Terrarium beplanten: zo schik je de planten

Liggen de drainage, de actieve kool en het substraat al in je bak? Dan begint het leukste deel: terrarium planten maken tot een compositie. Je deelt het glas in drie zones in: een achtergrond met de hoogste planten, een middenveld met blikvangers en een voorgrond met lage bodembedekkers.

Voordat een plant erin gaat, haal je hem uit zijn potgrond. Kweekgrond is zwaarder en voedzamer dan terrariumsubstraat en houdt water anders vast. Laat je die kluit zitten, dan ontstaan er natte plekken waar wortels gaan rotten. Met schone wortels en een doordacht ontwerp klopt je bak ook over twee jaar nog.

Waarom begin je met een ontwerp op papier?

Een terrarium herschikken nadat de planten erin staan, beschadigt wortels en maakt het substraat rommelig. Een schets van vijf minuten voorkomt dat.

Leg eerst de kijkrichting vast. Staat de bak tegen een muur, dan kijk je vanaf één kant en werk je met een duidelijke voor- en achterkant. Staat hij midden op tafel, dan zet je de hoogste plant in het midden en loop je naar alle kanten af.

Teken daarna de hoogtelijn: een denkbeeldige lijn die van achter hoog naar voren laag loopt. Een schuine lijn van linksachter naar rechtsvoor oogt vaak natuurlijker dan een strak symmetrisch beeld.

Markeer tot slot de open ruimte. Een stukje zonder planten, met grind, zand of een steen, geeft het oog rust en laat de planten beter uitkomen. Plaats het bij voorkeur niet precies in het midden, maar op ongeveer een derde van de breedte.

Hoe bereid je de planten voor?

Goede voorbereiding bepaalt voor een groot deel of je planten aanslaan. Neem voor elke plant een paar minuten de tijd.

• Kluit spoelen: haal de plant uit de pot en houd de kluit onder lauw stromend water. Masseer de grond voorzichtig los tot de wortels grotendeels schoon zijn. Zo komen er geen meststofresten of zware kweekgrond in je bak.
• Oud blad verwijderen: knip gele, bruine of beschadigde blaadjes weg. In de vochtige lucht van een terrarium gaan die als eerste rotten en trekken ze schimmel aan.
• Wortels verkleinen: is de wortelbal te groot voor de plek, knip dan tot een derde van de wortels weg met een schone schaar. Een plant met minder wortels groeit bovengronds ook trager, wat in een terrarium een voordeel is.

Werk op een vochtige ondergrond, bijvoorbeeld een natte theedoek. Blootgestelde wortels drogen namelijk binnen een kwartier uit. De RHS adviseert bij het verpotten van kamerplanten om wortels niet langer dan nodig bloot te laten liggen, om dezelfde reden.

Hoe plaats je de planten in drie lagen?

Werk altijd van achter naar voren en van groot naar klein. Zo hoef je niet over planten heen te reiken die al staan.

Maak voor elke plant een plantgat met een lepel of je vinger. Zet de plant iets dieper dan in de pot en duw het substraat eromheen aan. Houd vooral in de achtergrond afstand, want die planten worden het grootst en hebben ruimte nodig om uit te groeien zonder hun buren in de schaduw te zetten.

Houd ook 3 tot 5 centimeter afstand tot het glas. Blad dat tegen het natte glas groeit, rot sneller en maakt vlekken die lastig te verwijderen zijn.

Hoe gebruik je decoratie en hardscape?

Hardscape is alles wat niet leeft: hout, steen en ander decormateriaal. Het geeft je terrarium structuur en een natuurlijk landschap waarin de planten logisch lijken te staan.

Een stuk drijfhout of een kurktak kan een scheiding vormen tussen de achtergrond en het middenveld. Een groep stenen kan een helling suggereren. Leg hardscape neer nadat het substraat erin ligt, maar voordat de planten erin gaan. Zo kun je het stevig verankeren zonder wortels te beschadigen.

