron scandens (Philodendron hederaceum). Het afgeknipte topje is meteen je volgende stekje.

Hoe verstuur of vervoer je stekjes veilig?

Ga je ruilen of neem je een stekje mee van een vriend? Met een paar simpele spullen komt het fris aan.

• Wikkel het snijvlak of de wortels in vochtig, niet druipnat, keukenpapier.
• Stop het geheel in een klein plastic zakje en laat er wat lucht in, zodat het blad niet platgedrukt wordt.
• Leg het zakje in een stevig doosje of een oud blikje, zodat stengels niet knakken.
• Vermijd de volle zon op de hoedenplank of een ijskoude fietstas in de winter.

Thuis haal je het stekje er direct uit en zet je het in water of grond. Hoe korter het onderweg is, hoe beter.

Veelgestelde vragen

Hoe verzorg je een stekje zonder wortels?

Zet het in schoon water of in licht vochtige, luchtige stekgrond, met minstens één knoop onder water of in de grond. Kies een lichte plek zonder felle zon bij 20 tot 23 graden. Ververs water om de paar dagen en houd grond vochtig maar niet nat. Een doorzichtig zakje over de pot helpt tegen uitdrogen van het blad.

Wanneer pot je een stekje op?

Zodra de wortels 3 tot 5 centimeter lang zijn en er zijwortels verschijnen. Dat is bij de meeste kamerplanten na vier tot acht weken. Kies een kleine pot van 6 tot 9 centimeter met een gat in de bodem, zodat de grond gelijkmatig opdroogt en de jonge wortels niet verdrinken.

Kun je meerdere stekjes in een pot zetten?

Ja, en zo krijg je veel sneller een volle plant. Zet drie tot vijf gewortelde stekjes van dezelfde soort samen in een pot van ongeveer 12 centimeter. Kies stekjes van vergelijkbare lengte en verdeel ze over de pot, zodat ze even veel licht krijgen en gelijk opgroeien.

Waarom rot mijn stekje weg in het water?

Meestal omdat het water te lang niet is ververst. Stilstaand water raakt zuurstofarm en bacteriën krijgen vrij spel. Ook kou, een stekje zonder knoop of bladeren die onder water staan geven rot. Knip het rotte deel weg tot gezond groen weefsel, spoel de vaas om en zet het stekje in vers water.

Liever meteen een volgroeide plant naast je stekjes? In de collectie Epipremnum vind je volle planten waar je later zelf weer van kunt stekken. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. De planten komen rechtstreeks vanuit de kas en worden verstuurd in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.