Stekjes bananenplant: zo splits je de zijscheuten af

Een bananenplant vermeerder je niet met een blad of een stukje stam, maar met de zijscheuten die aan de voet van de plant verschijnen. Die scheuten groeien uit de ondergrondse wortelstok en hebben daardoor al eigen wortels. Snijd je ze met een stuk wortelstok los, dan heb je een nieuwe plant.

Het beste moment is het voorjaar, als de moederplant weer actief groeit. Wacht tot de scheut minstens twintig centimeter hoog is en een paar eigen bladeren heeft. Dan heeft hij genoeg wortels om zelfstandig verder te kunnen.

Waarom vermeerderen bananenplanten zich via scheuten?

Wat eruitziet als een stam, is bij een bananenplant geen hout. Het is een schijnstam: strak om elkaar gerolde bladscheden. Het eigenlijke hart van de plant zit onder de grond, in een dikke wortelstok die ook wel corm wordt genoemd. Vanuit die wortelstok groeien nieuwe bladeren omhoog, en ook de zijscheuten.

Omdat de schijnstam geen groeipunten heeft die wortels kunnen maken, wortelt een afgesneden stuk stam of een blad nooit. Het zal alleen rotten. Alle groeikracht zit in de wortelstok. Een scheut die daar een stukje van meeneemt, kan meteen verder groeien.

In de natuur is dit precies hoe bananen zich uitbreiden: de moederplant bloeit één keer, vormt vruchten en sterft daarna af, terwijl de scheuten eromheen het overnemen. Bij de winterharde Japanse banaan (Musa basjoo), die je in de database van Kew terugvindt, zie je dat in de tuin vaak al na een paar jaar: een pol van meerdere stammen.

Let op: de Abessijnse banaan (Ensete ventricosum) maakt vrijwel nooit zijscheuten. Die soort vermeerder je alleen uit zaad.

Wanneer splits je een bananenscheut af?

Het voorjaar is het beste moment, van april tot begin juni. De moederplant komt dan uit de winterrust en maakt volop nieuwe wortels. Een scheut die je in die periode afsnijdt, heeft een heel groeiseizoen om te herstellen en aan te slaan.

Kijk naar de hoogte van de scheut. Onder de twintig centimeter heeft hij meestal nog te weinig eigen wortels en is hij nog sterk afhankelijk van de moederplant. Een scheut van twintig tot veertig centimeter met drie of vier eigen bladeren is ideaal. Hij is dan groot genoeg om zelfstandig te leven, maar nog klein genoeg om makkelijk los te maken.

Snijd nooit in de winter. De plant groeit dan nauwelijks, zeker als hij koel overwintert. Wonden genezen slecht en de kans op rot in de wortelstok is groot. Een Japanse banaan in de tuin heeft bovendien in de winter vaak een beschermlaag van stro of blad, die je niet wilt verstoren.

Hoe splits je een scheut af in zes stappen?

Zorg dat je een scherp, schoon mes of een scherpe spade klaar hebt liggen. Een stomp mes kneust de wortelstok, wat rot in de hand werkt.

1. Geef de dag ervoor water. Een vochtige kluit laat makkelijker los en de wortels breken minder snel af.
2. Haal de plant uit de pot. Leg de pot op zijn kant en trek de plant er aan de basis voorzichtig uit. Staat hij in de tuin, graaf dan aan de kant van de scheut een ruime cirkel af.
3. Maak de aarde rond de scheut los. Zo zie je waar de scheut aan de wortelstok van de moederplant vastzit.
4. Zoek het verbindingspunt. Tussen scheut en moederplant zit een dikke, harde verbinding. Daar snijd je doorheen.
5. Snijd schoon en diep. Zet het mes zo dat de scheut een stuk wortelstok meekrijgt, met zoveel mogelijk eigen wortels. Snijd in één vloeiende beweging, niet zagen.
6. Laat de wond kort drogen. Leg de scheut een paar uur op een schaduwrijke plek, zodat het snijvlak een beetje indroogt. Dat verkleint de kans op rot.

Zet de moederplant daarna direct terug in verse potgrond of vul het plantgat weer aan.

Wat doe je in de eerste weken na het splitsen?

Kies een pot die net iets groter is dan het wortelpakket, bijvoorbeeld 15 tot 20 centimeter doorsnee. In een te grote pot blijft veel grond ongebruikt nat liggen, en daar gaan de nog weinige wortels in rotten.

