Makkelijk te onderhouden tuinplanten voor een tuin zonder werk

Kost je tuin elk weekend uren, dan ligt dat zelden aan jou en vaak aan de beplanting. Met makkelijk te onderhouden tuinplanten kun je het jaarlijkse tuinwerk ruwweg halveren. De grootste winst zit in twee keuzes: bodembedekkers die kale grond dichtgroeien, en trage groeiers die jaren hun vorm houden zonder snoeischaar.

Je hoeft daarvoor niet je hele tuin om te gooien. Door stap voor stap de plekken aan te pakken die het meeste werk kosten, merk je al na één seizoen verschil. Hieronder lees je waar het werk vandaan komt en welke planten het wegnemen.

Waar komt tuinwerk eigenlijk vandaan?

Als je een jaar lang bijhoudt wat je in de tuin doet, zie je steeds dezelfde vier taken terugkomen:

• Wieden is in de meeste tuinen de grootste tijdvreter. Onkruid kiemt overal waar kale grond licht krijgt.
• Snoeien kost veel tijd bij hagen en snelgroeiende struiken die je in vorm wilt houden, vaak twee keer per jaar.
• Gieten is vooral in droge zomers nodig, en het meest bij jonge planten, potten en ondiep wortelende soorten.
• Opruimen van blad, uitgebloeide bloemen en snoeiafval komt vooral in het voor- en najaar.

Wieden en snoeien zijn samen meestal verantwoordelijk voor het grootste deel van de uren. Daar begin je dus. Gieten en opruimen nemen vanzelf af als je planten kiest die bij je grond passen en je het blad laat liggen waar het kan.

Welke bodembedekkers houden onkruid buiten?

Een bodembedekker is een lage plant die zich uitbreidt tot een aaneengesloten tapijt. Onkruidzaden in de grond krijgen dan geen licht meer, zodat ze niet kiemen. Dit zijn soorten die betrouwbaar dichtgroeien:

• Schaduwkruid (Pachysandra terminalis): groenblijvend, voor schaduw onder bomen. Plant negen tot twaalf stuks per vierkante meter, want hij groeit vrij langzaam.
• Elfenbloem (Epimedium × versicolor 'Sulphureum'): gele voorjaarsbloemen, verdraagt droge schaduw. Zeven tot negen per vierkante meter.
• Dovenetel (Lamium maculatum): gevlekt blad en roze of witte bloemen, groeit snel. Vijf tot zeven per vierkante meter is genoeg.
• Ooievaarsbek (Geranium × cantabrigiense 'Biokovo'): voor zon en halfschaduw, roze tot witte bloemen in juni. Zes tot acht per vierkante meter.

Hoe dichter je plant, hoe sneller de grond dicht is. Minder planten per vierkante meter scheelt geld, maar betekent een of twee jaar extra wieden tussen de planten. Meer soorten vind je in onze collectie bodembedekkers.

Welke vaste planten hoef je nooit te snoeien?

Helemaal nooit is wat sterk, maar deze soorten vragen hooguit één korte knipbeurt per jaar. Ze houden zonder hulp een nette vorm en vallen niet uit elkaar.

Bij de soorten met één snoeibeurt knip je de oude stengels pas in het voorjaar af. Zo hebben insecten er in de winter een schuilplek en blijft de border ook in december iets om naar te kijken.

Welke heesters houden zonder snoei hun vorm?

Sommige struiken groeien van nature compact en rond. Ze worden in hun eigen tempo groter, maar blijven netjes. Voorbeelden zijn Skimmia (Skimmia japonica), Mexicaanse oranjebloesem (Choisya ternata), Japanse sneeuwbal (Viburnum plicatum) en Krentenboompje (Amelanchier lamarckii). Het Krentenboompje wordt wel een paar meter hoog, dus geef hem ruimte vanaf het begin.

Andere populaire heesters vragen juist veel snoeiwerk. De Vlinderstruik (Buddleja davidii) moet elk voorjaar flink terug, anders wordt hij kaal en slordig. Forsythia en haagplanten zoals Liguster wil je elk jaar in vorm houden. Dat is geen probleem als je dat leuk vindt, maar past niet in een tuin met weinig werk.