Let op schaal. In een klein glas lijkt een grote steen al snel een rotsblok. Kies stenen en hout die in verhouding staan tot het bladformaat van je planten. Gebruik mos om de overgang tussen hout of steen en de bodem te verzachten. Zo lijkt het alsof alles daar vanzelf gegroeid is. Meer ideeën over opbouw lees je in ons artikel over een terrarium maken met planten.

Hoe werk je af en wat gebeurt er de eerste weken?

Druk tot slot alle planten nog eens licht aan met de achterkant van een lange pincet of een lepel. Zo zitten de wortels goed in contact met het substraat en zakken ze niet weg bij het bewateren.

Vernevel daarna de planten en het mos met lauw water. Richt op de bladeren en het substraat, niet op het glas. Nevelen spoelt ook losse grondkruimels van het blad, zodat alles schoon oogt.

Laat de bak de eerste twee tot drie weken inklimatiseren. Zet het deksel in de eerste week op een kier, zodat de planten rustig wennen aan de hoge luchtvochtigheid. Blijft het glas daarna de hele dag beslagen, dan laat je het deksel langer open. Zie je 's ochtends lichte condens die overdag verdwijnt, dan is de balans goed en kan het deksel dicht. Een paar hangende blaadjes in de eerste week zijn normaal, want de wortels moeten zich opnieuw vestigen.

Welke fouten breken je later op?

Sommige keuzes lijken bij het planten onschuldig, maar vallen pas na een paar maanden op.

• Te vol planten: een bak die bij het planten al vol is, groeit binnen een jaar dicht. Kleinere planten verdwijnen dan in de schaduw en gaan dood.
• Snelle groeiers mengen met trage: een snelgroeiende klimmer zoals scindapsus (Epipremnum aureum) overwoekert rustige soorten als mosvaren. Je bent dan meer aan het snoeien dan aan genieten.
• Verschillende waterbehoeften combineren: een vetplant naast een varen werkt niet. Wat voor de varen genoeg vocht is, is voor de vetplant rot, en andersom.
• Geen open ruimte: zonder rustpunt oogt de bak rommelig, ook als elke plant gezond is.

Veelgestelde vragen

Moet je terrariumplanten uit hun pot halen?

Ja, altijd. Een kweekpot past niet in het substraat en houdt water vast op een andere manier dan de rest van de bak. Haal de plant eruit en spoel de meeste kweekgrond van de wortels. Zo groeien de wortels in het terrariumsubstraat en ontstaan er geen natte plekken die tot rot leiden.

Hoeveel ruimte laat je tussen terrariumplanten?

In de achtergrond houd je 8 tot 10 centimeter aan, in het middenveld 5 tot 8 en op de voorgrond 3 tot 5 centimeter. Mos en bodembedekkers mogen aaneensluiten. Houd daarnaast 3 tot 5 centimeter afstand tot het glas, zodat blad niet tegen de natte wand groeit.

Kun je planten met verschillende waterbehoefte combineren?

Liever niet. In een terrarium delen alle planten hetzelfde klimaat. Een plant die van droge lucht houdt, gaat rotten in een gesloten bak, terwijl een varen uitdroogt in een open bak. Kies dus soorten met dezelfde behoefte. Kleine verschillen kun je opvangen door de droogste plant hoger te zetten, waar het substraat sneller opdroogt.

Hoe lang duurt het voor een terrarium volgroeid is?

Meestal zes maanden tot een jaar. Bodembedekkers en mos hebben de meeste tijd nodig om aaneengesloten te groeien. In het voorjaar en de zomer gaat het sneller dan in de winter. Heb geduld en plant niet bij, want de lege plekken worden vanzelf opgevuld.

Heb je nog planten of gereedschap nodig voor je ontwerp? In de collectie terrarium vind je soorten voor elke laag, en bij de accessoires handige extra's. Je krijgt gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen en planten rechtstreeks vanuit de kas. De verpakking op maat zorgt ervoor dat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.