Plantje met kleine gele bloemetjes: herkennen en aanpakken

Kleine gele bloemetjes in je tuin zijn in de meeste gevallen een van vier soorten: kruipende boterbloem, klaverzuring, speenkruid of paardenbloem. Ze bloeien allemaal geel, maar hun blad is heel verschillend. Boterbloem heeft diep ingesneden blad, klaverzuring drie hartvormige blaadjes als een klavertje, speenkruid glanzend hartvormig blad en paardenbloem lange, getande bladeren in een rozet. Kijk dus eerst naar het blad, niet naar de bloem.

Welke vier gele bloeiers kom je het vaakst tegen?

Met deze tabel breng je het plantje binnen een minuut op naam. Tel eventueel de blaadjes en kijk hoe het groeit: rechtop, kruipend of in een rozet.

Een paar extra herkenningspunten. Boterbloem heeft vijf glanzende, bijna gelakte kroonblaadjes. Speenkruid heeft er meer, vaak acht tot twaalf, en bloeit vroeg in het voorjaar in de schaduw. Klaverzuring heeft kleine, open bloempjes van hooguit een centimeter en schiet zaadpeultjes weg als je ze aanraakt. De paardenbloem herken je aan de holle stengel met wit melksap. Zoek je juist naar blauwe bloemetjes, lees dan het artikel over het plantje met kleine blauwe bloemetjes.

Waarom duiken gele bloemetjes op in het gazon?

Gele bloeiers in het gras vertellen iets over je grond. Ze groeien waar gras het moeilijk heeft, en elk heeft een eigen voorkeur.

Kruipende boterbloem houdt van natte, dichte grond. Staat hij in groten getale in je gazon, dan is de bodem waarschijnlijk verdicht of blijft er water staan na regen. Speenkruid zie je vooral in vochtige, schaduwrijke hoeken onder bomen en struiken. Daar groeit gras slecht door gebrek aan licht.

Klaverzuring zoekt juist warme, droge plekken en duikt op tussen tegels en in dunne gazonranden. De paardenbloem is minder kieskeurig, maar verschijnt vaak waar het gras dun is en er kale plekken ontstaan, bijvoorbeeld door te kort maaien.

Wageningen UR besteedt in onderzoek naar biodiversiteit in tuin en plantsoen aandacht aan het belang van gevarieerde begroeiing voor insecten. Een paar gele bloeiers hoeven dus geen ramp te zijn.

Zie je veel van één soort, dan is dat een hint. Verbeter de grond op dat punt en je geeft het gras weer een kans om terug te komen.

Welke gele bloeiers wil je juist houden?

Niet elk geel bloemetje is ongewenst. Een paar soorten zet je bewust in de tuin, omdat ze mooi zijn en weinig vragen.

• Muurpeper (Sedum acre). Een laag vetplantje met stervormige gele bloemetjes in juni en juli. Groeit op zonnige, droge plekken zoals een rotstuin, muurtje of groen dak. Door zijn vlezige blaadjes overleeft hij lange droge periodes.
• Vrouwenmantel (Alchemilla mollis). Zacht, rond blad waar druppels als pareltjes op blijven liggen, met luchtige geelgroene bloemschermen in juni. Doet het in zon en halfschaduw, en is een fijne rand langs paden.
• Gele dovenetel (Lamium galeobdolon). Lipbloemen in april en mei en vaak zilvergevlekt blad. Groeit in schaduw onder bomen en struiken, waar hij een groene deken vormt. Houd hem in de gaten, want hij verspreidt zich snel via uitlopers.

Deze drie planten bedekken de grond, zodat onkruid minder kans krijgt. Zo vul je lastige plekken met iets dat je zelf kiest. Kies wel de soort die bij de plek past: muurpeper verrot in natte schaduw en gele dovenetel verdort in volle zon. Zet je ze op de goede plek, dan hoef je na het eerste jaar nauwelijks nog water te geven.

