Plantjes stekken voor beginners: zo krijg je snel wortels

Plantjes stekken lukt het makkelijkst in een glaasje water. Je hebt geen stekpoeder, kweekbak of speciale grond nodig, alleen een schone schaar en een lichte plek. Het belangrijkste is waar je snijdt: altijd net onder een knoop, het verdikte puntje op de stengel waar een blad aan vastzit.

Daar zitten de cellen die nieuwe wortels kunnen maken. Bij makkelijke soorten zie je de eerste worteltjes meestal binnen twee tot vier weken.

Wat is stekken eigenlijk?

Stekken is een plant vermeerderen door er een stukje af te snijden en dat eigen wortels te laten maken. Zo'n stukje heet een stek. Het moet minstens één groeipunt hebben, want daar ontstaan de nieuwe wortels en scheuten.

De nieuwe plant die uit de stek groeit, is genetisch gelijk aan de moederplant. Hij krijgt dus dezelfde bladkleur, dezelfde tekening en dezelfde groeiwijze. Dat is anders dan bij zaaien, waar elke zaailing een beetje kan verschillen.

Voor jou betekent dit dat je van één mooie plant er gratis meerdere kunt maken. Of dat je een stekje van een vriendin kunt laten uitgroeien tot een volwaardige plant.

Wat heb je nodig om te stekken?

Je hebt maar een paar dingen nodig, en waarschijnlijk heb je ze al in huis:

• Een schoon, scherp mes of schaar: een scherpe snede beschadigt de stengel minder. Maak het lemmet schoon met wat alcohol of heet water, zodat je geen bacteriën overbrengt.
• Een glazen potje of glas: doorzichtig, zodat je de wortels ziet groeien en merkt wanneer het water troebel wordt.
• Lauw water: kraanwater dat op kamertemperatuur is. Koud water remt de wortelvorming.
• Een lichte plek zonder directe zon: een vensterbank op het oosten of noorden is ideaal. Felle zon verwarmt het water en laat de stek verbranden.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Hoe stek je in water, stap voor stap?

1. Kies een gezonde scheut. Neem een stengel met stevig, groen blad en zonder vlekken of ongedierte. Een zwakke scheut heeft minder energie om wortels te maken.
2. Snijd net onder een bladknoop. Maak een schuine snede ongeveer een halve centimeter onder de knoop. De stek is idealiter 10 tot 15 centimeter lang met twee tot vier bladeren.
3. Verwijder de onderste blaadjes. Blad dat onder water komt, gaat rotten en maakt het water vies. Laat alleen de bovenste twee of drie bladeren zitten.
4. Zet de stek in het water. Zorg dat minstens één knoop onder water staat, maar geen bladeren.
5. Ververs het water wekelijks. Stilstaand water raakt snel zuurstofarm en er gaan bacteriën in groeien. Vers water houdt de stek gezond. Spoel het glas daarbij om.
6. Wacht geduldig. Na een tot vier weken verschijnen de eerste witte worteltjes bij de knoop.

De RHS beschrijft dezelfde aanpak en ook andere methodes, zoals direct in grond stekken.

Wanneer mag de stek de grond in?

Het goede moment is als de wortels 3 tot 5 centimeter lang zijn. Kortere wortels zijn nog kwetsbaar, en heel lange waterwortels hebben meer moeite om zich aan grond aan te passen.

Gebruik een klein potje van 6 tot 9 centimeter met een afvoergat. Vul het met luchtige kamerplantengrond, eventueel gemengd met wat perliet, zodat de grond niet te compact wordt. Maak een gaatje, zet de stek erin en druk de grond licht aan.

Houd de grond de eerste week iets vochtiger dan je bij een volwassen plant zou doen. De wortels zijn gewend aan water en moeten leren om vocht uit grond te halen. Laat de grond daarna tussen twee gietbeurten iets opdrogen, zoals bij een gewone plant. Een paar slappe blaadjes in de eerste dagen is normaal.

