Planten in een glas: stekken en soorten die op water leven

Veel kamerplanten kunnen maanden, soms jaren, in een glas water leven. Soorten als Pothos, Tradescantia en Philodendron maken in water binnen een paar weken wortels en groeien daarna rustig door. Het geheim zit in twee gewoontes: ververs het water elke week en zet de plant in aarde zodra je hem echt groot wilt laten worden.

Een glas op de vensterbank is dus meer dan een tijdelijk stekkenstation. Hieronder lees je welke planten dat volhouden, hoe je begint en wanneer de overstap naar potgrond slim is.

Waarom kunnen planten in water groeien?

Wortels hebben drie dingen nodig: water, voedingsstoffen en zuurstof. In aarde halen ze zuurstof uit de luchtzakjes tussen de korrels. In een glas is die lucht er niet, dus pakt de plant het anders aan. Hij maakt waterwortels: dunne, witte, vaak wat glazige wortels met weinig zijhaartjes.

Die waterwortels nemen zuurstof op die in het water is opgelost. Daarom is vers water zo belangrijk. Oud water bevat minder zuurstof en meer afbraakstoffen, zodat de wortels bruin en slap worden.

Waterwortels zijn wel kwetsbaarder dan aardwortels. Ze missen de stevige buitenlaag die wortels in grond ontwikkelen om tussen korrels door te duwen. Zet je een plant later in aarde, dan moet hij dus eerst nieuwe, sterkere wortels vormen. Dat kost energie, dus reken op een korte groeipauze.

Een tweede verschil: water bevat bijna geen voeding. Een plant op water groeit daardoor langzamer dan dezelfde soort in potgrond. Voor een glas op tafel is dat eigenlijk een voordeel, want je plant blijft compact.

Welke soorten houden het lang vol in een glas?

Niet elke plant is gemaakt voor een leven op water. Klimmers en hangplanten met luchtwortels doen het het best. Ze hebben van nature knopen op de stengel die makkelijk wortels vormen. In de tabel zie je hoe snel de bekendste soorten wortel schieten bij kamertemperatuur.

Plant	Botanische naam	Eerste wortels	Hoe lang op water
Pothos	Epipremnum aureum	1 tot 2 weken	jaren, met voeding
Tradescantia	Tradescantia zebrina	5 tot 10 dagen	maanden, wordt daarna slungelig
Philodendron	Philodendron hederaceum	2 tot 3 weken	jaren, met voeding
Monstera	Monstera deliciosa	3 tot 5 weken	maanden tot een jaar
Graslelie	Chlorophytum comosum	1 tot 2 weken (uitlopers)	maanden
Klimop	Hedera helix	2 tot 4 weken	maanden

Pothos en Philodendron zijn de echte doorzetters. Ze groeien in water rustig door en blijven jaren mooi, zolang je af en toe voeding geeft. Tradescantia wortelt het snelst, maar wordt na een paar maanden lang en kaal. Dan knip je de topjes gewoon opnieuw af en begin je met een vers glas.

Monstera is populair, maar vraagt geduld. Je hebt een stek nodig met minstens één knoop en liefst een luchtwortel, anders gebeurt er weinig. Klimop wortelt vlot, maar houdt van koel en licht. Op een warme vensterbank boven de verwarming verliest hij snel blad.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Zo zet je een stek op water

Een goede start maakt het verschil tussen wortels in twee weken en een stek die wegrot. Werk met een schoon, scherp mesje of een snoeischaar, zodat de snijwond glad is en bacteriën minder kans krijgen.

1. Zoek de knoop. Dat is het verdikte punt op de stengel waar een blad of luchtwortel uitkomt. Alleen daar ontstaan nieuwe wortels.
2. Knip 1 tot 2 centimeter onder de knoop. Zo staat de knoop straks onder water en blijft er geen lang stuk kale stengel over dat kan rotten.
3. Haal de onderste bladeren weg. Blad dat onder water komt, rot binnen een paar dagen en vervuilt het water. Laat bovenaan 2 tot 3 bladeren staan, zodat de stek energie maakt maar niet uitdroogt.
4. Zet de stek niet te diep. De knoop moet onder water staan, de bladeren erboven. Meestal is 3 tot 5 centimeter water genoeg.
5. Kies een smal glas. Een smalle hals houdt de stek rechtop, zodat de bladeren niet in het water zakken.

Gebruik water op kamertemperatuur. Koud kraanwater geeft de stek een kleine schok en vertraagt de worteling. De RHS-gids over stekken van kamerplanten laat nog meer soorten zien die je zo kunt vermeerderen. Wil je eerst de basis van stekken leren? Lees dan ook hoe je stekjes plant.

