Zelf een planten terrarium maken: stappenplan

Zelf een planten terrarium maken is makkelijker als je vooraf de juiste materialen klaarlegt. Je hebt een glazen bak, vier belangrijke bodemlagen, passende planten en een paar eenvoudige hulpmiddelen nodig. Daarna bouw je het terrarium rustig van onder naar boven op. Reken voor het maken zelf ongeveer een uur, exclusief het uitzoeken van je planten en decoratie.

De basis bestaat uit drainage, houtskool, een scheidingslaag en terrariumaarde. Zo houd je de opbouw overzichtelijk en kun je overtollig vocht beter gescheiden houden van de wortels. Voor een gesloten terrarium kies je bij voorkeur kleine, langzaam groeiende planten die van een vochtige omgeving houden, zoals Fittonia of kleine varens. De RHS noemt deze plantgroepen geschikt voor gesloten terrariums. Lees hier meer over terrariums en geschikte planten bij de RHS.

Wat heb je nodig?

Leg alles eerst klaar. Dat werkt prettiger en voorkomt dat je met vieze handen nog naar materialen moet zoeken.

• Een glazen bak: hierin bouw je jouw miniatuurtuin. Kies bij voorkeur een transparante bak met voldoende ruimte om te planten.
• Hydrokorrels: deze vormen de onderste drainage, zodat overtollig water niet direct tussen de wortels blijft staan.
• Houtskool: een dunne laag houtskool wordt gebruikt in de bodemopbouw en kan helpen bij het filteren van stoffen en het beperken van geurtjes.
• Scheidingsdoek: dit houdt de aarde boven de drainage, zodat de bodemlagen niet door elkaar raken.
• Terrariumaarde: hierin krijgen de planten ruimte om hun wortels te vormen. Kies een luchtige aarde die past bij de planten die je gebruikt.
• Mos: mos vormt een groene afwerking en helpt bovendien om vocht vast te houden aan het oppervlak.
• Kleine terrariumplanten: kies soorten die passen bij de ruimte, lichtinval en luchtvochtigheid van je terrarium.
• Pincet: hiermee plaats je kleine planten en decoratie zonder je handen door de hele bak te hoeven steken.
• Plantenspuit: hiermee kun je na het planten heel gericht een kleine hoeveelheid water geven.

Een lepel, klein schepje of lange stok kan daarnaast handig zijn. Vooral bij een bak met een smalle opening maakt lang gereedschap het planten een stuk eenvoudiger. De RHS gebruikt vergelijkbare hulpmiddelen bij het opbouwen van een terrarium.

Welke bak kun je het beste kiezen?

Je kunt een terrarium in verschillende glazen bakken maken. Een glazen pot, weckpot of speciale terrariumbak kan prima werken, zolang er voldoende licht bij de planten komt. Bij een gesloten terrarium is een deksel handig om de luchtvochtigheid hoog te houden.

Let vooral op de opening. Een brede opening geeft je veel meer bewegingsruimte tijdens het vullen en planten. Je kunt de bodemlagen netjes verdelen en de planten makkelijker met je vingers of een pincet plaatsen. Bij een smalle hals heb je sneller lange hulpmiddelen nodig.

Ook de afmetingen van de bak bepalen hoeveel planten je kwijt kunt. Een grotere bak geeft meer ruimte om verschillende hoogtes en vormen te combineren. De RHS noemt ongeveer 30 centimeter breed en hoog als een praktische maat voor een terrarium, maar kleinere bakken zijn zeker mogelijk.

Maak je voor het eerst een terrarium? Kies dan liever een bak met een brede opening. Zo kun je beter zien wat je doet en werk je preciezer. Maak de bak vooraf goed schoon, want na het aanbrengen van de bodemlagen kom je moeilijker bij de binnenkant van het glas.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Hoe bouw je de bodemlagen op?

