Planten geschikt voor een terrarium: zo herken je ze

Niet iedere kleine kamerplant is geschikt voor een terrarium. Kijk je in het tuincentrum, let dan vooral op vier eigenschappen: de uiteindelijke grootte, groeisnelheid, vochtbehoefte en lichtbehoefte. Een plant die op het moment van aankoop klein is, kan alsnog snel te groot worden of slecht tegen de hoge luchtvochtigheid van een gesloten bak.

Met deze vier criteria kun je zelf beoordelen of een plant geschikt is. Zo hoef je niet alleen af te gaan op het woord ‘terrariumplant’ op een plantenkaartje, maar weet je ook waar je op moet letten als je een andere soort tegenkomt.

Welke vier criteria bepalen of een plant geschikt is voor een terrarium?

Een geschikte terrariumplant hoeft niet aan één specifiek kenmerk te voldoen. Juist de combinatie van formaat, groei, vocht en licht bepaalt of een plant op lange termijn in jouw bak past. Voor een gesloten terrarium zijn kleine, langzaam groeiende planten die een hoge luchtvochtigheid verdragen meestal het meest geschikt. De Royal Horticultural Society adviseert om bij de keuze vooral naar de uiteindelijke hoogte en breedte te kijken, omdat jonge kamerplanten uiteindelijk veel te krachtig kunnen worden voor een terrarium.

• Eindgrootte: kies bij voorkeur een compacte soort waarvan de volwassen hoogte duidelijk binnen de hoogte van je bak blijft. Als praktische richtlijn kun je bij een kleine bak uitgaan van een plant die uiteindelijk niet meer dan ongeveer de helft tot twee derde van de beschikbare hoogte inneemt.
• Groeisnelheid: langzaam tot matig groeiende planten zijn makkelijker in balans te houden. Snelgroeiers vragen veel vaker om snoei en kunnen andere planten verdringen.
• Vochtbehoefte: een gesloten terrarium houdt veel vocht vast. Kies daarom soorten die een hoge luchtvochtigheid verdragen en vermijd planten die juist een droge standplaats nodig hebben.
• Lichtbehoefte: veel geschikte terrariumplanten groeien goed bij helder, indirect licht. Directe felle zon is ongeschikt, omdat het glas de temperatuur in de bak sterk kan laten oplopen.

Er bestaat geen harde centimetergrens die voor ieder terrarium geldt. Een plant van 15 centimeter kan bijvoorbeeld prima passen in een hoge bak, maar onhandig zijn in een lage pot. Kijk daarom altijd naar de verhouding tussen de plant en het glas én naar de uiteindelijke afmetingen.

Voor een gesloten terrarium komen de andere drie criteria daar nog bovenop. Een plant kan klein blijven, maar alsnog ongeschikt zijn omdat hij een droge omgeving nodig heeft. Andersom kan een vochtminnende plant prima passen, maar te snel groeien voor jouw bak.

Hoe lees je het plantenetiket in de winkel?

Het plantenkaartje geeft je vaak al genoeg informatie om een eerste selectie te maken. Kijk niet alleen naar de hoogte van de plant die je voor je ziet, maar zoek naar de volwassen hoogte. Een jonge Ficus kan bijvoorbeeld compact lijken terwijl de soort van nature veel groter wordt.

Let op woorden als compact, miniatuur, laagblijvend en langzaam groeiend. Dat zijn geen garantie voor succes, maar ze geven wel een goede eerste aanwijzing. Kijk daarnaast naar termen als hoge luchtvochtigheid, vochtig, helder indirect licht of schaduw.

De Latijnse naam is minstens zo belangrijk. Verschillende soorten binnen hetzelfde plantengeslacht kunnen behoorlijk van elkaar verschillen. Bij Pilea, Peperomia en Fittonia vind je bijvoorbeeld soorten en cultivars die compact blijven en daardoor beter bij een terrarium passen. De RHS noemt verschillende compacte Peperomia-, Fittonia-, Hypoestes- en Pilea-soorten expliciet als geschikte keuzes voor gesloten terraria.