Water verversen en helder houden

Ververs het water eens per week. In de zomer, als het warmer is, mag dat gerust twee keer per week. Warm water houdt minder zuurstof vast en bacteriën vermenigvuldigen zich sneller. Alleen bijvullen is dus niet genoeg: je voegt dan wel water toe, maar het oude, zuurstofarme water blijft staan.

Spoel bij het verversen de wortels kort af onder de lauwe kraan. Daarmee haal je het slijmerige laagje weg dat zich op wortels en glas vormt. Dat laagje bestaat uit bacteriën en is de eerste stap richting wortelrot. Maak ook het glas even schoon met een flessenborstel.

Algen herken je aan een groene waas op het glas of groene draadjes in het water. Ze ontstaan door de combinatie van licht, water en een beetje voeding. Een paar dingen helpen:

• Zet het glas niet in direct zonlicht, want juist fel licht op het water voedt de algen.
• Kies gekleurd of mat glas als je de wortels niet per se wilt zien.
• Geef voeding spaarzaam, omdat restjes voeding ook algen voeden.

Een beetje algen is niet schadelijk voor de plant. Het ziet er alleen minder fris uit.

Voeding voor planten op water

Zolang een stek nog aan het wortelen is, heeft hij geen voeding nodig. Hij teert op de reserves in stengel en blad. Wil je de plant maanden of jaren op water houden, dan heeft hij na een tijdje wel mineralen nodig. Anders verbleken de nieuwe bladeren en blijven ze kleiner.

Gebruik daarvoor hydrocultuurvoeding. Die is gemaakt om volledig in water op te lossen en bevat alle voedingsstoffen die de plant anders uit aarde haalt. Gewone kamerplantenvoeding werkt ook, maar dan in een veel lagere dosering.

De vuistregel: gebruik een kwart van de dosering die op de fles staat voor potplanten. Geef dat eens per maand, in het groeiseizoen van maart tot en met september. In de winter sla je het over, omdat de plant dan nauwelijks groeit en de zouten zich ophopen. Te veel voeding verbrandt de dunne waterwortels. Je ziet dat aan bruine worteltopjes en bruine bladranden.

Wanneer zet je een plant over naar aarde?

Voor een stek die je wilt laten uitgroeien tot een volwaardige plant, is aarde de betere plek. Het juiste moment is wanneer de wortels 5 tot 10 centimeter lang zijn. Langer wachten maakt de overgang juist lastiger, omdat de plant dan helemaal gewend raakt aan het leven in water.

Zo kom je de overstap door zonder verwelking:

1. Kies een klein potje met afvoergat en luchtige kamerplantengrond.
2. Maak een gat, zet de wortels er voorzichtig in en druk de grond licht aan, zodat de fijne wortels niet breken.
3. Houd de grond de eerste twee weken licht vochtig. Zo hoeven de waterwortels niet ineens met droogte om te gaan.
4. Zet de plant op een lichte plek zonder felle zon, zodat hij minder verdampt terwijl de nieuwe wortels groeien.

Hangt de plant de eerste dagen wat slap? Dat is normaal. Na twee tot drie weken zie je meestal nieuw blad. Geef daarna pas water als de bovenste centimeters droog zijn, want te veel water geven is de meest gemaakte fout na het overzetten.

Veelgestelde vragen

Zijn planten op water geschikt voor de badkamer?

Ja, als er een raam is. Pothos en Philodendron houden van de hogere luchtvochtigheid in een badkamer. Zonder daglicht groeit geen enkele plant, ook niet op water. Zet het glas bij voorkeur op een vensterbank of plank binnen een meter van het raam, zodat de plant genoeg licht krijgt.

Moet een stek in het licht of in het donker staan?

In het licht, maar niet in de volle zon. De bladeren hebben licht nodig om energie te maken voor nieuwe wortels. Een lichte plek met indirect licht, bijvoorbeeld een meter van een oost- of westraam, werkt het best. In het donker gebruikt de stek zijn reserves op en rot hij eerder dan dat hij wortelt.

Kun je een glas met stekjes in de zon zetten?

Liever niet. In de zon warmt het water snel op, waardoor het minder zuurstof bevat en bacteriën sneller groeien. Ook krijg je sneller algen. Ochtendzon achter een oostraam is meestal geen probleem. Zet het glas in de zomer niet op een zuidraam in de middagzon.

Waarom rotten mijn stekjes weg in het glas?

Meestal staat er blad onder water, is het water te lang niet ververst of staat er een lang stuk kale stengel in het glas. Knip het rotte deel weg tot je gezond, stevig weefsel ziet. Zet de stek daarna in vers water in een schoon glas en ververs voortaan wekelijks.

Wil je zelf aan de slag met een plant die makkelijk wortelt? Bekijk de Epipremnum-collectie. Van één Pothos knip je zo een paar glazen vol stekken. Je profiteert van gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. Je plant komt rechtstreeks vanuit de kas en gaat in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Komt er toch een plant beschadigd aan? Dan geldt ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.