Terrarium met planten: zo maak en verzorg je een minituin achter glas

Een terrarium met planten is een glazen bak waarin kleine planten hun eigen vochtige klimaat maken. Het water dat ze verdampen, slaat neer op het glas en druppelt terug in de grond. Daardoor heb je er weinig omkijken naar, zeker bij een bak met deksel.

Om er zelf een op te bouwen heb je weinig nodig: een glazen pot, een paar lagen korrels en grond, en een handvol planten die van hoge luchtvochtigheid houden. Hieronder leggen we elk onderdeel in gewone taal uit, zodat je weet waar je aan begint.

Wat is een terrarium met planten precies?

Een terrarium is een glazen pot, bol of bak waarin planten in lagen grond groeien. Het glas laat licht door, zodat de planten kunnen groeien, en houdt vocht binnen.

In een gesloten terrarium ontstaat een kleine kringloop. De planten nemen water op via hun wortels en verdampen het via hun bladeren. Die waterdamp slaat neer tegen het koele glas, vormt druppels en loopt weer terug in de grond. Hetzelfde gebeurt in het groot met regen en verdamping. Zo kan een gesloten terrarium lange tijd zonder nieuwe gietbeurt.

Het grote verschil met een gewone plantenpot: die heeft een gat onderin en staat in de open lucht. Het water verdampt of loopt weg en je moet regelmatig bijgieten. Een terrarium heeft geen gat, dus overtollig water moet binnen een plek hebben. Daarom begint elk terrarium met een laag korrels onderin.

Kies je een open of gesloten terrarium?

Er zijn twee soorten terrariums, en ze vragen elk om andere planten. In de tabel zie je de verschillen naast elkaar.

Voor een echte minituin met veel groen is een gesloten terrarium het meest geschikt. Een open terrarium is eerder een droge woestijnscène. De rest van dit artikel gaat vooral over de gesloten variant, omdat die het meest gekozen wordt.

Welke planten houden het vol achter glas?

Planten voor een gesloten terrarium moeten klein blijven, tegen hoge luchtvochtigheid kunnen en genoeg hebben aan indirect licht. Deze groepen doen het goed.

Fittonia (Fittonia albivenis). Het mozaïekplantje heeft bladeren met witte, roze of rode nerven. Het houdt van vocht en halfschaduw en groeit matig snel. Buiten een terrarium laat het bij droogte al snel zijn bladeren hangen, achter glas voelt het zich juist thuis. De naam en herkomst kun je nakijken bij Kew Plants of the World Online.

Peperomia (Peperomia rotundifolia). Deze kleine kruiper heeft ronde, dikke blaadjes. Hij groeit langzaam en blijft daardoor lang netjes. Geef hem een lichte plek, want bij te weinig licht worden de stengels lang en dun.

Mosvaren (Selaginella martensii). Ondanks de naam geen varen en geen mos, maar een oude plantengroep die op allebei lijkt. Hij heeft fijn, varenachtig blad en heeft juist heel hoge luchtvochtigheid nodig. In een open pot verdroogt hij snel, in een gesloten terrarium groeit hij snel en vol.

Mos. Kussenmos en plat groeiend mos vormen een groene bodem. Mos groeit langzaam, houdt vocht vast en heeft weinig licht nodig.

Kleine varens. De lintvaren (Pteris cretica) en het venushaar (Adiantum raddianum) geven hoogte achterin. Ze groeien gemiddeld snel, dus knip af en toe een blad weg als ze tegen het deksel aankomen.

Hoe bouw je de lagen op?

Een terrarium bestaat uit vier lagen, elk met een eigen taak. Van onder naar boven:

• Hydrokorrels. Kleine kleikorrels die overtollig water opvangen. Zo staan de wortels niet in het water.
• Filterdoek. Een stukje doek dat voorkomt dat grond tussen de korrels zakt. Anders raakt de onderste laag verstopt.
• Actieve kool. Een dun laagje dat afvalstoffen en geurtjes bindt, zodat de grond fris blijft.
• Substraat. Luchtige grond waarin de planten wortelen. Potgrond met wat kokosvezel of perliet werkt goed.