Zie je op het kaartje alleen ‘kamerplant’ staan? Dan is dat geen reden om de plant direct af te schrijven. Gebruik dan de vier criteria. Zo kun je ook buiten het speciale terrariumschap een goede keuze maken.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Welke soorten zijn bewezen geschikt voor een terrarium?

Er zijn behoorlijk wat planten die bij de omstandigheden van een terrarium passen. De tabel hieronder geeft je een praktische selectie. De genoemde hoogtes zijn richtwaarden voor de volwassen plant; cultivar, omstandigheden en snoei kunnen invloed hebben op het uiteindelijke formaat.

Plant	Botanische naam	Volwassen hoogte*	Groei	Geschikt voor
Fittonia	Fittonia albivenis	10-30 cm	Langzaam	Gesloten
Peperomia	Peperomia	10-30 cm	Langzaam	Gesloten
Pilea	Pilea	10-30 cm	Langzaam tot matig	Gesloten
Hypoestes	Hypoestes phyllostachya	Tot ca. 30 cm	Matig	Gesloten
Selaginella	Selaginella	Laag	Langzaam	Gesloten
Ficus pumila	Ficus pumila	Afhankelijk van snoei	Matig tot snel	Gesloten, grotere bak
Mini-varen	Nephrolepis of andere compacte soort	Ca. 15-40 cm	Langzaam tot matig	Gesloten
Nestvaren	Asplenium	Ca. 20-40 cm	Langzaam	Grotere gesloten bak
Cryptanthus	Cryptanthus	Ca. 10-20 cm	Langzaam	Gesloten
Kleine Calathea	Goeppertia	Ca. 15-40 cm	Langzaam tot matig	Grotere gesloten bak
Begonia	Begonia, compacte soorten	Ca. 10-30 cm	Matig	Gesloten, afhankelijk van soort
Mos	Verschillende mossoorten	Laag	Langzaam	Gesloten
Haworthia	Haworthia	Ca. 5-15 cm	Langzaam	Open
Echeveria	Echeveria	Ca. 5-20 cm	Langzaam	Open
Crassula	Crassula, compacte soorten	Ca. 5-30 cm	Langzaam tot matig	Open

*Richtwaarden. Controleer voor aankoop altijd de specifieke soort of cultivar.

De eerste twaalf soorten zijn vooral interessant voor vochtige of gesloten terraria, al verschilt de geschiktheid per soort en formaat. De RHS noemt onder meer Fittonia, Peperomia, Hypoestes en Pilea geschikte planten voor gesloten terraria en noemt daarnaast kleine varens en mos als passende keuzes.

De laatste drie planten laten meteen zien waarom het type terrarium belangrijk is. Haworthia, Echeveria en Crassula zijn compacte planten, maar dat maakt ze niet automatisch geschikt voor een gesloten bak. Succulenten zijn juist beter afgestemd op een opener terrarium waar vocht gemakkelijker kan ontsnappen.

Welke planten zijn ongeschikt voor een terrarium?

Ook hier helpt de viercriteria-check. Een plant is niet geschikt omdat hij klein wordt verkocht. Je kijkt naar wat de plant nodig heeft en hoe hij zich uiteindelijk ontwikkelt.

• Snelgroeiende soorten: deze kunnen een kleine bak snel vullen. Je moet dan vaak snoeien en de plant kan andere soorten overschaduwen.
• Planten die droge omstandigheden nodig hebben: cactussen en de meeste vetplanten passen niet bij de hoge luchtvochtigheid van een gesloten terrarium. Ze zijn logischer in een open terrarium.
• Grote kamerplanten: een jonge plant kan geschikt lijken, maar uiteindelijk te groot worden. Controleer daarom altijd de volwassen hoogte en breedte.
• Sterk behaarde of gevoelige bladeren: kijk bij zulke soorten extra kritisch naar de vochtigheid. Bladeren die lang nat blijven kunnen sneller problemen geven. Het is daarom verstandiger om naar de specifieke soort te kijken dan behaard blad als absolute uitsluitingsregel te gebruiken.
• Planten met een duidelijke droge rustperiode: wanneer een soort tussen gietbeurten flink moet opdrogen, past dat slecht bij een gesloten bak waarin vocht lang aanwezig blijft.

