Planten in een fles kopen: zo kies je een flessentuin die blijft leven

Een gesloten flessentuin is een klein kringloopje achter glas. Het water verdampt uit de grond en de bladeren, slaat neer tegen het glas en druppelt weer terug. Daardoor hoef je de fles hooguit een paar keer per jaar te openen. Of zo'n fles jarenlang mooi blijft, hangt vooral af van twee dingen: welke planten erin zitten en waar je hem neerzet. Hieronder lees je waar je op let, zodat je een flessentuin kiest die blijft leven.

Hoe een gesloten flessentuin werkt

In een gesloten fles gebeurt in het klein wat buiten in de natuur gebeurt. Planten nemen water op via hun wortels en geven het via hun bladeren weer af als waterdamp. Ook uit de vochtige grond verdampt water.

Die waterdamp kan nergens heen. Hij raakt het koelere glas, wordt weer vloeibaar en loopt als druppels naar beneden. Dat heet condens. Zo komt het water terug in de grond, waar de wortels het opnieuw opnemen.

Daarnaast maken planten overdag met licht zuurstof aan en gebruiken ze koolzuurgas. Bacteriën en schimmels in de grond ruimen dode plantendelen op en zetten ze om in voeding. Zo houdt de fles zichzelf in balans.

Belangrijk om te weten: het werkt alleen met licht. Zonder licht kunnen de planten geen energie maken en valt de kringloop stil. Wil je precies weten wat er in het glas gebeurt, lees dan ons blog over hoe een planten terrarium werkt.

Welke planten er goed in gedijen

In een gesloten fles is de lucht bijna altijd vochtig. Dat vraagt om planten die van nature in een vochtige omgeving leven, zoals op de bodem van een regenwoud.

• Varens. Kleine soorten zoals Pteris (lintvaren) groeien in de natuur op schaduwrijke, vochtige plekken. Ze voelen zich daardoor thuis in de fles en blijven compact.
• Fittonia albivenis (zenuwplantje). Komt oorspronkelijk uit het tropisch regenwoud van Zuid-Amerika. In een drogere huiskamer laat hij snel de blaadjes hangen, maar in een fles blijft hij fris. Het blad met de witte, roze of rode nerven geeft kleur.
• Mossen. Kussenmos (Leucobryum glaucum) en andere mossen hebben geen echte wortels en nemen vocht op via hun blaadjes. Ze vormen een groene bodem en houden het vocht mooi vast.
• Peperomia. Kleine soorten groeien langzaam en blijven laag. Omdat ze trager groeien, hoef je minder vaak terug te knippen.

Wil je meer soorten vergelijken, dan vind je in ons blog een overzicht van welke planten in een terrarium passen.

Waar je op let bij de aankoop

Een goed gevulde fles herken je aan een paar details. Loop deze punten na voordat je kiest.

1. De laagopbouw. Onderin hoort een laag grind of hydrokorrels te liggen. Daar zakt overtollig water naartoe, zodat de wortels niet in het water staan. Daarboven zie je vaak een dun laagje mos of houtskool en dan pas de potgrond.
2. Het condenspatroon. Een lichte waas op het glas, vooral 's ochtends, is een goed teken. De kringloop werkt. Is het glas de hele dag volledig beslagen, dan zit er te veel water in. Zie je nooit condens, dan is de fles te droog of sluit hij niet goed.
3. De plantgrootte. Kies een fles met kleine planten die nog ruimte hebben tot het glas. Blad dat tegen het glas drukt, blijft nat en gaat sneller rotten.
4. De sluiting. Een kurk of deksel moet goed aansluiten. Anders ontsnapt het vocht en droogt de fles langzaam uit.

In onze collectie terrarium vind je flessen in verschillende vormen, met kurk of met ingebouwde verlichting, en de planten om ze te vullen. De planten komen rechtstreeks vanuit de kas, in een verpakking op maat. Dat is bij glas extra fijn. De verzending is gratis en je bestelling wordt binnen 1 tot 3 werkdagen geleverd.

Open of gesloten model kiezen

Niet elke flessentuin is dicht. Er bestaan ook open modellen, zonder kurk of deksel. Die werken anders en vragen dus ook andere zorg.

