Wat zijn makkelijke tuinplanten en waaraan herken je ze?

Een makkelijke tuinplant is een plant die jaar na jaar terugkomt zonder dat jij er veel voor hoeft te doen. Hij is winterhard, kan een droge periode aan, heeft weinig last van ziektes en behoudt zonder snoeien een mooie vorm. Hoe meer van die vier kenmerken een plant heeft, hoe minder werk hij je kost.

Het woord makkelijk staat op veel labels en in veel folders. Het is geen vage belofte als je weet waar je op moet letten. Met de kenmerken hieronder kun je zelf beoordelen of een plant bij jouw tuin en jouw tijd past.

Wat zijn de vier kenmerken van een makkelijke plant?

Winterhard. Een winterharde plant overleeft de Nederlandse winter buiten, zonder afdekken of naar binnen halen. Vaste planten sterven vaak bovengronds af en lopen in het voorjaar opnieuw uit. Zo hoef je ze niet elk jaar opnieuw te kopen.

Droogtetolerant. Zomers worden droger. Een plant met diepe wortels, grijs of behaard blad of vlezige bladeren houdt het wekenlang vol zonder water. Na het eerste jaar, als de wortels goed zijn ingegroeid, hoef je dan nauwelijks nog te sproeien.

Ziekteresistent. Sommige planten krijgen elk jaar meeldauw, roest of luis. Andere hebben daar van nature weinig last van. Resistente soorten besparen je spuiten, knippen en vervangen.

Een zelfstandige groeivorm. Een plant die uit zichzelf compact en netjes blijft, hoef je niet in model te knippen. Dat scheelt de meeste tijd, want snoeien is bij veel struiken het grootste werk van het jaar.

Wat vertelt het etiket je?

Een plantenlabel lijkt klein, maar het staat vol informatie. Leer drie dingen lezen en je voorkomt de meeste miskopen.

• Standplaats: vaak aangegeven met een zonnetje. Een volle zon betekent minimaal zes uur direct zonlicht per dag. Een half gevulde zon staat voor halfschaduw, een plek met een paar uur zon of gefilterd licht. Een donkere zon betekent schaduw.
• Hoogte en breedte: dit is de maat van een volgroeide plant, vaak na drie tot vijf jaar. Plant je te dicht, dan moet je later gaan uitdunnen of snoeien.
• Winterhardheidszone: vaak als een getal, bijvoorbeeld zone 5 of Z6. Hoe lager het getal, hoe kouder de plant verdraagt. Het grootste deel van Nederland ligt in zone 7 tot 8, dus alles met zone 7 of lager is hier in de regel winterhard.

Op Engelse labels zie je soms een H-waarde, bijvoorbeeld H5 of H7. Dat is de schaal van de Royal Horticultural Society, waarbij een hoger getal juist betekent dat de plant meer kou verdraagt. Kijk dus goed welke schaal gebruikt wordt.

Welke makkelijke planten passen bij jouw tuin?

Een plant is pas makkelijk op de juiste plek. Een zonliefhebber in de schaduw kwijnt weg, hoe sterk hij ook is. Kijk daarom eerst naar jouw tuin en kies dan de soort. Deze tabel geeft per situatie drie betrouwbare vaste planten.

Een kanttekening bij Hosta: slakken zijn er dol op. In een tuin met veel slakken is Elfenbloem de makkelijkere keuze. Meer inspiratie vind je in onze collectie vaste tuinplanten en in ons artikel over sterke makkelijke tuinplanten.

Welke planten lijken alleen makkelijk?

Sommige planten hebben een reputatie van gemak, maar vragen in de praktijk meer dan je denkt.

Buxus (Buxus sempervirens) staat bekend als sterk, maar moet twee keer per jaar geknipt worden om strak te blijven. Daarnaast heeft hij in Nederland veel last van de buxusmot en schimmelziekte.

Hortensia (Hydrangea macrophylla) bloeit rijk, maar heeft op warme dagen veel water nodig. Op een zonnige plek hangen de bladeren al snel slap, waardoor je in de zomer vaak moet sproeien.

Lavendel (Lavandula angustifolia) verdraagt droogte uitstekend, maar wordt zonder jaarlijkse snoei houterig en kaal van onderen. Wie dat overslaat, heeft na een paar jaar een rommelige plant.