Een plant die niet geschikt is voor een gesloten terrarium is daarmee niet per definitie een slechte plant. Hij vraagt simpelweg om een ander type omgeving. Juist dat onderscheid helpt je om teleurstelling na aankoop te voorkomen.

Hoe test je een twijfelgeval voordat je hem in een gesloten bak zet?

Twijfel je over een plant? Zet hem dan niet meteen in je definitieve gesloten terrarium. Een praktische proef is om de plant eerst enkele weken in een open of gedeeltelijk afgesloten glazen bak te zetten. Zo kun je zien hoe hij reageert op de combinatie van licht, vocht en beperkte ruimte.

Kijk gedurende die periode vooral naar nieuwe groei. Blijven de bladeren stevig en gezond? Groeit de plant niet opvallend snel? Ontstaan er geen bruine of slappe bladeren en blijft de bodem niet voortdurend kletsnat? Dan heb je meer informatie om te bepalen of de soort bij jouw terrarium past.

Je kunt de omgeving vervolgens geleidelijk vochtiger maken door de opening kleiner te maken of het deksel steeds langer te laten zitten. Dit is geen garantie dat de plant het later goed doet, maar het geeft je wel een veilige manier om een twijfelgeval te observeren voordat je de hele bak beplant.

Bij een plant die duidelijk achteruitgaat, hoef je niet door te zetten. Haal hem eruit en kies een soort die beter aansluit bij de omstandigheden. Dat is vaak eenvoudiger dan proberen een ongeschikte plant alsnog passend te maken.

Veelgestelde vragen over geschikte terrariumplanten

Waaraan herken je een geschikte terrariumplant?

Een geschikte terrariumplant blijft relatief compact, groeit niet te snel en kan omgaan met de luchtvochtigheid van het gekozen terrarium. Kijk daarnaast naar de lichtbehoefte. Voor een gesloten terrarium zijn kleine, langzaam groeiende planten die van vochtige omstandigheden houden vaak geschikt, zoals Fittonia, Peperomia, kleine varens en mos.

Mag elke kleine kamerplant in een terrarium?

Nee. Het formaat bij aankoop zegt weinig over de uiteindelijke geschiktheid. Een kleine kamerplant kan snel groeien, groot worden of juist droge omstandigheden nodig hebben. Controleer daarom altijd de volwassen grootte, groeisnelheid, vochtbehoefte en lichtbehoefte voordat je de plant in een terrarium zet.

Welke luchtvochtigheid hebben terrariumplanten nodig?

Dat verschilt per soort en type terrarium. Gesloten terraria houden van nature veel vocht vast en zijn daarom vooral geschikt voor planten die een hoge luchtvochtigheid verdragen. Denk aan Fittonia, Peperomia, kleine varens en mos. Kijk bij twijfel naar de verzorgingsinformatie van de specifieke soort.

Hoe voorkom je dat een plant het terrarium overwoekert?

Kies vooraf een compacte, langzaam groeiende soort en controleer de volwassen hoogte en breedte. Geef snelgroeiende planten alleen een plek als je bereid bent regelmatig te snoeien. Knip lange scheuten tijdig terug en verwijder bladeren die andere planten volledig overschaduwen. Zo houd je ruimte voor alle planten en blijft de indeling overzichtelijk.

Welke plant past bij jouw terrarium?

Je hoeft geen expert te zijn om een goede terrariumplant te kiezen. Begin met vier vragen: hoe groot wordt de plant, hoe snel groeit hij, hoeveel vocht heeft hij nodig en hoeveel licht vraagt hij? Als die vier antwoorden passen bij jouw bak, heb je een veel betere basis voor je keuze.

Voor een gesloten terrarium kom je al snel uit bij compacte soorten zoals Fittonia, Peperomia, Pilea, Hypoestes, kleine varens, Selaginella en mos. Voor een open terrarium kun je juist kijken naar soorten die drogere omstandigheden verdragen, zoals Haworthia, Echeveria en Crassula.

Wil je verder zoeken naar planten voor jouw terrarium? Bekijk het terrariumassortiment van Pureplant en ontdek welke planten passen bij jouw glazen miniwereld. Je bestelling wordt met gratis verzending binnen 1 tot 3 werkdagen geleverd, rechtstreeks vanuit de kas en met de verpakking op maat.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.