Hoe haal je ze weg zonder gif?

Handwerk is de meest effectieve methode. Het vraagt wat geduld, maar je beschadigt geen bodemleven en geen bijen.

1. Uitsteken. Gebruik een smal onkruidsteker of een oud mes. Steek schuin naast de plant de grond in en wrik de wortel omhoog. Bij paardenbloem is dat belangrijk, omdat een klein stukje penwortel alweer uitloopt.
2. Alle knolletjes meenemen. Speenkruid heeft onder de grond kleine wortelknolletjes en in de bladoksels broedknolletjes. Elk knolletje dat achterblijft, wordt een nieuwe plant. Steek het plukje met ruime aarde uit en haal het niet in de compostbak, maar in de groene container.
3. Uitputten. Bij een grote plek kruipende boterbloem kun je de plant ook uitputten door de bladeren steeds weg te halen. Zonder blad kan de plant geen energie maken en wordt hij na een paar maanden zwakker.
4. Timing. Werk na een regenbui, dan komt de wortel makkelijker los.

Klaverzuring tussen tegels haal je het best weg met een voegenkrabber, en veeg daarna het zand weer terug in de voeg.

Hoe voorkom je dat ze terugkomen?

Met een paar aanpassingen maak je het de gele bloeiers moeilijk.

• Bemesting. Geef het gazon in voorjaar en najaar een organische gazonmest. Een goed gevoed gazon groeit dichter en laat minder ruimte over.
• Maaihoogte. Maai niet korter dan 4 tot 5 centimeter. Hoger gras beschaduwt de grond, waardoor kiemend onkruid minder licht krijgt.
• Bodembedekking. Zet in borders bodembedekkers of een laag mulch. Kale grond is een uitnodiging voor zaad en uitlopers.
• Voor de zaadzetting weghalen. Haal paardenbloem en klaverzuring weg voordat ze zaad zetten. Eén paardenbloem maakt honderden pluizen.
• Grond verbeteren. Prik op natte plekken met een grasvork gaatjes en strooi er zand in, zodat water beter wegzakt.

Veelgestelde vragen

Zijn gele bloemetjes in het gras schadelijk?

Voor het gazon zelf zijn ze vooral concurrentie: ze nemen ruimte en licht in. Een paar planten zijn geen probleem. Boterbloem bevat een stof die irriterend is als dieren hem vers eten. Twijfel je over je huisdier, kijk dan op de ASPCA-lijst of vraag je dierenarts.

Is klaverzuring eetbaar?

Blaadjes van klaverzuring worden in kleine hoeveelheden gebruikt voor hun frisse, zure smaak. Die komt van oxaalzuur, dat in grotere hoeveelheden niet goed voor je is. Eet het dus hooguit met mate en pluk alleen op plekken waar geen honden komen of bestrijdingsmiddel is gebruikt.

Waarom komt speenkruid elk jaar terug?

Speenkruid overleeft de zomer onder de grond als knolletjes. Na de bloei in mei verdwijnt het blad, maar de knolletjes wachten tot het volgende voorjaar. Blijft er bij het wieden ook maar één knolletje achter, dan heb je volgend jaar weer een plant. Steek hem daarom ruim uit.

Trekken gele bloemetjes bijen aan?

Ja, vooral paardenbloem en speenkruid zijn vroege nectar- en stuifmeelbronnen voor bijen en hommels. Milieu Centraal raadt aan een deel van de tuin wat wilder te laten, zodat insecten voedsel vinden. Een hoekje met paardenbloemen laten staan helpt dus echt.

Wil je kale plekken liever vullen met iets dat je zelf kiest? In onze collectie bodembedekkers vind je soorten die de grond bedekken en onkruid minder kans geven. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. Met verpakking op maat komt je plant veilig en onbeschadigd aan.

Op levende planten is ons retour- en garantiebeleid van toepassing, zodat je zeker weet dat je goed geholpen wordt.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.