Daarnaast heb je nodig: een glazen pot met deksel, drie tot vijf planten, een beetje mos, een lange pincet en een plantenspuit. Wil je precies weten hoe dik elke laag moet zijn en hoe je de planten erin zet, volg dan ons stappenplan om een terrarium te maken.

Hoe verzorg je een terrarium na het planten?

Het belangrijkste hulpmiddel is kijken. De condens op het glas vertelt je hoeveel water er in het terrarium zit.

Een beetje condens in de ochtend die overdag wegtrekt, is een goed teken. Blijft het glas de hele dag beslagen en lopen er druppels langs de wand, dan zit er te veel water in. Zet het deksel dan een paar uur open, zodat het overtollige vocht kan ontsnappen. Zie je dagenlang helemaal geen condens en voelt de grond droog, sproei dan een paar keer en sluit het deksel weer.

Snoeien doe je als een plant tegen het glas of het deksel groeit. Knip met een klein schaartje de lange stengels terug. Zo blijft er licht bij de andere planten komen en houdt het terrarium zijn vorm. Haal dode of gele bladeren meteen weg, want die kunnen gaan schimmelen. Meer tips vind je bij de verzorging van terrariumplanten.

Voeding is bijna nooit nodig. De planten moeten juist langzaam groeien, anders is het terrarium snel te vol.

Waar zet je het terrarium neer?

Een terrarium heeft veel licht nodig, maar geen directe zon. Zon door glas warmt de lucht binnen snel op, net als in een auto op een zomerdag. De planten kunnen dan verbranden of letterlijk koken in de vochtige warmte.

Een goede plek is op een tot twee meter van een raam, of vlak bij een raam op het noorden. Een vensterbank op het zuiden gaat vrijwel altijd mis, zeker in de zomer. Is je kamer donker, dan kun je een kleine ledlamp boven het terrarium hangen. De University of Minnesota legt uit hoe je een lamp voor binnenplanten kiest.

Draai het terrarium af en toe een kwartslag, zodat de planten niet allemaal naar één kant groeien.

Veelgestelde vragen

Hoelang gaat een terrarium met planten mee?

Een goed opgebouwd gesloten terrarium kan jaren meegaan. De planten groeien wel door, dus na een paar jaar moet je sommige soorten flink terugknippen of vervangen. Het glas en de lagen blijven gewoon goed. Met af en toe snoeien en het weghalen van dood blad blijft het lang mooi.

Wat kost een terrarium met planten?

Een klein zelfgemaakt terrarium kost ongeveer 20 tot 40 euro aan glas, lagen en planten. Een kant-en-klaar terrarium begint rond de 25 euro voor een klein exemplaar en loopt op tot meer dan 100 euro voor een grote fles. De prijs hangt vooral af van het formaat en het aantal planten.

Komt er schimmel in een terrarium?

Dat kan, vooral als het te nat is of als er dood blad blijft liggen. Een wit pluizig laagje op hout of grond verdwijnt vaak vanzelf. Houd het tegen door minder te sproeien, het deksel af en toe te openen en dode plantdelen weg te halen. Zo krijgt schimmel weinig kans.

Kan een terrarium met planten in de slaapkamer staan?

Ja, dat kan prima. Een gesloten terrarium geeft nauwelijks vocht af aan de kamer en er komt geen grond of water naar buiten. Zorg wel voor genoeg licht, bijvoorbeeld op een kast bij het raam. Een donkere hoek van de slaapkamer is voor de meeste terrariumplanten te weinig.

Wil je beginnen met je eigen minituin achter glas? In onze collectie planten in glazen pot vind je kant-en-klare terrariums en ideeën. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas. De verpakking op maat zorgt dat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.