Zelf een planten terrarium maken in 7 stappen

Een planten terrarium maak je zelf met vier lagen: een drainagelaag onderin, een scheidingslaag, een dun laagje actieve kool en daarbovenop de grond waarin je plant. Die opbouw zorgt dat overtollig water weg kan zakken zonder dat de wortels erin staan.

Als glas werkt elke schone, doorzichtige pot of fles waar je hand of een lange pincet in past. Een weckpot, snoeppot of glazen stolp met deksel zijn goede keuzes. Reken voor je eerste terrarium op een middag van 1 tot 2 uur, inclusief opruimen.

Wat heb je nodig voordat je begint?

Leg alles klaar op een tafel met een oude krant of plastic kleed eronder. Zo hoef je niet halverwege te zoeken.

• Glas: een pot, fles of stolp met een deksel of kurk. Minimaal 15 centimeter hoog, zodat de planten ruimte hebben boven de grond.
• Drainagemateriaal: kleikorrels (hydrokorrels), lavasteentjes of grof grind.
• Filterdoek: een stukje worteldoek of vliesdoek, of een laagje gedroogd mos als alternatief.
• Actieve kool: een paar eetlepels, te koop bij dierenwinkels of tuincentra.
• Substraat: luchtige potgrond, eventueel gemengd met wat kokosvezel of fijne schors.
• Mos: kussenmos of plaatmos voor de afwerking.
• Planten: twee tot vijf kleine soorten, afhankelijk van de grootte van het glas.
• Gereedschap: lange pincet of eetstokjes, een lepel of trechter, een plantenspuit, een kwastje en een tissue om het glas schoon te maken.

Welke vier lagen gaan er van onder naar boven in?

Elke laag heeft een eigen functie. Samen voorkomen ze dat water blijft staan en dat het terrarium gaat stinken.

Een vuistregel: de lagen samen nemen ongeveer een kwart tot een derde van de hoogte van het glas in. Zo houden de planten genoeg ruimte boven de grond. In een kleine pot houd je de lagen dunner, in een grote fles kan de grondlaag wat dikker.

Waarom is die drainage zo belangrijk? Een terrarium heeft geen gat in de bodem. Water dat je te veel geeft, kan nergens heen. De drainagelaag is de enige plek waar het veilig kan blijven staan, ver van de wortels.

Hoe bouw je het stap voor stap op?

1. Maak het glas schoon. Was het met heet water en een beetje afwasmiddel, en droog het goed af. Vuil of zeepresten geven later schimmel of vlekken op het glas.
2. Stort de drainagelaag. Doe de kleikorrels er met een lepel of trechter in, tot 2 tot 4 centimeter hoog. Schud het glas licht, zodat de laag vlak ligt.
3. Leg de scheidingslaag. Knip het filterdoek iets kleiner dan de bodem en leg het met een pincet op de korrels. Druk de randen aan, zodat er geen grond langs kan.
4. Strooi de actieve kool. Verdeel een dun laagje over het doek. Het hoeft niet perfect dicht te zijn.
5. Vul de grond. Schep de grond erin tot 5 tot 8 centimeter. Maak de achterkant iets hoger dan de voorkant, zodat je een natuurlijk glooiend landschap krijgt.
6. Plant de planten. Maak met een stokje een gat, haal de plant uit de pot, schud overtollige aarde van de wortels en zet hem erin. Druk de grond rondom aan.
7. Druk het mos aan. Leg stukjes mos op de open plekken en druk ze stevig op de grond. Zo sluit het mos aan en droogt het niet uit. Poets tot slot met een kwastje en tissue de binnenkant van het glas schoon.

Werk rustig en met een pincet of eetstokjes als je hand niet in het glas past. Een verschoven plantje kun je altijd nog bijstellen voordat het mos erop gaat.

Welke planten kies je en hoe plaats je ze?

Kies planten die klein blijven en tegen een hoge luchtvochtigheid kunnen. In een gesloten terrarium is de lucht bijna altijd vochtig, en snelgroeiers drukken binnen een paar maanden tegen het glas.

