Planten voor terrarium kiezen per type en lichtplek

Welke planten je voor een terrarium kiest, volgt uit twee vragen: is je bak open of gesloten, en hoeveel licht valt er op de plek waar hij komt te staan? Een gesloten pot houdt de lucht bijna constant vochtig, een open bak droogt sneller uit. Het licht bepaalt vervolgens welke soorten binnen dat type nog overblijven.

Het geheim van een terrarium dat jarenlang blijft leven, is het combineren van soorten met dezelfde eisen. Zet je een plant die van droog houdt naast een echte vochtliefhebber, dan gaat altijd een van de twee het verliezen. Weet je al welk type je bouwt? Hieronder vind je per type en per lichtniveau de juiste soorten.

Welk type terrarium heb je?

In een gesloten terrarium zit een deksel, kurk of glazen stop op de opening. Het water dat de planten verdampen, slaat neer op het glas en druppelt terug naar de grond. Daardoor is de luchtvochtigheid bijna altijd heel hoog, vaak boven de 80 procent. Je hoeft er weinig water aan toe te voegen.

Een open terrarium heeft een grote opening, zoals een glazen schaal, vaas of bol met een wijde hals. Het vocht kan ontsnappen, dus de lucht binnenin is maar iets vochtiger dan in de kamer. Je moet hier vaker sproeien of gieten.

Dat verschil sluit soorten uit. In een gesloten bak overleven planten die graag droog staan het niet, omdat ze gaan rotten. In een open bak drogen echte vochtliefhebbers zoals het venushaar juist uit. Kies dus eerst je type, en pas daarna je planten.

Welke planten passen in een gesloten terrarium?

Voor een gesloten bak zoek je soorten die van nature op een vochtige, schaduwrijke bosbodem groeien. Zij voelen zich thuis in de constante vochtigheid.

• Fittonia (Fittonia albivenis): het bekendste terrariumplantje, met opvallend getekende nerven. Hij is dol op vocht en zakt in als de lucht droog wordt. In een gesloten bak blijft hij stevig en kleurrijk.
• Knoopjesvaren (Pellaea rotundifolia): een lage varen met kleine, ronde, glanzende blaadjes aan lange stelen. Hij groeit langzaam en blijft daardoor lang in verhouding.
• Kruipvijg (Ficus pumila): een kleine kruiper met hartvormige blaadjes die over stenen en hout klimt. Mooi als groene laag, maar knip hem regelmatig bij.
• Mos: kussenmos of plaatmos geeft direct een natuurlijk bosgevoel. Mos neemt water op via zijn hele oppervlak en heeft dus de hoge luchtvochtigheid van een gesloten bak nodig.

Open het deksel af en toe een paar uur als het glas continu beslagen is. Zo voorkom je dat het te nat wordt en schimmel een kans krijgt. Zie je na een paar dagen geen condens meer, dan mag er een klein scheutje water bij.

Welke planten passen in een open terrarium?

In een open terrarium is de lucht droger, dus je kiest soorten die daar tegen kunnen. Planten met iets vlezige bladeren of die hun vocht uit de lucht halen, doen het hier het best.

• Peperomia (Peperomia rotundifolia): kleine, ronde, dikke blaadjes op ranken. Omdat het blad water opslaat, kan hij tegen de drogere lucht. Laat hem over de rand van de schaal hangen.
• Luchtplantje (Tillandsia ionantha): heeft geen grond nodig en neemt water op via zijn bladeren. In een gesloten bak zou hij rotten, maar in een open bak met goede luchtcirculatie is hij in zijn element. Besproei hem een of twee keer per week.
• Kleine klimop (Hedera helix): kleinbladige cultivars zoals 'Mini Adam' blijven compact. Klimop groeit wel snel, dus in een open bak moet je hem geregeld terugknippen. In een gesloten bak zou hij te hard gaan.

Een open terrarium heeft als voordeel dat er minder snel schimmel ontstaat, omdat de lucht kan circuleren. Het nadeel: je moet vaker controleren of de grond niet uitdroogt. Meer soorten voor dit type vind je in ons artikel over planten voor een open terrarium.

Welke planten kies je op basis van licht?

Terrariumplanten houden van helder licht, maar nooit van direct zonlicht. Glas werkt als een kas: zon op het glas warmt de bak razendsnel op, waardoor planten verbranden of koken. Binnen de soorten van jouw type kies je dus op het lichtniveau van de plek.

