Een kamerplant maakt zuurstof, maar verwacht geen groot verschil in het zuurstofniveau van je woonkamer. De hoeveelheid zuurstof die een plant produceert hangt vooral af van het bladoppervlak, de hoeveelheid licht en de gezondheid van de plant. Grote, gezonde planten die goed groeien kunnen daardoor meer bijdragen dan een kleine plant.
Voor de luchtkwaliteit in huis blijft ventileren veel belangrijker. Toch zijn er interessante verschillen tussen soorten. Zo werken Sansevieria en Aloe vera volgens CAM-fotosynthese, waardoor ze hun gaswisseling anders over de dag verdelen dan veel andere kamerplanten.
Hoe maken planten zuurstof?
Planten maken zuurstof tijdens de fotosynthese. Dat klinkt ingewikkeld, maar het principe is eenvoudig. De bladeren gebruiken licht als energiebron en nemen koolstofdioxide (CO₂) uit de lucht op. Met water uit de wortels maakt de plant vervolgens suikers die hij nodig heeft om te groeien. Zuurstof ontstaat daarbij als bijproduct en komt via kleine openingen in het blad weer in de lucht terecht.
Hoe meer licht een plant krijgt, hoe meer energie beschikbaar is voor fotosynthese, zolang de hoeveelheid licht past bij de soort. Een plant die op een veel te donkere plek staat, kan daarom minder actief groeien en minder fotosynthetiseren. Je ziet dat vaak terug aan lange, slappe scheuten, kleinere nieuwe bladeren of een plant die nauwelijks nieuwe groei maakt.
In het donker ligt het anders. De meeste planten kunnen dan niet fotosynthetiseren, omdat daarvoor licht nodig is. De plant blijft wel ademen. Daarbij gebruikt hij zuurstof en komt een kleine hoeveelheid CO₂ vrij. Dat betekent niet dat een kamerplant 's nachts ineens een probleem vormt. De hoeveelheid zuurstof die een gewone kamerplant daarbij gebruikt is klein.
Hoeveel zuurstof maakt een kamerplant echt?
Een exact aantal liters per plant per dag klinkt aantrekkelijk, maar zo simpel werkt het niet. Een kleine plant met weinig bladoppervlak in een donkere woonkamer produceert veel minder zuurstof dan een grote, gezonde plant met veel bladeren op een lichte plek. Ook soort, temperatuur, CO₂-concentratie en het moment van de dag spelen mee.
Onderzoek naar verschillende kamerplanten laat zien dat hun fotosynthesesnelheid behoorlijk kan verschillen. In een onderzoek met onder andere Syngonium, Dieffenbachia, Schefflera en Dracaena veranderde de fotosynthese bovendien sterk afhankelijk van de lichtintensiteit en CO₂-concentratie. Dat maakt één vaste 'zuurstofproductie per kamerplant' misleidend.
De schaal wordt duidelijker als je dit vergelijkt met een mens. Een gezonde volwassene in rust gebruikt ongeveer 250 tot 350 milliliter zuurstof per minuut. Dat komt neer op grofweg 360 tot 500 liter per dag.
Een kamerplant levert daar maar een kleine bijdrage aan. Zie zuurstofproductie daarom vooral als een normaal onderdeel van het leven van een plant, niet als een manier om je woonkamer van extra zuurstof te voorzien. Wil je een prettige lucht in huis, dan heeft regelmatig ventileren veel meer effect.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Welke planten doen relatief veel?
Er is geen kamerplant die onder alle omstandigheden de meeste zuurstof produceert. Een groot bladoppervlak en voldoende licht zijn belangrijker dan alleen de naam van de plant. Een grote, goed groeiende plant kan daardoor meer fotosynthese uitvoeren dan een kleine variant van een soort die theoretisch interessant lijkt.
| Plant | Bladoppervlak | Lichtbehoefte | Verzorging |
|---|---|---|---|
| Areca palm (Dypsis lutescens) | Veel, bij een volwassen plant | Helder, indirect licht | Regelmatig water en voldoende luchtvochtigheid |
| Monstera (Monstera deliciosa) | Groot bladoppervlak | Helder, indirect licht | Water wanneer de potgrond deels is opgedroogd |
| Dracaena (Dracaena fragrans) | Veel lang blad | Licht tot halfschaduw | Niet te nat houden |
| Sansevieria (Dracaena trifasciata) | Middelgroot, stevig blad | Licht tot weinig licht | Weinig water; laat de potgrond opdrogen |
De tabel is geen ranglijst. Het belangrijkste is dat je een plant kiest die op zijn plek goed kan groeien. Een plant die genoeg licht krijgt en gezond blijft, heeft meer aan een passende standplaats dan aan een reputatie als 'zuurstofplant'. Pureplant adviseert daarom om bij het kiezen eerst naar licht, ruimte en verzorging te kijken.
Welke planten werken ook in het donker?
Sansevieria en Aloe vera worden vaak genoemd als planten die 's nachts zuurstof geven. Daar zit een interessante botanische reden achter. Beide behoren tot de groep planten die CAM-fotosynthese kunnen gebruiken. CAM staat voor Crassulacean Acid Metabolism.
Bij de meeste kamerplanten staan de huidmondjes overdag open om CO₂ op te nemen. Bij CAM-planten gebeurt een belangrijk deel van die opname juist 's nachts. De plant slaat de opgenomen CO₂ tijdelijk op in de vorm van organische zuren. Overdag gebruikt hij die opgeslagen CO₂ vervolgens voor de fotosynthese. Zo kan de plant zijn waterverlies beperken, wat handig is in droge omstandigheden.
