Taxus bonsai kopen: taaie inheemse boom met rode bessen

Overweeg je een Taxus bonsai te kopen? Dan kies je een van de taaiste buitenbonsais die er zijn. De venijnboom (Taxus baccata) is inheems in Europa, staat het hele jaar buiten en loopt zelfs na diep terugsnoeien weer uit.

Daar staan twee dingen tegenover. De Taxus groeit langzaam, dus je hebt geduld nodig om hem vorm te geven. En vrijwel alle delen van de plant zijn giftig voor mens en dier. Weet je dat vooraf, dan is het een bonsai die tientallen jaren met je mee kan.

Waarom is de Taxus zo geliefd als bonsai?

De belangrijkste reden is dat hij uit oud hout opnieuw uitloopt. De meeste naaldbomen, zoals den en jeneverbes, maken op kale takken geen nieuwe knoppen meer. Knip je daar te ver terug, dan blijft de tak kaal. Een Taxus heeft slapende knoppen in zijn bast die na een flinke snoei wakker worden. Zo kun je een oude, grove struik terugbrengen tot een compacte bonsai zonder dat hij doodgaat.

Daarnaast heeft de Taxus een mooie bast. Onder de buitenste schilferende laag zit een roodbruine tot paarsrode schors. Die kleur komt vooral op een oudere stam goed uit, zeker als je hem af en toe schoonborstelt.

Een derde pluspunt zijn de bessen. De Taxus is tweehuizig: er zijn mannelijke en vrouwelijke planten. Alleen vrouwelijke exemplaren dragen in de herfst rode, bekervormige vruchtjes, de arillus. Op een bonsai geven die kleine rode stipjes tussen het donkere groen een mooi contrast. Wil je bessen, vraag bij de aankoop dan of het een vrouwelijk exemplaar is.

Waar let je op bij de aankoop?

Een Taxus bonsai kan jarenlang meegaan, maar alleen als je met een gezonde plant begint. Controleer deze punten voor je koopt.

• De wortelaanzet. Kijk waar de stam in de grond gaat. Mooi is een stam die naar onderen breder wordt, met wortels die in meerdere richtingen uitwaaieren. Een rechte paal zonder zichtbare voet is lastig mooi te krijgen.
• De kleur van de naalden. Gezonde naalden zijn diep donkergroen en glanzend. Geelgroene of bruine naalden wijzen op wortelproblemen, te veel water of een plant die lang zonder verzorging heeft gestaan.
• Dode plekken in de kroon. Een paar bruine naalden binnenin zijn normaal, want oude naalden vallen na enkele jaren af. Hele kale of bruine takken zijn een waarschuwing.
• Levende bastlijnen. Heeft de boom dood hout, kijk dan of er van elke levende tak een strook levende bast naar de wortels loopt. Kras voorzichtig met een nagel: groen of rood daaronder betekent leven, bruin en droog niet.

Voor meer algemene aandachtspunten bij het kiezen van een bonsai voor buiten, lees ook onze gids over bonsai voor buiten kopen.

Kies je kwekerijmateriaal of yamadori?

Je kunt een Taxus bonsai op twee manieren beginnen. Je koopt een gekweekte struik en vormt hem zelf, of je kiest een yamadori: een oude boom of struik die uit de natuur of een tuin is uitgegraven. In Nederland gaat het meestal om oude hagen die toch worden verwijderd. Graaf nooit zonder toestemming van de eigenaar.

Ben je beginner, start dan met kwekerijmateriaal. Je leert zo hoe de Taxus reageert op snoei, zonder dat een fout meteen een dure boom kost. Een yamadori moet na het uitgraven eerst een paar jaar ongestoord herstellen voordat je er iets aan doet.

Wat is de beste standplaats en hoe geef je water?

De Taxus is een buitenboom. Hij heeft de wisseling van de seizoenen nodig, inclusief een koude winterrust. Binnen overleeft hij niet lang.

Halfschaduw vindt hij prima. Waar veel andere bonsais volle zon nodig hebben, groeit de Taxus ook goed op een plek met ochtendzon en middagschaduw. In de volle zon van een zuidgevel kunnen de naalden in de zomer juist verbranden, omdat de kleine bonsaipot snel opwarmt.

