Hangplanten schaduw: soorten die weinig licht verdragen

Een hangplant voor de schaduw moet vooral goed tegen weinig licht kunnen. Dat is iets anders dan overleven in het donker: zonder daglicht houdt geen enkele plant het lang vol. Binnen zijn de Efeutute, Scindapsus en Asplenium de sterkste keuzes voor een plek zonder direct zonlicht. Buiten, op een noordbalkon of onder bomen, nemen Fuchsia, Begonia en Klimop het over.

Heb je al eens een plant zien wegkwijnen in een donkere hoek? Dan ligt het vaak niet aan jou, maar aan een soort die te veel licht nodig had.

Wat is het verschil tussen schaduw en donker?

Ons oog past zich zo goed aan dat een kamer die voor jou licht aanvoelt, voor een plant al snel te donker is. Licht wordt gemeten in lux. Direct zonlicht haalt buiten tienduizenden lux, terwijl een plek twee meter van een noordraam vaak niet verder komt dan een paar honderd lux.

Je kunt het met twee eenvoudige methoden inschatten:

• De handmeting: houd overdag je hand zo'n 30 centimeter boven de plek. Zie je een scherpe schaduw, dan is er fel licht. Een vage schaduw met zachte randen betekent halfschaduw. Zie je nauwelijks een schaduw, dan zit je in de schaduw of daaronder.
• Een lichtmeter-app: de camera van je telefoon geeft een ruwe lux-waarde. Niet exact, maar goed genoeg om twee plekken te vergelijken.

De University of Maryland Extension deelt kamerplanten in naar een lage, gemiddelde en hoge lichtbehoefte. De sterkste soorten hieronder, zoals Efeutute en Philodendron, horen in die laagste groep. Als vuistregel ligt de ondergrens voor hen rond de 500 lux gedurende een groot deel van de dag. Kom je daar ver onder, dan praat je over donker en heb je extra licht nodig.

Welke tien hangplanten groeien binnen bij weinig licht?

Deze tien soorten redden zich binnen op een plek zonder direct zonlicht. Ze staan in volgorde van minst naar meest lichtbehoevend. Let op de laatste kolom als je een bonte plant wilt: het wit of geel in het blad bevat geen bladgroen, dus die plant heeft meer licht nodig om de tekening te behouden.

Plant	Minimaal licht	Groeisnelheid	Panaché blijft in schaduw?
Efeutute (Epipremnum aureum)	Schaduw	Snel	Deels, vervaagt bij veel schaduw
Philodendron scandens (Philodendron hederaceum)	Schaduw	Gemiddeld	Groene vorm, geen tekening
Nestvaren (Asplenium nidus)	Schaduw	Langzaam	Groen blad, geen tekening
Scindapsus (Scindapsus pictus)	Lichte schaduw	Langzaam	Ja, zilvervlekken blijven redelijk
Zwaardvaren (Nephrolepis exaltata)	Lichte schaduw	Gemiddeld	Groen blad, geen tekening
Klimop (Hedera helix)	Lichte schaduw	Gemiddeld	Bonte vormen worden groener
Syngonium (Syngonium podophyllum)	Lichte schaduw	Gemiddeld	Deels, roze en witte vormen verbleken
Cissus (Cissus rhombifolia)	Lichte schaduw	Gemiddeld	Groen blad, geen tekening
Graslelie (Chlorophytum comosum)	Halfschaduw	Snel	Streep blijft, wel smaller
Rhipsalis (Rhipsalis baccifera)	Halfschaduw	Langzaam	Groen, geen tekening

De Nestvaren is strikt genomen geen hanger, maar in een hangpot vormt zijn rozet van bladeren een groene kroon die mooi over de rand buigt. Zoek je meer soorten voor een donkere woonkamer, lees dan ook over hangplanten voor een kamer in de schaduw.

?% Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.

Welke hangplanten doen het buiten aan de schaduwkant?

Een balkon op het noorden of een hoek onder bomen vraagt om andere planten dan binnen. Buiten is ook schaduw nog vele malen lichter dan een woonkamer, dus hier kun je zelfs bloeiers kwijt.

• Fuchsia (Fuchsia): de hangende vormen bloeien van juni tot de eerste vorst met hangende klokjes. Ze houden van koele, vochtige halfschaduw en verbranden juist in felle middagzon. De meeste hangfuchsia's zijn niet winterhard, zet ze in de winter vorstvrij binnen.
• Knolbegonia (Begonia): hangende knolbegonia's bloeien de hele zomer in rood, oranje, roze of wit. Ze verdragen schaduw goed en hebben een hekel aan natte voeten, dus zorg voor een pot met gat.
• Klimop (Hedera helix): winterhard en groenblijvend. Een goede basis voor een hangmand die ook in de winter groen oogt. Snoei hem bij, want hij groeit stevig door.
• Penningkruid (Lysimachia nummularia): een winterharde bodembedekker met ronde blaadjes die als een gordijn over de potrand hangt. De geelbladige vorm 'Aurea' fleurt een donkere hoek op, al kleurt hij in diepe schaduw groener.

