Planten terrarium maken: stappenplan voor beginners

Een planten terrarium maken doe je in ongeveer een uur. De basis bestaat uit vier lagen: onderin drainage, daarop een filterlaag, dan het substraat en bovenop de beplanting. Elke laag heeft een eigen taak, zodat water weg kan en wortels lucht houden.

De materialen vind je grotendeels in huis of in de tuincentrumhoek van de bouwmarkt. Heb je al eens een kamerplant verpot, dan heb je genoeg ervaring om te beginnen. Hieronder volgt het stappenplan.

Wat heb je nodig?

Leg alles klaar voor je begint, dan hoef je niet met aarde aan je handen door het huis te lopen:

• Een glazen pot van 3 tot 6 liter, met of zonder deksel
• Hydrokorrels, ongeveer 0,5 liter
• Een zakje actieve kool
• Terrariumaarde, 1,5 tot 2 liter
• Een stuk filterdoek of vliegengaas
• Vers of gedroogd mos
• Drie tot vijf kleine planten in potjes van 5 tot 6 cm
• Een lange pincet, een lepel en een plantenspuit
• Eventueel een paar stenen of een stukje hout voor decoratie

Werk op een tafel met een oude krant of een vuilniszak eronder. Houd keukenpapier bij de hand om het glas tussendoor schoon te vegen.

Hoe kies je de juiste pot?

Voor een eerste terrarium is een brede opening je beste vriend. In een pot waar je hand in past, zet je planten met je vingers neer en druk je de aarde gewoon aan. Dat scheelt frustratie en je ziet wat je doet.

Geschikte vormen zijn een weckpot, een cilindervaas, een bokaal met deksel of een grote glazen kom. Let op helder glas, zodat er genoeg licht bij de planten komt.

Lastige vormen zijn flessen met een smalle hals, omdat je dan met speciaal gereedschap moet werken. Ook heel ondiepe schalen geven problemen: er is te weinig hoogte voor de lagen en de planten raken het deksel. Welke potten goed werken, zie je ook in een pot voor terrarium planten.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Hoe bouw je de lagen op, stap voor stap?

Werk van onder naar boven. Houd per laag de dikte ongeveer aan, want te veel aarde of te weinig drainage verstoort de balans.

1. Drainage, 2 tot 3 cm. Stort de hydrokorrels in de pot. Hier verzamelt overtollig water zich, zodat het niet bij de wortels blijft staan. Een terrarium heeft geen afvoergat, dus deze laag vervangt dat.
2. Filterlaag, enkele millimeters. Leg het filterdoek op de korrels en vouw de randen iets omhoog. Zo zakt aarde niet tussen de korrels en blijft de drainage open.
3. Actieve kool, circa 0,5 cm. Strooi een dun laagje over het doek. De kool bindt geurtjes en helpt de drainagelaag frisser te houden.
4. Substraat, 4 tot 6 cm. Vul terrariumaarde bij en laat de laag achterin iets hoger oplopen. Zo krijg je een glooiing en zie je alle planten. Druk licht aan, maar niet vast, want wortels hebben lucht nodig.
5. Beplanting. Dit is de bovenste laag, samen met mos en decoratie. Daarover lees je hieronder meer.

Tip: gebruik een lepel of een opgerold stuk papier als trechter bij het storten van aarde. Zo voorkom je vlekken op de binnenkant van het glas, die je later moeilijk wegkrijgt. De Britse RHS hanteert dezelfde opbouw van drainage, kool en compost.

Welke planten kies je en waar zet je ze?

Kies soorten die klein blijven, houden van vocht en niet snel groeien. Combineer hoogtes, zodat je een compositie krijgt met een achtergrond, midden en voorgrond.

Plant	Hoogte	Licht	Groei	Plek in de compositie
Vlekjesplant (Hypoestes phyllostachya)	15 tot 25 cm	Helder indirect	Vrij snel	Achtergrond
Pilea involucrata (Pilea involucrata)	10 tot 15 cm	Halfschaduw	Gemiddeld	Achter of midden
Fittonia (Fittonia albivenis)	8 tot 12 cm	Halfschaduw	Gemiddeld	Midden
Peperomia caperata (Peperomia caperata)	10 tot 15 cm	Helder indirect	Langzaam	Midden
Mosvaren (Selaginella kraussiana)	5 cm	Halfschaduw	Gemiddeld	Voorgrond
Slaapkamergeluk (Soleirolia soleirolii)	3 cm	Halfschaduw	Vrij snel	Bodembedekker

Haal de plant uit het kweekpotje en schud of spoel de meeste oude aarde van de wortels. Zo past hij beter en neem je geen voeding mee die de groei versnelt. Maak een kuiltje, zet de plant erin en druk de aarde rondom aan. Zet de hoogste plant achterin en houd een paar centimeter afstand tot het glas, zodat blad niet tegen de wand rot.

