Een plant die helemaal zonder licht kan, bestaat niet. Iedere plant heeft licht nodig om via fotosynthese energie te maken. Er zijn wel soorten die met heel weinig licht toekomen en daardoor lang mooi blijven op een donkere plek, zoals de gietijzerplant, de vrouwentong en de Zamioculcas. Dat komt doordat ze langzaam groeien, energie opslaan of bladeren hebben die zelfs zwak licht efficiënt benutten.
Wie begrijpt waarom juist deze soorten het volhouden, kiest makkelijker de juiste plant en verzorgt hem beter. Hieronder lees je welke eigenschappen een schaduwplant sterk maken, welke soorten dat het best laten zien en wat je kunt doen als het echt te donker is.
Waarom kunnen sommige planten met zo weinig licht?
Planten die weinig licht verdragen, komen meestal van de bosbodem van tropische bossen, waar maar een klein deel van het zonlicht door het bladerdak komt. Ze hebben daar drie strategieën ontwikkeld.
- Langzaam groeien: wie weinig energie binnenkrijgt, gebruikt ook weinig. Deze planten maken maar een paar nieuwe bladeren per jaar, zodat ze niet uitputten.
- Energie en water opslaan: dikke wortelstokken of vlezig blad dienen als voorraadkast, waar de plant in donkere periodes op teert.
- Groot, donker blad: donkergroen blad bevat veel bladgroen en vangt zelfs zwak licht goed op. Een groot bladoppervlak werkt als een zonnepaneel.
Een plant met alle drie de eigenschappen houdt het het langst vol op een plek met weinig licht. Bij een soort met maar één ervan zie je sneller dat hij lange stengels maakt of blad laat vallen.
Belangrijk om te weten: "goed kunnen" betekent hier vooral dat de plant lang in goede conditie blijft. Hij overleeft met weinig licht, maar groeit er niet hard van. Wie een snelle, weelderige plant verwacht, wordt op een donkere plek teleurgesteld. Wie een rustige, groene aanwezigheid zoekt die maanden weinig verandert, zit met deze soorten juist goed.
Welke planten kunnen goed zonder veel licht?
Deze soorten combineren meerdere van de eigenschappen hierboven. De herkomst van iedere soort kun je nakijken bij Kew Plants of the World Online.
| Plant | Waarom hij het volhoudt | Waar je op let |
|---|---|---|
| Gietijzerplant (Aspidistra elatior) | Groeit heel langzaam, taai en donker blad | Verdraagt geen natte grond |
| Zamioculcas (Zamioculcas zamiifolia) | Slaat water en energie op in knolachtige wortelstokken | Heel weinig water geven in het donker |
| Vrouwentong (Dracaena trifasciata) | Vlezig blad met watervoorraad | Groeit in het donker bijna niet |
| Aglaonema (Aglaonema commutatum) | Groot blad dat zwak licht goed benut | Groene vormen verdragen donker beter dan bonte |
| Hartbladige philodendron (Philodendron hederaceum) | Groeit van nature op de schaduwrijke bosbodem | Stengels worden langer bij weinig licht |
Let op: kies bij weinig licht een groene variant. Bonte bladeren hebben witte of gele delen zonder bladgroen, zodat de plant met dezelfde hoeveelheid licht minder energie maakt. Meer soorten vind je in de collectie planten voor weinig licht.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Hoeveel licht is weinig licht?
Ons oog past zich zo goed aan dat een kamer ons licht lijkt, terwijl een plant er nauwelijks genoeg heeft. De University of Maryland legt in haar gids over licht voor binnenplanten uit dat de lichtsterkte al op een paar meter van het raam flink lager is dan vlak ervoor.
Een eenvoudige test helpt. Houd rond het middaguur je hand een halve meter boven de plek waar de plant komt te staan.
- Scherpe schaduw: veel licht, ook geschikt voor planten die meer nodig hebben.
- Vage schaduw met zachte randen: matig licht, goed voor de soorten hierboven.
- Nauwelijks schaduw: weinig licht. Alleen de taaiste soorten houden het hier een tijd vol.
- Geen daglicht: een plant kan hier niet blijvend leven zonder kunstlicht.
Hoe verzorg je een plant op een donkere plek?
Een plant met weinig licht groeit langzaam en gebruikt weinig water en voeding. De verzorging moet daarop aansluiten, anders gaat het vooral mis bij de wortels.
- Geef minder water. Laat de grond goed opdrogen voor je weer giet. Natte grond in combinatie met weinig licht is de meest voorkomende oorzaak van wortelrot.
- Geef weinig of geen voeding. Een plant die nauwelijks groeit, kan voeding niet gebruiken. Het blijft in de grond achter en kan de wortels beschadigen.
- Houd het blad schoon. Stof op het blad houdt licht tegen. Veeg grote bladeren af en toe af met een vochtige doek.
- Draai de plant. Een kwartslag per paar weken zorgt dat hij niet scheef naar de lichtbron groeit.
- Gun hem af en toe een lichtere plek. Een paar weken bij het raam in het voorjaar geeft de plant een voorraad energie.
Wat als het echt te donker is?
In een ruimte zonder raam, zoals een toilet of een gang zonder daglicht, redt geen plant het op eigen kracht. Je hebt dan twee opties.
Kweeklamp. Een ledlamp met een volledig lichtspectrum kan daglicht vervangen. Zet hem op een timer van ongeveer 10 tot 12 uur per dag, zodat de plant een vast dag- en nachtritme krijgt. Een gewone plafondlamp geeft meestal te weinig licht op plantniveau.
Wisselen. Heb je twee planten, laat ze dan om de paar weken van plek ruilen: één op de donkere plek, één bij het raam om bij te komen. Welke soorten het in een ruimte zonder daglicht het langst volhouden, lees je in planten die zonder daglicht kunnen.
Veelgestelde vragen
Welke plant kan het langst zonder licht?
De Zamioculcas en de gietijzerplant houden het het langst vol, omdat ze langzaam groeien en energie opslaan. Maar ook zij hebben uiteindelijk licht nodig.
Hoe zie ik dat mijn plant te weinig licht krijgt?
Lange, dunne stengels, kleinere nieuwe bladeren, bleke kleur en bonte bladeren die groen worden zijn de duidelijkste signalen.
Is een gewone lamp genoeg voor een plant?
Meestal niet. Een gewone lamp hangt te ver weg en geeft te weinig licht. Een kweeklamp dicht boven de plant werkt veel beter.
Groeit een plant in het donker nog?
Nauwelijks. Hij overleeft vooral. Verwacht dus weinig nieuw blad, en zie het als een teken van rust, niet van ziekte.
Wil je een donkere hoek toch groen maken, kijk dan in de collectie kamerplanten voor in de schaduw. Wat er echt mogelijk is zonder licht, lees je ook in plant die zonder licht kan. Bij Pureplant krijg je gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.
Voor levende planten geldt daarnaast ons retour- en garantiebeleid.
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.