Dat betekent overigens niet dat Sansevieria 's nachts onbeperkt zuurstof blijft maken. De lichtafhankelijke stappen van fotosynthese vinden nog steeds overdag plaats. CAM verschuift vooral het moment waarop CO₂ wordt opgenomen.
De Sansevieria, botanisch Dracaena trifasciata, is daardoor wel een interessante keuze voor een slaapkamer. Hij neemt weinig ruimte in, verdraagt verschillende lichtomstandigheden en heeft relatief weinig water nodig. Zet hem bij voorkeur op een plek waar nog voldoende daglicht binnenkomt. Geen enkele levende plant kan langdurig groeien zonder licht.
Wat helpt meer dan zuurstofplanten?
Wil je de lucht in je woonkamer echt verbeteren, kijk dan eerst naar ventilatie. Door buitenlucht binnen te laten, voer je onder andere CO₂ en andere stoffen af en breng je verse lucht naar binnen. Een paar kamerplanten kunnen dat niet vervangen.
Ook het beperken van vervuilingsbronnen helpt. Denk aan rook, sterke geuren en producten die vluchtige stoffen afgeven. Onderzoek van NASA liet zien dat planten in kleine, afgesloten testkamers bepaalde vluchtige stoffen uit de lucht konden verwijderen. Die resultaten zijn interessant, maar een afgesloten testkamer is geen gewone woonkamer. Je kunt ze daarom niet rechtstreeks vertalen naar een meetbaar luchtzuiverend effect van één plant thuis.
Luchtvochtigheid is weer een ander verhaal. Planten verdampen water via hun bladeren, maar je hoeft daarom niet automatisch veel planten neer te zetten om een droge woonkamer vochtiger te maken. Meet eerst de luchtvochtigheid en kijk daarna wat je ruimte nodig heeft.
- Ventileer regelmatig om verse buitenlucht binnen te brengen.
- Beperk vervuilingsbronnen zoals rook en sterke chemische dampen.
- Kies planten die bij de ruimte passen, zodat ze gezond blijven groeien.
- Gebruik planten niet als vervanging voor ventilatie.
Hoe haal je het maximale uit je planten?
Wil je dat je planten zo veel mogelijk kunnen groeien en fotosynthetiseren? Begin dan bij de standplaats. Voldoende passend licht is de belangrijkste voorwaarde. Zelfs schaduwtolerante planten hebben licht nodig om te groeien. Te weinig licht kan leiden tot zwakke groei en minder nieuwe bladeren.
Houd daarnaast het blad schoon. Stof op de bladeren kan de hoeveelheid licht die het blad bereikt verminderen. Een zachte, vochtige doek is voor veel planten voldoende. Gebruik liever geen bladglansproducten, omdat die de poriën van het blad kunnen verstoppen.
Kijk ook af en toe naar de pot. Wanneer wortels strak rond de pot groeien of uit de drainagegaten komen, kan verpotten nodig zijn. Kies daarbij geen veel te grote pot. Een kleine stap groter is meestal verstandiger, omdat overtollige potgrond langer nat kan blijven. Dat verkleint de kans op problemen met de wortels.
Zo geef je je plant precies wat hij nodig heeft om gezond te blijven. Niet om je woonkamer van grote hoeveelheden zuurstof te voorzien, maar om de plant zelf optimaal te laten functioneren.
Bij Pureplant komen je planten rechtstreeks vanuit de kas. Je krijgt ze in een verpakking op maat, met gratis verzending en binnen 1 tot 3 werkdagen in huis. Zo kun je een plant kiezen die niet alleen mooi staat, maar ook echt past bij de plek die je ervoor hebt.
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.
Veelgestelde vragen over zuurstofplanten in de huiskamer
Welke plant geeft de meeste zuurstof?
Er is geen plant die onder alle omstandigheden de meeste zuurstof geeft. Vooral het bladoppervlak, de hoeveelheid licht en de gezondheid van de plant bepalen de fotosynthese. Een grote, gezonde plant met veel blad kan daardoor meer zuurstof produceren dan een kleine plant van dezelfde of een andere soort.
Zijn zuurstofplanten geschikt voor de slaapkamer?
Ja, je kunt prima planten in je slaapkamer zetten. De meeste planten gebruiken 's nachts een kleine hoeveelheid zuurstof voor hun ademhaling, maar die hoeveelheid is klein. Sansevieria werkt volgens CAM-fotosynthese en neemt 's nachts CO₂ op. Goede ventilatie blijft belangrijk voor een gezond binnenklimaat.
Hoeveel planten heb je nodig voor een kamer?
Er is geen vast aantal planten nodig voor een kamer. Kies vooral op basis van de beschikbare ruimte, het licht en de verzorging. Één plant kan al prima zijn in een kleine ruimte. In een grotere kamer kun je meerdere planten combineren, zolang iedere plant genoeg licht en ruimte krijgt om gezond te groeien.
Zuiveren kamerplanten de lucht?
Planten kunnen bepaalde stoffen uit de lucht opnemen, maar veel onderzoek hiernaar vond plaats in kleine, afgesloten ruimtes. Dat betekent niet dat een kamerplant thuis de lucht merkbaar zuivert. Zie planten daarom niet als alternatief voor ventilatie. Ze zijn vooral een mooie, natuurlijke toevoeging aan je interieur.