Meet het licht met een luxmeter-app rond het middaguur voor een eerste indruk. Heb je een plek met te weinig licht, dan kun je bijlichten met een kleine ledlamp voor planten. Volgens de University of Minnesota Extension kan kunstlicht het daglicht voor binnenplanten goed aanvullen, mits de lamp dichtbij hangt en lang genoeg per dag brandt. Bij een terrarium werkt een lampje met timer van 10 tot 12 uur per dag goed.

Hoe voorkom je concurrentie tussen snelle en trage groeiers?

In een terrarium delen alle planten dezelfde kleine ruimte, dezelfde grond en hetzelfde licht. Een snelle groeier zoals kruipvijg of klimop legt binnen een paar maanden een dek over de trage soorten heen. Mos en knoopjesvaren krijgen dan geen licht meer en sterven langzaam af.

Daarom is het slim om planten met een vergelijkbare groeisnelheid te combineren, of om de snelle groeier bewust een eigen hoek te geven. Zet een snelle groeier nooit direct naast een traag mos. Houd liever wat afstand, bijvoorbeeld met een steen of stukje hout ertussen.

Plan ook een vast snoeimoment in, bijvoorbeeld eens per maand. Knip met een klein schaartje alles wat tegen het glas groeit of andere planten overschaduwt. De stekjes kun je vaak weer opnieuw in de grond steken of voor een nieuw terrarium gebruiken. Zo blijft de balans jarenlang goed.

Hoe beplant je een terrarium in drie stijlen?

Met dezelfde basisregels kun je heel verschillende sferen maken. Drie voorbeelden om mee te beginnen:

• Bosstijl (gesloten): een laag van kussenmos, een knoopjesvaren als hoogste punt en een groene Fittonia ertussen. Een stukje schors of een grillig takje maakt het af. Deze stijl lijkt op een miniatuur bosbodem en verdraagt vrij weinig licht.
• Minimalistische stijl (open): een glazen schaal met een laag fijn grind, één Peperomia rotundifolia en een luchtplantje op een steen. Veel lege ruimte is hier juist de kracht. Zet hem op een lichte plek zonder zon.
• Kleurrijke stijl (gesloten): roze en rode Fittonia's gecombineerd met kruipvijg en wat mos. De felle nerven van de Fittonia steken mooi af tegen het groen. Knip de kruipvijg wel geregeld bij, zodat de Fittonia's niet worden overgroeid.

Welke stijl je ook kiest, plant altijd in dezelfde volgorde. Begin met de grootste plant, zet daarna de middelste en eindig met mos of een bodembedekker. Zo kun je de grote wortelkluiten nog makkelijk kwijt en beschadig je het tere mos niet. Gebruik een lange pincet of een eetstokje om planten in een smalle opening op hun plek te duwen, en druk de grond rond elke plant zachtjes aan.

Veelgestelde vragen

Welke planten kunnen in een gesloten pot?

In een gesloten pot passen soorten die van constante vochtigheid houden, zoals Fittonia, knoopjesvaren, kruipvijg en mos. Ze komen van nature van vochtige bosbodems. Vermijd vetplanten, cactussen en luchtplantjes, want die rotten in de vochtige lucht. Houd ook rekening met de groeisnelheid, zodat de planten niet te snel tegen het glas groeien.

Hoeveel licht hebben terrariumplanten nodig?

De meeste terrariumplanten willen helder, indirect licht, ongeveer 500 tot 1.500 lux. Mos en varens kunnen met minder, luchtplantjes willen juist meer. Zet een terrarium nooit in de volle zon, want het glas warmt dan snel op. Een ledlampje met timer helpt op een donkere plek.

Kun je gewone kamerplanten in een terrarium zetten?

Soms wel, als het gaat om kleine soorten of jonge exemplaren die van vochtige lucht houden, zoals Fittonia of Peperomia. De meeste gewone kamerplanten worden echter te groot of groeien te snel. Kies daarom compacte soorten die langzaam groeien en passen bij het type van jouw bak.

Hoe voorkom je dat een plant het terrarium overneemt?

Kies soorten met een vergelijkbare groeisnelheid en geef snelle groeiers zoals kruipvijg of klimop een eigen hoek. Knip eens per maand alles terug wat tegen het glas groeit of andere planten overschaduwt. Zo houdt iedere plant genoeg licht en ruimte, en blijft de compositie in balans.

Ga je zelf een terrarium beplanten? In onze collectie terrariums vind je glazen bakken en passende planten. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. De planten komen rechtstreeks vanuit de kas en gaan in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.