Planten terrarium met verlichting: kopen of zelf aanbouwen

Met een planten terrarium met verlichting ben je niet meer afhankelijk van een raam. Het kan op een donkere kast, in een hal of op je bureau op kantoor staan. De vraag is vooral hoe je aan dat licht komt: koop je een model met ingebouwde lamp, of zet je zelf een lamp boven een gewoon terrarium?

Een kant-en-klaar verlicht terrarium geeft het minste gedoe, maar is duurder en minder flexibel. Zelf bijlichten kost wat meer tijd, maar werkt vaak net zo goed. Hieronder zetten we beide routes naast elkaar.

Wanneer is verlichting echt nodig?

Niet elk terrarium heeft een lamp nodig. Staat het binnen een meter van een noord- of oostraam, dan redden de meeste planten het prima op daglicht. Verlichting wordt pas nodig op plekken waar daglicht tekortschiet.

• Hal of overloop: vaak alleen licht via een bovenlicht of een raam aan de andere kant van het huis.
• Kantoorhoek of bureau midden in de ruimte: tl- of plafondverlichting lijkt fel, maar geeft op bureauhoogte maar weinig bruikbaar licht voor planten.
• Badkamer met klein of matglas raam: het vocht is ideaal, het licht meestal niet.
• Boekenkast of vakkenkast: de plank erboven houdt het meeste licht tegen.

Twijfel je? Kijk dan naar de schaduw van je hand op de plek, rond het middaguur. Zie je nauwelijks schaduw, dan heeft een terrarium daar een lamp nodig om langer dan een paar maanden mooi te blijven.

Wat krijg je bij een verlicht model?

Een verlicht terrarium is een glazen bak of stolp waarin de lamp al is geïntegreerd, meestal in het deksel of in een houten of metalen kap. Je haalt hem uit de doos, vult hem met planten en steekt de stekker in het stopcontact.

De meeste modellen hebben:

• een ingebouwde led die weinig warmte afgeeft;
• een snoer met usb-aansluiting of een kleine adapter;
• vaak een ingebouwde timer die de lamp bijvoorbeeld zes, acht of twaalf uur laat branden;
• soms een dimfunctie of een instelbare lichtkleur.

Voor een klein verlicht model betaal je doorgaans 30 tot 60 euro, zonder planten. Grote exemplaren met een sterke led en een mooie afwerking kosten 80 euro of meer.

Het voordeel is dat alles op elkaar is afgestemd: afstand, lichtsterkte en uiterlijk. Het nadeel is dat je vastzit aan die ene lamp. Gaat de led stuk of is hij te zwak, dan is vervangen lastig. Let daarom bij het kopen op het aantal lumen. Sommige verlichte terrariums zijn vooral sfeerlicht en geven planten net te weinig.

Hoe voeg je zelf verlichting toe?

Heb je al een terrarium, of vind je een gewone glazen bak mooier? Dan kun je zelf verlichting aanbouwen. Dat gaat in vier stappen.

1. Kies de lamp. Voor een pot of kleine bak werkt een klemlamp met ledspot van 5 tot 10 watt. Voor een breed terrarium is een ledstrip handiger. Kies koel wit licht rond 6500 kelvin, omdat planten daar compact onder blijven.
2. Hang de lamp op. Plaats de lamp 15 tot 30 centimeter boven de bladeren, aan de buitenkant van het glas. Een klemlamp zet je vast aan een plank erboven of aan de rand van het bureau. Een ledstrip plak je onder de plank die boven het terrarium zit.
3. Stel een timer in. Een eenvoudige stekkertimer van een paar euro zet de lamp elke dag op dezelfde tijd aan en uit. Tien tot twaalf uur licht is genoeg op een plek zonder daglicht.
4. Werk het snoer weg. Laat het snoer langs de achterkant van kast of bureau lopen en zet het vast met kabelclips of een smalle kabelgoot. Zo blijft het rustig in beeld en struikel je er niet over.

Een compleet overzicht van welke led bij welk formaat past, vind je in het artikel over een planten terrarium met led verlichting.

De twee opties naast elkaar

Welke route past bij jou? Deze vergelijking helpt je kiezen.