De bodem bouw je van onder naar boven op. Voor een middelgrote glazen bak kun je onderstaande richtmaten gebruiken. Zie ze als uitgangspunt, niet als vaste regel. Bij een kleine bak worden de lagen vanzelf dunner.

1. Drainage: ongeveer 2 tot 4 cm hydrokorrels. Dit is de onderste laag. Zo ontstaat er onder de aarde ruimte voor overtollig vocht.
2. Houtskool: ongeveer 0,5 tot 1 cm. Houd deze laag dun. Zo voeg je het materiaal toe zonder onnodig veel ruimte van de planten af te nemen.
3. Scheidingsdoek: één dunne laag. Leg het doek vlak over de houtskool. Zo blijft de terrariumaarde erboven liggen.
4. Aarde: ongeveer 5 tot 8 cm. Gebruik voldoende aarde voor de wortelkluiten van je planten. Je kunt de aarde achterin iets hoger leggen voor meer diepte in je ontwerp.

De exacte opbouw kan per terrarium verschillen. De Missouri Botanical Garden adviseert bijvoorbeeld een drainage- en houtskoollaag met daarboven een scheidingsmateriaal, zodat de aarde niet in de drainage terechtkomt. Ook benadrukt deze bron dat de aarde vochtig mag zijn, maar niet doorweekt.

Druk de lagen niet hard aan. Een luchtige bodem geeft de wortels meer ruimte en voorkomt dat je later moeilijk kunt planten. Houd de bovenkant van de aarde zo gelijkmatig mogelijk, tenzij je bewust met hoogteverschillen wilt werken.

Hoe plaats je de planten?

Begin met de grootste of hoogste plant achterin. Werk daarna langzaam naar voren. Zo houd je tijdens het planten zicht op wat je doet en voorkom je dat een voorste plant het zicht op de rest wegneemt.

Haal de planten voorzichtig uit hun pot en controleer de wortels. Verwijder alleen losse aarde die in de weg zit en maak sterk verstrengelde wortels voorzichtig los. Zet de planten eerst even boven op de aarde voordat je gaat graven. Zo kun je de compositie nog veranderen.

Maak vervolgens met je vingers of een klein hulpmiddel een plantgat. Plaats de wortelkluit erin en vul de ruimte rondom aan met aarde. Druk de aarde licht aan, zodat de plant stevig staat zonder de bodem helemaal dicht te drukken.

Gebruik een pincet voor kleine planten, mos en lastig bereikbare plekken. Bij een smalle bak kun je ook een lange lepel of stok gebruiken. Werk rustig. Een terrarium hoeft niet in één beweging perfect te zijn.

Voor een gesloten terrarium zijn kleine, langzaam groeiende planten die van een hoge luchtvochtigheid houden het meest geschikt. Fittonia albivenis, ook wel mozaïekplant genoemd, is daar een goed voorbeeld van. Deze soort blijft relatief compact en gedijt bij veel luchtvochtigheid en helder, indirect licht.

Hoe werk je het terrarium af met decoratie?

Met decoratie geef je je terrarium een eigen uitstraling. Kleine steentjes, stukken schors en hout passen goed bij een natuurlijke miniatuurtuin. Houd het wel rustig. Te veel decoratie maakt een kleine bak snel vol.

Leg grotere stukken decoratie bij voorkeur eerst neer en plaats daarna het mos en de kleinere planten. Zo voorkom je dat je net geplante wortels opnieuw losmaakt.

Controleer alles wat je in de bak stopt zorgvuldig. Steentjes en hout moeten schoon zijn en geen zichtbare schimmel of rottende plekken bevatten. De RHS adviseert decoratieve stenen en hout eerst schoon te maken om te voorkomen dat je insecten of ziekten introduceert.

Laat ook ruimte rond de planten. Een terrarium wordt mooier als de planten nog zichtbaar kunnen groeien. Zo hoef je niet meteen na een paar weken te snoeien of opnieuw te planten.