• Zenuwplant (Fittonia albivenis): blad met witte, roze of rode nerven. Houdt van vocht en blijft compact.
• Slaapkamergeluk (Soleirolia soleirolii): een zacht, groen kussentje van piepkleine blaadjes, mooi voor de voorgrond.
• Mosvaren (Selaginella kraussiana): fijn, varenachtig groen dat een bosgevoel geeft.
• Kruipvijg (Ficus pumila): kleine blaadjes die over de grond of langs een stukje hout kruipen.
• Stippelplant (Hypoestes phyllostachya): gespikkeld blad in roze of wit, voor een kleuraccent.

Plaats de hoogste plant achterin of in het midden, en de lage bodembedekkers vooraan. Zo zie je alle planten door het glas, net als in een landschap. Laat ruimte tussen de planten: ze groeien nog, en blad dat tegen het glas drukt, gaat sneller rotten. Vetplanten en cactussen horen niet in een gesloten terrarium, want die hebben droge lucht nodig.

Hoe geef je de eerste keer water?

Minder is meer. Een terrarium houdt water heel lang vast, dus je geeft bij de start alleen genoeg om de grond vochtig te maken.

Neem een plantenspuit en vernevel de grond en het mos, tot de bovenste laag donker kleurt. In een pot van 20 centimeter is dat ongeveer 5 tot 10 eetlepels water, verspreid over het oppervlak. Giet niet met een kan, want dan loopt het water direct naar de drainage en blijft de grond ongelijk nat.

Kijk na een paar uur in de drainagelaag. Staat daar al water, dan heb je te veel gegeven. Laat het glas dan een dag open staan, zodat een deel kan verdampen.

Te nat herken je aan glas dat de hele dag volledig beslagen blijft, aan druppels die van de binnenkant langs het glas lopen en aan wit pluis op de grond, een teken van schimmel. De UC IPM van de University of California noemt overwatering een van de meest voorkomende oorzaken van problemen bij kamerplanten, en in een gesloten glas geldt dat nog sterker.

Sluit je het terrarium open of gesloten af?

Een gesloten terrarium heeft een deksel of kurk. Water verdampt, slaat neer op het glas en druppelt terug. Zo hoef je maar een paar keer per jaar water te geven. Een open terrarium heeft geen deksel en droogt sneller uit, waardoor je elke week of twee moet nevelen.

Ook een gesloten terrarium doe je af en toe open. Zet de deksel een paar uur open als het glas langer dan een dag volledig beslagen blijft, als je schimmel ziet of als je dode blaadjes weghaalt. Zo komt er frisse lucht bij en verdampt overtollig vocht.

Veelgestelde vragen

Hoeveel water moet er in een terrarium?

Weinig. Geef bij de start alleen zoveel water dat de bovenste laag grond vochtig is, met een plantenspuit. In een pot van 20 centimeter is dat 5 tot 10 eetlepels. Er hoort geen water in de drainagelaag te staan. Een gesloten terrarium heeft daarna maar een paar keer per jaar een klein beetje nodig.

Welke pot of fles is geschikt voor een terrarium?

Elke schone, doorzichtige glazen pot of fles met een deksel of kurk is geschikt. Denk aan een weckpot, snoeppot, stolp of oude glazen fles. Let op een opening waar je hand of een lange pincet door past. Gekleurd glas laat minder licht door en is minder geschikt.

Waarom beslaat mijn terrarium volledig?

Een volledig beslagen glas betekent dat er te veel vocht in zit. Een lichte waas in de ochtend is normaal, maar blijft het glas de hele dag nat, zet de deksel dan een paar uur tot een dag open. Staat het terrarium in direct zonlicht, verplaats het dan: warmte laat meer water verdampen.

Hoe lang duurt het maken van een terrarium?

Een eerste terrarium maken kost ongeveer 1 tot 2 uur, inclusief voorbereiding en opruimen. Een klein glas met twee planten is sneller klaar. Een grote fles met een smalle hals vraagt meer geduld, omdat je alles met een pincet moet plaatsen.

Wil je liever eerst een voorbeeld zien? Lees ook hoe je een planten terrarium in een fles opbouwt. Alles om te beginnen vind je in onze collectie terrarium. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Komt een plant toch niet in goede staat aan? Dan kun je rekenen op ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.