Combineer een bloeier met een blijver. De Klimop of het Penningkruid geeft structuur, de Fuchsia of Begonia zorgt in de zomer voor kleur.

Wat doet schaduw met je plant?

In schaduw schakelt een plant over op spaarstand. Hij maakt minder suiker aan via fotosynthese en moet dus zuiniger zijn. Dat zie je terug aan drie dingen.

Ten eerste worden de internodiën langer. Dat zijn de stukken stengel tussen twee blaadjes. De plant rekt zich uit in de hoop meer licht te bereiken. Ten tweede blijft het nieuwe blad kleiner, omdat er minder energie is om het op te bouwen. Ten derde gaat de groei trager: waar een Efeutute bij een raam per maand flink uitloopt, kan hij in een schaduwhoek wekenlang stilstaan.

Die tragere groei heeft direct gevolgen voor het water. Een plant die weinig groeit, verdampt minder via zijn blad en neemt minder op via zijn wortels. De grond blijft daardoor langer nat. Geef je dezelfde hoeveelheid als een plant bij het raam, dan staan de wortels te lang in natte grond en kunnen ze gaan rotten. Wortelrot is in schaduw dan ook een vaker voorkomend probleem dan uitdroging.

Hoe pas je de verzorging aan bij minder licht?

Minder water

Steek je vinger in de grond voor je giet. Pas als de bovenste 3 centimeter droog aanvoelt, geef je water. In schaduw komt dat vaak neer op eens per twee weken, in de winter nog minder. Zo voorkom je dat de kluit dagenlang nat blijft.

Minder voeding

Geef van maart tot september hooguit eens per maand voeding op halve sterkte, en in de winter niets. Een langzaam groeiende plant kan de voedingszouten niet verwerken, waardoor ze zich ophopen in de grond en de wortels kunnen beschadigen.

Vaker draaien

Draai de pot elke week een kwartslag. In schaduw komt het licht meestal van één kant, en de plant groeit daar scheef naartoe. Door te draaien krijgt elke rank een beurt en blijft de plant rondom vol.

Wanneer is bijlichten de moeite waard?

Staat je plant in een gang, badkamer zonder raam of een hoek waar de handmeting nauwelijks een schaduw geeft? Dan helpt een groeilamp. Voor bladplanten volstaat een ledlamp met een wit, volspectrum licht. Die oogt normaal in huis, in tegenstelling tot de paarse lampen uit de kweekwereld.

• Afstand: hang de lamp 20 tot 50 centimeter boven de plant. Te ver weg en het licht verliest zijn kracht, te dichtbij en het blad kan uitdrogen.
• Branduren: 10 tot 12 uur per dag is genoeg. Een tijdschakelaar maakt het makkelijk, want planten hebben ook een donkere periode nodig.
• Wanneer niet: staat de plant al bij een raam en groeit hij redelijk, dan is een lamp overbodig. Draaien en dichter bij het raam hangen werkt dan ook.

Een lamp is vooral zinvol voor een plek die je echt groen wilt hebben en waar geen daglicht komt.

Veelgestelde vragen

Welke hangplant heeft het minste licht nodig?

De Efeutute (Epipremnum aureum) en Philodendron scandens hebben de laagste lichtbehoefte van de gangbare hangplanten. Ze groeien ook op een paar meter van het raam door, al gaat dat trager en worden de ranken dunner. Kies bij weinig licht een groene vorm, want bonte bladeren hebben meer licht nodig om gezond te blijven.

Kan een hangplant in een kamer zonder raam?

Niet zonder hulp. Zonder daglicht kan een plant geen fotosynthese doen en teert hij in op zijn reserves. Na enkele weken tot maanden gaat hij achteruit. Met een groeilamp die 10 tot 12 uur per dag brandt, kan een Efeutute of Philodendron er wel prima staan. Een andere optie is de plant om de paar weken te wisselen met een plant bij het raam.

Verliest een bonte hangplant zijn tekening in schaduw?

Vaak wel, deels. De witte of gele delen van het blad bevatten geen bladgroen. Bij weinig licht maakt de plant daarom groenere bladeren aan om toch genoeg energie te krijgen. Bij de Efeutute en Syngonium zie je dat duidelijk. Zet je hem terug op een lichtere plek, dan krijgt het nieuwe blad meestal weer meer tekening.

Welke hangplant bloeit in de schaduw buiten?

Hangfuchsia en hangende knolbegonia's bloeien het best in halfschaduw. Ze geven de hele zomer kleur op een noordbalkon of onder bomen, zolang de grond vochtig blijft. Beide zijn niet winterhard. Wil je ook in de winter iets hangends, combineer ze dan met Klimop of Penningkruid.

Wil je een hangplant die weinig licht nodig heeft? Kijk dan in onze collectie hangplanten voor binnen of bij onze schaduwplanten. We bieden gratis verzending, levering binnen 1 tot 3 werkdagen, planten rechtstreeks vanuit de kas en verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Mocht er iets mis zijn met je plant bij aankomst, dan val je terug op ons retour- en garantiebeleid voor levende planten.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.