Wat doe je in de eerste weken na het maken?

Geef direct na het planten maar weinig water. Gebruik je plantenspuit om de aarde licht vochtig te maken. De bodem hoeft niet kletsnat te zijn. Bij een gesloten terrarium blijft vocht namelijk langer aanwezig.

Na het sluiten van de bak kan er condens op het glas ontstaan. Een lichte waas of enkele druppeltjes zijn normaal. Veel condens dat langdurig blijft staan, wijst erop dat er te veel vocht aanwezig is. Zet het deksel dan tijdelijk open of veeg het glas schoon.

Controleer de eerste dagen regelmatig de hoeveelheid condens en de vochtigheid van de aarde. Geef niet automatisch opnieuw water omdat de bovenkant er iets droger uitziet. Kijk naar het geheel. Een gesloten terrarium verliest veel minder vocht dan een gewone plantenpot.

De RHS adviseert bij een gesloten terrarium spaarzaam water te geven en de hoeveelheid condens als aanwijzing te gebruiken. Bij te veel condens kun je het deksel een tijdje openzetten.

Haal dode bladeren zo snel mogelijk weg. Ze kunnen gaan rotten en daarmee de kans op schimmel vergroten. Een gesloten terrarium heeft bovendien af en toe ventilatie nodig, ook al is de omgeving vochtig.

Zet je terrarium op een lichte plek met helder, indirect licht. Vermijd felle directe zon, zeker achter glas. De temperatuur kan daar snel oplopen, waardoor het terrarium te warm en te droog wordt.

Wil je eerst inspiratie opdoen voor een compleet terrarium? Bekijk dan de terrariumcollectie van Pureplant. Daar vind je planten en producten die passen bij het maken van een groene miniwereld in huis.

Een terrarium maken hoeft dus niet ingewikkeld te zijn. Met een geschikte glazen bak, een logische bodemopbouw en planten die bij de omstandigheden passen, kun je in ongeveer een uur je eigen groene miniwereld bouwen. Neem vooral de tijd voor de indeling. Juist dat stukje maakt ieder terrarium persoonlijk.

Veelgestelde vragen over zelf een planten terrarium maken

Hoelang duurt het maken van een terrarium?

Voor het maken zelf kun je ongeveer een uur rekenen. Je bouwt eerst de bodemlagen op, daarna plaats je de planten en werk je af met mos en decoratie. Het uitzoeken en klaarleggen van materialen komt daar nog bij. Met een brede bak werk je meestal sneller.

Welke aarde gebruik je voor een terrarium?

Gebruik een luchtige potgrond of terrariumaarde die past bij de planten die je kiest. Voor tropische planten is een vochtvasthoudende, maar niet snel verzadigde mix geschikt. De aarde moet licht vochtig zijn, niet doorweekt. Zo krijgen de wortels voldoende vocht zonder langdurig in natte grond te staan.

Moet er een gat in de bodem?

Bij een gesloten terrarium hoeft er meestal geen gat in de glazen bak te zitten. Je werkt dan met een aparte drainagezone onder de aarde. Overtollig vocht kan daar terechtkomen. Juist daarom is het belangrijk om weinig water te geven. Bij een open terrarium hangt de opbouw af van de gekozen planten en bak.

Hoe voorkom je schimmel in een zelfgemaakt terrarium?

Begin met schone materialen en gezonde planten. Geef weinig water en let op langdurig zware condens. Verwijder dode bladeren direct en zet het deksel tijdelijk open als de bak te vochtig wordt. Een goede balans is belangrijker dan veel water. Zo blijft de omgeving vochtig zonder dat je planten langdurig nat staan.

Wil je een terrarium maken met planten die je online bestelt? Bij Pureplant krijg je Gratis verzending, 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en de verpakking op maat. Zo kun je na het kiezen van je planten snel aan de slag met je eigen terrarium.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.