Gebruik luchtige grond, zoals potgrond gemengd met een derde perliet of fijne kokosvezel. Die houdt vocht vast, maar laat overtollig water snel weglopen. Bananenwortels hebben zuurstof nodig om nieuwe haarwortels te maken.

Houd de grond licht vochtig, maar nooit nat. Geef een kleine hoeveelheid water zodra de bovenlaag droog aanvoelt, en laat de pot nooit in een schotel water staan. Zet de stek op een warme, lichte plek zonder directe felle zon, zodat hij niet te veel verdampt terwijl de wortels nog herstellen.

Bemest de eerste vier tot zes weken niet. Voedingszouten kunnen de verse wortels en het snijvlak verbranden. Pas als je nieuw blad ziet uitlopen, weet je dat de wortels actief zijn en kun je met een lage dosis beginnen.

Welke fouten worden vaak gemaakt bij bananenstek?

• Te vroeg snijden: een scheut van tien centimeter heeft nauwelijks eigen wortels. Wacht tot hij minstens twintig centimeter is, anders verwelkt hij na het splitsen.
• Te weinig wortel meenemen: wie te dicht bij de scheut snijdt, houdt alleen een stukje schijnstam over. Dat wortelt niet. Neem altijd een stuk wortelstok mee.
• Een te grote pot: veel aarde betekent veel vocht rond weinig wortels. Kies liever een krappe pot en verpot na een paar maanden.
• Te veel water: de grootste oorzaak van mislukte bananenstek. Een natte kluit geeft wortelrot, te herkennen aan een zachte, bruine voet. Geef liever iets te weinig dan te veel.
• Direct in de volle zon zetten: een verse stek kan het verdampte water nog niet aanvullen. Het blad verbrandt of scheurt dan snel.

Hoe verzorg je de moederplant daarna?

De moederplant heeft na het splitsen een deel van zijn wortelstok verloren. Geef hem een paar weken rust op zijn vertrouwde plek, zonder extra voeding. Houd de grond gelijkmatig vochtig, zodat de wortels zich kunnen herstellen.

Zie je na drie tot vier weken nieuwe bladeren verschijnen, dan kun je weer beginnen met bijmesten. Bananenplanten zijn sterke eters, dus in het groeiseizoen mag je wekelijks voeding geven met relatief veel stikstof en kalium.

Haal niet te veel scheuten tegelijk weg. Twee tot drie per seizoen is voor een gezonde, volwassen plant goed te doen. Laat altijd een of twee scheuten staan, zodat de plant een opvolger heeft als de hoofdstam na de bloei afsterft.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat een bananenstek wortelt?

Een scheut die je met eigen wortels hebt afgesneden, maakt meestal binnen drie tot zes weken nieuwe wortels. Het eerste teken is een nieuw blad dat uit het hart omhoogkomt. Tot die tijd kan de stek er wat slap uitzien, dat is normaal. Warmte rond de 20 tot 25 graden versnelt het proces.

Kun je een bananenplant stekken in water?

Een scheut zonder wortels wortelt ook in water niet, omdat de groeikracht in de wortelstok zit. Een scheut met een stukje wortelstok kun je tijdelijk in water zetten, maar de kans op rot is groot. Veel beter is direct oppotten in luchtige grond, zodat de wortels zuurstof krijgen.

Hoeveel scheuten mag je van een bananenplant halen?

Bij een volwassen, gezonde plant kun je per seizoen twee tot drie scheuten weghalen. Laat er altijd minstens een of twee staan, zodat de pol blijft groeien. Een jonge of verzwakte plant laat je beter een jaar met rust.

Waarom gaat mijn bananenstek slap hangen?

Na het splitsen is slap blad normaal, omdat de stek tijdelijk minder water kan opnemen. Herstelt hij na twee weken niet, dan heeft hij te weinig wortels meegekregen of staan de wortels te nat. Voel aan de voet: is die zacht en bruin, dan is er rot. Zet de stek dan in drogere grond.

Zoek je nog een bananenplant of andere tropische blikvanger om mee te beginnen? Kijk in de collectie exotische planten. Meer over stekken in het algemeen lees je in kamerplanten stekken. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas, met een verpakking op maat zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.