Zoek je een cadeau of iets voor op kantoor waar je niet over na wilt denken, dan is een verlicht model prettig. Wil je vooral dat je planten goed groeien en houd je van aanpassen, dan geeft zelf aanbouwen je meer controle voor minder geld.

Welke planten kies je bij kunstlicht?

Onder een ledlamp doen planten het best die van nature op een schaduwrijke, vochtige bosbodem groeien. Ze zijn gewend aan gefilterd licht en hebben geen fel zonlicht nodig.

• Fittonia (Fittonia albivenis): houdt zijn opvallende nerven mooi onder koel wit licht en blijft compact.
• Mos: kussenmos en bladmos vormen een groene vloer en hebben weinig licht nodig.
• Kleine varens, zoals de lintvaren (Pteris cretica): groeien langzaam en houden van gelijkmatig vocht.
• Mosvaren (Selaginella kraussiana): vormt zachte groene matjes en voelt zich thuis in hoge luchtvochtigheid.

Liever niet onder kunstlicht in een gesloten bak: cactussen en vetplanten. Die hebben veel meer licht nodig dan een terrariumlamp geeft en rotten in de vochtige lucht. Ook snelle groeiers zoals een Tradescantia (Tradescantia zebrina) groeien onder een lamp al snel tegen het deksel aan. De herkomst en naam van soorten kun je nazoeken in de database van Kew Plants of the World Online.

Hoe onderhoud je een verlicht terrarium?

Een terrarium onder een lamp vraagt iets andere aandacht dan een terrarium bij het raam. Let vooral op drie dingen.

Glas schoonhouden. Licht dat door vuil of aanslag moet, verliest kracht. Veeg het glas eens per twee weken af met een vochtige microvezeldoek. Aan de buitenkant is dat snel gedaan. Aan de binnenkant gebruik je een doekje om een lange stok of pincet.

Condens onder de lamp. Een lamp warmt de bovenkant van het glas iets op. Daardoor zie je soms veel druppels vlak onder de lamp en droge plekken elders. Zet het deksel dan een paar uur op een kier, of hang de lamp een paar centimeter hoger.

Branduren bijstellen. Zie je groene aanslag op het glas, dan krijgen algen te veel licht. Verlaag de branduren met een à twee uur. Rekken planten juist uit, dan is er te weinig licht en kun je de lamp iets lager hangen.

Veelgestelde vragen

Is een verlicht terrarium duurder in gebruik?

Nauwelijks. Een ingebouwde led verbruikt meestal 3 tot 10 watt. Bij twaalf uur per dag kost dat ongeveer 4 tot 13 euro per jaar aan stroom. Een zelf aangebouwde ledlamp zit in dezelfde orde van grootte. Het grootste verschil zit in de aanschafprijs, niet in het verbruik.

Kun je verlichting achteraf toevoegen?

Ja, bij vrijwel elk terrarium. Een klemlamp of ledstrip aan de buitenkant van het glas is genoeg. Hang de lamp 15 tot 30 centimeter boven de planten en gebruik een timer voor een vast ritme. Je hoeft niets aan het terrarium zelf te veranderen, en de planten blijven gewoon staan.

Werkt een terrarium op kantoor zonder raam?

Ja, met verlichting wel. Plafondverlichting op kantoor is voor planten te zwak en gaat in het weekend uit. Een lamp met timer, die ook in het weekend brandt, geeft de planten een vast ritme. Kies schaduwplanten zoals Fittonia en mos. Meer ideeën vind je bij welke planten op kantoor passen.

Hoeveel licht geeft een terrariumlamp?

Dat verschilt sterk per model. Kleine ingebouwde leds geven soms maar 100 tot 200 lumen, wat meer sfeer is dan groeilicht. Voor een klein terrarium is 400 tot 800 lumen een goede richtwaarde. Staat het aantal lumen niet op de verpakking, dan is dat vaak een teken dat de lamp vooral decoratief is.

Een groen accent voor een donkere werkplek? Bekijk ook onze planten voor op kantoor. Je krijgt gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Is een levende plant beschadigd aangekomen? Neem dan contact met ons op, dan helpen we je verder volgens ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.