Lopende bamboe groeit zonder moeite, maar juist daardoor woekert hij met ondergrondse uitlopers de hele tuin door. Zonder wortelbegrenzing wordt het een klus om hem in toom te houden.

Hoe maak je elke plant makkelijker?

Ook met de juiste soort kun je het jezelf nog makkelijker maken. Deze maatregelen zorgen dat planten sneller aanslaan en minder aandacht vragen:

• Verbeter de bodem. Werk bij het planten compost door de grond. Zware klei wordt dan luchtiger en zand houdt beter water vast. Zo vinden de wortels makkelijker hun weg.
• Leg een mulchlaag. Een laag van 5 centimeter houtsnippers, blad of compost houdt vocht in de grond en onderdrukt onkruid. Dat scheelt wieden en water geven.
• Houd de juiste plantafstand aan. Plant op de breedte die het etiket aangeeft. Zo hoeven planten niet om ruimte te vechten en groeit het geheel in twee jaar dicht, waardoor onkruid geen kans krijgt.
• Kies de standplaats voor de plant, niet andersom. Een plant op een plek die bij hem past, is gezonder en dus minder vatbaar voor ziekte.

Heb je nu veel tegels? Milieu Centraal laat zien hoe je stap voor stap vergroent, wat ook helpt om regenwater beter in de bodem op te nemen.

Hoe stel je een makkelijke border samen?

Een border die zichzelf redt, bestaat niet uit twintig verschillende soorten. Met drie tot vijf soorten krijg je rust en eenheid, en weet je precies wat je in huis hebt. Werk in groepjes van drie tot vijf planten per soort, zodat het geheel niet onrustig oogt.

Begin met een structuurplant die het hele jaar iets laat zien, zoals een siergras. Vul aan met twee bloeiers die op verschillende momenten bloeien, bijvoorbeeld Ooievaarsbek in het voorjaar en Hemelsleutel in de nazomer. Maak de border af met een bodembedekker aan de voorkant, zoals Vrouwenmantel, die de grond dicht houdt.

Zo heb je van april tot oktober iets te zien, en na een paar jaar vraagt de border alleen nog een snoeibeurt in het voorjaar. Bijen en vlinders profiteren er ook van. Uit onderzoek van Wageningen UR blijkt dat een gevarieerde beplanting bijdraagt aan biodiversiteit in de tuin.

Veelgestelde vragen

Wat is de makkelijkste tuinplant om mee te beginnen?

Ooievaarsbek (Geranium macrorrhizum) is een goede start. Hij groeit in zon en schaduw, verdraagt droogte, heeft zelden ziektes en vormt een dichte laag die onkruid tegenhoudt. Snoeien is niet nodig. Het blad ruikt kruidig en kleurt in de herfst rood, zodat hij lang mooi blijft.

Zijn vaste planten makkelijker dan eenjarigen?

Meestal wel. Vaste planten komen elk jaar terug, dus je plant ze maar een keer. Eenjarigen moet je elk voorjaar opnieuw zaaien of kopen, en ze hebben vaak meer water nodig omdat hun wortels ondiep blijven. Eenjarigen bloeien wel langer door, dus ze zijn een fijne aanvulling in potten.

Hoeveel onderhoud kost een makkelijke tuin per jaar?

Een goed aangelegde border met vaste planten vraagt na het eerste jaar ongeveer een paar middagen per jaar. In het voorjaar knip je oude stengels af en vul je de mulchlaag aan. In de zomer wied je af en toe. Het eerste jaar kost meer tijd, omdat je dan nog regelmatig water geeft.

Betekent winterhard dat een plant nooit doodgaat?

Nee. Winterhard betekent dat een plant de gemiddelde kou in jouw regio verdraagt. Een uitzonderlijk strenge winter, natte grond in combinatie met vorst of een pot die helemaal bevriest, kan ook een winterharde plant doden. Planten in potten zijn gevoeliger, omdat de wortels niet door de grond worden beschermd.

Wil je je tuin vullen met planten die het zelf redden? Bij Pureplant komen tuinplanten rechtstreeks vanuit de kas bij je thuis, met gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen. Elke plant gaat in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt. Bekijk onze collectie tuinplanten voor meer inspiratie.

Voor levende planten geldt ons retour- en garantiebeleid, dat je terugvindt op de website.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.