Wat is het beste moment in het jaar?

Voorjaar en zomer zijn het beste moment om te stekken. De dagen zijn langer en er is meer licht, zodat de plant meer energie heeft om wortels te maken. Ook de temperatuur is hoger, en warmte versnelt de wortelvorming.

In de winter groeien de meeste kamerplanten nauwelijks. Een stek doet er dan vaak twee keer zo lang over, en de kans op rot is groter omdat hij langer in het water staat. Het kan wel, maar reken op meer geduld en zet de stek op een warme, lichte plek.

Waarom rot een stek in plaats van wortelen?

Ziet de onderkant van je stek bruin of zacht, of ruikt het water muf, dan gaat er iets mis. De meest voorkomende oorzaken:

• Te veel blad onder water: blad rot snel en besmet het water.
• Vuil mes: bacteriën komen via de snede de stengel in.
• Oud water: zonder verversing raakt het water zuurstofarm en troebel.
• Te koude plek: onder de 18 graden gaat wortelvorming heel traag en krijgt rot de kans.
• Een houtige scheut: oude, harde stengels wortelen slechter dan jonge, groene.

Snijd het rotte deel weg tot je gezond, stevig weefsel ziet, en begin opnieuw met schoon water.

Met welke soorten begin je makkelijk?

Deze soorten wortelen vlot en zijn ideaal voor je eerste keer:

• Scindapsus (Epipremnum aureum): stengelstek met een knoop in water, wortels na twee tot drie weken.
• Vaderplant (Tradescantia zebrina): topstek in water of direct in grond, wortelt vaak al binnen een week.
• Graslelie (Chlorophytum comosum): maakt zelf kindjes aan uitlopers. Zet die in water of direct in een potje grond.
• Klimop (Hedera helix): stengelstek met een paar knopen in water, wortelt binnen twee tot vier weken.
• Monstera (Monstera deliciosa): stengelstek met een knoop en bij voorkeur een luchtwortel. Duurt wat langer, zo'n drie tot zes weken.

Een pannenkoekplant stek je weer op een andere manier, met de kindjes die naast de moederplant opkomen. Hoe dat werkt, lees je in het stuk over de pannenkoekplant in water. Wil je buiten verder, kijk dan bij stekken van tuinplanten.

Veelgestelde vragen

Hoelang duurt het voordat een stek wortels krijgt?

Bij makkelijke soorten zoals Tradescantia, Epipremnum en klimop zie je binnen één tot drie weken de eerste worteltjes. Monstera en houtachtige soorten doen er drie tot zes weken over. In de winter duurt het langer, omdat er minder licht en warmte is. Zolang de stek groen en stevig blijft, gaat het goed.

Moet je stekpoeder gebruiken?

Voor de meeste kamerplanten is dat niet nodig. Soorten als Epipremnum en Tradescantia wortelen prima in gewoon water. Stekpoeder bevat een groeihormoon dat helpt bij moeilijkere, houtige stekken. Voor een beginner die met makkelijke soorten start, is het een overbodige aankoop.

Waarom rot mijn stekje in het water?

Meestal staat er blad onder water, is het water te lang niet ververst of was het mes niet schoon. Ook een te koude plek geeft rot meer kans. Snijd het zachte, bruine deel weg tot je gezond weefsel ziet, verwijder blad onder de waterlijn en zet de stek in vers water op een warmere plek.

Kun je in de winter stekken?

Ja, dat kan, maar het gaat langzamer. Door minder licht en lagere temperaturen maakt de stek trager wortels, en de kans op rot is groter. Zet de stek op een lichte, warme plek, niet op een koude vensterbank, en ververs het water extra trouw.

Zoek je een plant om mee te beginnen? In de collectie Epipremnum vind je soorten die makkelijk te stekken zijn. Je profiteert van gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Komt je plant niet goed aan? Dan kun je rekenen op ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.