Houd de grond licht vochtig, maar nooit nat. De Taxus is gevoelig voor natte voeten en de schimmel Phytophthora, die wortelrot veroorzaakt. De RHS noemt Taxus als een van de gevoelige soorten. Gebruik daarom goed doorlatende bonsaigrond, bijvoorbeeld met akadama of lavagrit, en giet pas als de bovenlaag droog aanvoelt.

In de winter blijft de boom buiten. De stam en takken kunnen strenge vorst aan, maar de wortels in een ondiepe pot niet. Zet de pot bij vorst onder min vijf graden tegen een muur, graaf hem in de grond in of zet hem in een onverwarmde schuur met licht.

Hoe snoei je een Taxus en maak je jin?

Grote vormsnoei doe je in het late voorjaar, als de boom net begint te groeien. Dan heeft hij de meeste energie om nieuwe knoppen te maken. Een tweede, lichtere snoeibeurt kan in september, zodat de boom netjes de winter in gaat.

Voor het bijhouden van de vorm pluk je de zachte nieuwe scheuten in de zomer met je vingers. Waarom niet knippen? Als je met een schaar door de naalden heen knipt, worden de doorgeknipte naalden bruin aan de randen. Dat ziet er rommelig uit. Plukken breekt de scheut tussen de naalden, zodat die groen blijven.

Taxus is ook geschikt voor dood hout. Een jin is een tak waarvan je de bast verwijdert, zodat een kaal, verweerd uiteinde overblijft. Een shari is een ontschorste strook op de stam. Het hout van de Taxus is hard en rot langzaam, waardoor het er jarenlang mooi uitziet. Behandel het met jinvloeistof om het te beschermen en wat lichter te kleuren. Laat altijd genoeg levende bast over, zodat elke levende tak nog met de wortels verbonden is.

Hoe zit het met giftigheid en veiligheid?

De Taxus is een van de giftigste planten in de Nederlandse tuin. De naalden, twijgen, bast en de zaden in de bessen bevatten taxine, dat het hart aantast. Alleen het rode vruchtvlees rond het zaad is niet giftig, maar het zaad erin wel. Ook de ASPCA vermeldt de venijnboom als giftig voor honden, katten en paarden.

Wat betekent dat voor de plek? Zet je bonsai hoog, op een tafel of plank, buiten bereik van kinderen, honden en knaagdieren. Ruim gevallen naalden en bessen op. Draag handschoenen bij het snoeien als je een gevoelige huid hebt en was daarna je handen. Gooi snoeiafval niet in een wei waar paarden of vee staan.

Veelgestelde vragen

Is een Taxus bonsai giftig?

Ja. Naalden, twijgen, bast en zaden bevatten taxine en zijn giftig voor mens en dier. Alleen het rode vruchtvlees is dat niet, maar het zaad erin wel. Zet de bonsai buiten bereik van kinderen en huisdieren en ruim gevallen naalden op. Neem bij vermoeden van inname direct contact op met een arts of dierenarts.

Kan een Taxus bonsai binnen staan?

Nee, niet langer dan een paar dagen. De Taxus is een buitenboom die de seizoenen en een koude winterrust nodig heeft. Binnen is het te warm en te donker, waardoor hij verzwakt. Zet hem alleen kort binnen, bijvoorbeeld om hem te bewonderen.

Hoe hard mag je een Taxus terugsnoeien?

Een Taxus verdraagt veel, omdat hij uit oud hout opnieuw uitloopt. Toch is het verstandig om een tak niet helemaal kaal te knippen: laat altijd een paar groene naalden staan. Doe grote snoei in het late voorjaar en geef de boom daarna minstens een jaar rust, zodat hij kan herstellen.

Hoe snel groeit een Taxus bonsai?

Langzaam. Een vrij groeiende Taxus maakt vijf tot vijftien centimeter nieuwe scheut per jaar, in een bonsaipot vaak minder. Een stam wordt maar heel geleidelijk dikker. Dat vraagt geduld, maar het voordeel is dat de vorm lang behouden blijft en je weinig hoeft bij te knippen.

Een buitenbonsai vraagt geduld. Wil je eerst ervaring opdoen met een boompje dat binnen kan staan, bekijk dan onze collectie bonsai voor binnen. Voor andere sterke soorten voor buiten kijk je bij onze winterharde planten. Je bestelling heeft gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. We gebruiken een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten hebben we een duidelijk retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.