Wil je zo min mogelijk omkijken, dan past een gesloten fles het best. Houd je van vetplanten, of geef je graag zelf water, dan is een open model een betere keuze.

De juiste plek in huis

Glas werkt als een kleine kas. Valt er direct zonlicht op de fles, dan wordt de warmte binnen vastgehouden en loopt de temperatuur snel op. De planten kunnen daardoor verbranden of verwelken, en het glas beslaat zo sterk dat je niets meer ziet.

Zet de fles daarom op een lichte plek zonder directe zon. Een tafel op een tot twee meter van een raam werkt vaak goed. Een raam op het noorden of oosten geeft zachter licht dan een raam op het zuiden of westen.

Te weinig licht is ook niet goed. De planten gaan dan rekken naar het licht en de kringloop komt tot stilstand. Heb je een donkere plek, dan kan een kleine kweeklamp helpen. De ingebouwde verlichting in sommige flessen is vooral bedoeld voor sfeer en vervangt daglicht niet.

Onderhoud door het jaar heen

Wanneer je opent. Een goed uitgebalanceerde fles hoef je maar een paar keer per jaar open te maken. Doe dat als het glas lang volledig beslagen blijft, als er te veel groei is of als je dood blad ziet liggen.

Te veel condens oplossen. Blijft het glas meerdere dagen helemaal beslagen, haal dan de kurk er een paar uur tot een dag af. Zo kan het teveel aan vocht ontsnappen. Doe de kurk er weer op zodra je 's middags weer door het glas kunt kijken.

Te droog? Zie je wekenlang geen condens en ziet de grond er licht uit, geef dan een paar eetlepels water of spuit met een plantenspuit langs het glas. Liever te weinig dan te veel, want water krijg je er lastig weer uit.

Terugknippen. Raken planten het glas of groeien ze over elkaar heen, knip ze dan terug met een lange schaar of pincet. Haal het afgeknipte blad er ook uit, want rottend blad kan schimmel geven. Voeding geven is niet nodig, anders groeien de planten te snel. Meer tips per seizoen lees je in ons blog over planten terrarium onderhoud.

Veelgestelde vragen

Hoe lang gaat een gesloten flessentuin mee?

Met de juiste planten en plek kan een flessentuin jaren meegaan. Het bekendste voorbeeld is de fles van de Engelsman David Latimer, die hij in 1960 beplantte en sinds 1972 geen water meer gaf, zoals Snopes bevestigde. Dat is wel een uitzondering. Reken op een paar keer per jaar controleren en af en toe terugknippen.

Moet je een flessentuin water geven?

Een gesloten flessentuin meestal niet, of heel af en toe. Het water blijft in de fles rondgaan. Alleen als je wekenlang geen condens ziet en de grond droog oogt, geef je een paar eetlepels water. Een open model heeft wel regelmatig water nodig, net als een gewone kamerplant.

Waarom beslaat mijn flessentuin helemaal?

Er zit dan meer water in de fles dan de planten gebruiken. Dat gebeurt vaak na een verhuizing naar een warmere plek of vlak nadat je water hebt gegeven. Haal de kurk er een paar uur af, zodat het teveel aan vocht kan ontsnappen. Staat de fles in de zon, zet hem dan uit de zon.

Welke planten kun je niet in een fles zetten?

Vetplanten en cactussen horen niet in een gesloten fles. Ze zijn gewend aan droge lucht en gaan in de vochtige fles rotten. Ook snelgroeiende planten en bloeiende planten zijn minder geschikt, omdat ze de fles snel vullen of omdat uitgebloeide bloemen gaan schimmelen.

Jouw flessentuin kiezen

Een flessentuin is een klein stukje natuur dat je van dichtbij ziet werken. Met vochtminnende planten, een goede laagopbouw en een lichte plek zonder directe zon heb je er lang plezier van. Is er bij levering toch iets niet in orde, dan lees je in ons retour- en garantiebeleid hoe we je verder helpen. Bekijk de terrariumflessen en planten in ons assortiment en ontdek welke fles bij jou past.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.