De belangrijkste regel: kies een struik waarvan de eindhoogte past bij de plek. Dan hoef je hem nooit in te korten. De RHS bevestigt dat veel groenblijvende heesters weinig tot geen snoei nodig hebben.

Hoe helpt mulchen en bodemverbetering?

Mulch is een laag los materiaal die je op de grond tussen je planten legt. Het werkt op twee manieren tegelijk. De laag houdt licht tegen, zodat onkruidzaden niet kiemen. En hij remt de verdamping, waardoor de grond in de zomer langer vochtig blijft en je minder hoeft te gieten.

Voor borders werken houtsnippers goed in een laag van vijf tot zeven centimeter. Leg ze niet tegen de stengels aan, want dat kan rot veroorzaken. Houtsnippers onttrekken bij het verteren wat stikstof aan de bovenste laag grond, dus gebruik ze vooral rond gevestigde planten en niet bij pas gezaaide soorten.

Compost is een tweede optie. Een laag van twee tot drie centimeter in het voorjaar verbetert de bodemstructuur en voedt het bodemleven. Zo heb je meestal geen extra kunstmest nodig. Een gezonde bodem met veel leven draagt bovendien bij aan de biodiversiteit, zoals Wageningen UR beschrijft.

Welke vier momenten per jaar zijn genoeg?

• Maart: knip vaste planten en siergrassen terug, strooi compost over de borders en vul de mulchlaag aan waar die dun is geworden.
• Juni: haal het onkruid weg dat toch is opgekomen, voordat het zaad zet. Geef jonge planten water bij droogte.
• September: plant nieuwe bodembedekkers en vaste planten op kale plekken. De grond is nog warm en de herfstregen helpt ze aanslaan.
• November: laat blad op de borders liggen als natuurlijke deken, en hark het alleen van het gazon en de paden.

Buiten deze vier momenten is je tuin vooral om van te genieten.

Veelgestelde vragen

Welke tuinplanten hoef je niet te snoeien?

Hosta, Kaukasisch vergeet-mij-nietje, Daglelie en Zeeuws knoopje vragen hooguit het weghalen van oud blad. Van de heesters houden Skimmia, Mexicaanse oranjebloesem en Japanse sneeuwbal hun vorm vrijwel zonder snoei. Voorwaarde is dat de eindhoogte past bij de plek, zodat je nooit hoeft in te korten.

Hoe voorkom je onkruid in de border?

Zorg dat er geen kale grond is. Plant bodembedekkers dicht genoeg, zodat ze binnen een of twee seizoenen aaneengroeien, en leg in de tussentijd een mulchlaag van houtsnippers. Onkruidzaden hebben licht nodig om te kiemen. Haal onkruid dat toch opkomt weg voordat het zaad zet, anders krijg je volgend jaar meer.

Welke bodembedekker groeit het snelst dicht?

Dovenetel groeit van de genoemde soorten het snelst en bedekt bij vijf tot zeven planten per vierkante meter vaak binnen één seizoen de grond. Ook Ooievaarsbek 'Biokovo' is vlot. Schaduwkruid is langzamer, maar vormt op den duur een zeer dichte, groenblijvende laag.

Hoeveel tijd kost een onderhoudsarme tuin per maand?

Dat hangt af van de grootte, maar voor een gemiddelde stadstuin met dichtgegroeide borders is ongeveer twee uur per maand realistisch. In het eerste jaar is het meer, omdat er nog kale plekken zijn. Het werk piekt in maart en is in de zomer en winter minimaal.

Wil je je border omzetten naar een tuin met minder werk? In onze collectie vaste tuinplanten vind je soorten die jaren terugkomen. Je profiteert van gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt. Voor binnen en buiten samen lees je verder in ons artikel over makkelijk te onderhouden planten.

Is er bij aankomst iets mis met een plant, dan kun je een beroep doen op ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.