Hoe werk je af met mos en decoratie?

Leg het mos in stukken tussen de planten en druk het stevig aan met je vingers of een lepel. Contact met de vochtige aarde is nodig, anders droogt het mos uit en wordt het bruin.

Stenen en takjes geven karakter. Zet een grotere steen schuin in de aarde, alsof hij er altijd al lag, in plaats van erbovenop. Een takje dat diagonaal van voor naar achter loopt, trekt je blik de diepte in. Laat voorin een open plek met zand of kleine kiezels. Juist die leegte maakt dat de begroeide achterkant verder weg lijkt.

Hoe geef je water en sluit je het terrarium?

Bij de start geef je weinig water. Spray per liter inhoud ongeveer 2 tot 3 eetlepels water langs het glas en over het mos. Het doel is vochtige, niet natte aarde. De meeste terrariumaarde is al licht vochtig uit de zak, dus reken dat mee.

Sluit het deksel en zet de pot op een lichte plek zonder directe zon. Kijk de eerste week dagelijks naar de condens. Zo lees je hem:

• Lichte waas in de ochtend die overdag wegtrekt: goed in balans.
• Grote druppels de hele dag: te nat. Zet het deksel een dag open.
• Nooit condens en droog mos: te droog. Geef een eetlepel water extra.

Na twee tot drie weken heeft het terrarium zijn evenwicht gevonden en hoef je er weinig meer aan te doen. Wil je liever eerst samen met anderen oefenen, dan is een workshop planten terrarium maken een leuke optie.

Welke fouten worden vaak gemaakt?

Te veel water. De meest gemaakte fout. De aarde wordt drassig, wortels krijgen geen lucht en er ontstaat schimmel. Oplossing: deksel een paar dagen open, dood of rottend materiaal weghalen en voortaan in eetlepels denken, niet in scheuten.

Te grote planten. Een plant uit een pot van 12 cm vult een terrarium binnen weken. Blad dat tegen het glas drukt, gaat rotten. Oplossing: kies potjes van 5 tot 6 cm of stekjes, en knip op tijd terug.

Tuinaarde gebruiken. Tuinaarde is zwaar, klinkt in en zit vol zaden, schimmelsporen en beestjes. In een warm, vochtig glas komt dat allemaal tot leven. Oplossing: gebruik luchtige terrariumaarde, of meng potgrond met kokosvezel en schors.

Veelgestelde vragen

Welke aarde gebruik je voor een terrarium?

Gebruik een luchtige mix die vocht vasthoudt zonder dicht te slaan. Speciale terrariumaarde bevat vaak kokosvezel, schors en wat turfvrije potgrond. Zelf mengen kan ook: twee delen potgrond, een deel kokosvezel en een deel fijne schors. Vermijd tuinaarde, omdat die inklinkt en schimmelsporen meebrengt.

Hoe lang duurt het maken van een terrarium?

Een pot van 3 tot 6 liter maak je in ongeveer een uur, inclusief voorbereiding en opruimen. Werk je met een smalle opening of een groter landschap, dan kost het meer tijd. Neem de tijd bij het plaatsen van planten, dat bepaalt het eindresultaat.

Waarom is actieve kool nodig?

Actieve kool is poreus en bindt geurstoffen en afbraakproducten in de bodem. Daardoor blijft de lucht in een gesloten pot frisser en ruikt de drainagelaag minder snel muf. Het is geen oplossing voor te veel water, maar wel een goedkope extra zekerheid.

Kan een terrarium in een gewone vaas?

Ja, een heldere glazen vaas werkt prima voor een open terrarium. Kies een vaas met een opening waar je hand of een pincet in past. Wil je een gesloten terrarium, leg dan een glasplaatje of schoteltje op de opening. Let wel op: in een smalle, hoge vaas krijgen de planten onderin weinig licht.

Heb je alles op een rij en zoek je nog planten? In de collectie terrarium vind je kleine soorten die geschikt zijn voor een pot. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas, in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Levende planten vallen onder het retour- en garantiebeleid van Pureplant.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.