Pannenkoekplant stekken in water is een van de makkelijkste manieren om een nieuwe plant te maken. Je snijdt een babyplantje zo dicht mogelijk bij de wortelstok af, net onder de grond, en zet het steeltje ongeveer twee centimeter diep in schoon water. Het blad zelf houd je droog. Binnen twee tot drie weken zie je de eerste witte worteltjes verschijnen.
De pannenkoekplant, botanisch Pilea peperomioides, heet niet voor niets vriendschapsplant: hij maakt vanzelf zijscheuten om weg te geven. Hieronder lees je welk stekje je kiest, hoe je snijdt, wat je de eerste weken doet en wanneer je overzet naar potgrond. Wil je weten wat die zeldzame bloei betekent, lees dan ook over de bloem in de pannenkoekplant.
Waarom laat de Pilea zich zo makkelijk stekken?
De Pilea peperomioides heeft een ondergrondse wortelstok die uitlopers maakt. Uit die uitlopers duwen kleine plantjes zich omhoog, vaak vlak naast de moederplant. Je ziet ze als miniatuurversies van het origineel: een rechte steel met een of twee ronde blaadjes.
Die babyplantjes zijn al half zelfstandig. Vaak hebben ze onderaan het steeltje al een klein wortelaanzetje, waardoor de stek nog maar een klein stapje hoeft te zetten.
De steel maakt bovendien snel nieuwe wortelcellen aan zodra hij vocht raakt. In water gaat dat sneller dan in grond, omdat er geen weerstand is. En je ziet het gebeuren, dus je weet precies wanneer het goed gaat.
Het juiste stekje kiezen
De kans van slagen hangt vooral af van de grootte van het plantje. Te klein is de meest gemaakte fout.
Kies een babyplantje van minimaal vijf tot zeven centimeter hoog, met twee of drie blaadjes die al de typische ronde vorm hebben. Het steeltje mag niet meer dun en doorschijnend zijn, maar moet stevig aanvoelen, ongeveer zo dik als een luciferhoutje.
Kleinere scheuten hebben te weinig reserve en verslappen voor er wortels zijn. Laat zo'n scheut nog drie tot vier weken aan de moederplant zitten. Dat wachten kost je niets.
Let ook op het seizoen. Van maart tot september wortelt de stek het snelst. In de winter lukt het ook, maar reken op een tot twee weken extra.
Weet je niet zeker welke plant bij jouw plek past?Doe de quiz en vind in 2 minuten jouw groene match.Snijden en in het water zetten
Werk rustig en schoon, dan is dit een kwestie van vijf minuten.
- Stap 1. Ontsmet een scherp mesje of een stanleymes met alcohol van minimaal zeventig procent. Zo breng je geen bacterien over die de snijwond laten rotten.
- Stap 2. Duw de grond rond het babyplantje voorzichtig opzij tot je ziet waar het steeltje uit de wortelstok komt.
- Stap 3. Snijd ongeveer een centimeter onder de grond door, zo dicht mogelijk bij de uitloper. Neem liever een stukje uitloper mee dan te hoog te snijden, want daar zitten de wortelaanzetten.
- Stap 4. Laat de snijwond twintig tot dertig minuten aan de lucht drogen. Het breukvlak verkurkt dan iets, waardoor het minder snel gaat rotten in het water.
- Stap 5. Zet het stekje in lauw water op kamertemperatuur, met alleen het onderste deel van de steel onder water, ongeveer twee centimeter. De blaadjes blijven volledig droog.
Kies een smal glas of flesje met een nauwe hals, zodat het plantje rechtop blijft en het blad het water niet raakt. Doorzichtig glas is handig: je ziet de wortels groeien en merkt het meteen als het water troebel wordt. Vul de moederplant daarna aan met verse potgrond.
De eerste weken
Ververs het water elke twee tot drie dagen. In stilstaand water daalt het zuurstofgehalte snel en vermenigvuldigen bacterien zich. Spoel het glas om bij elke wissel.
Zet het glas op een lichte plek zonder directe zon, bijvoorbeeld een meter van een oost- of noordraam. Fel zonlicht warmt het water op en laat algen groeien, en dat gaat ten koste van de stek. Een temperatuur rond de twintig graden werkt het beste.
Gezonde wortels zijn wit tot lichtroom, stevig en iets glanzend. Na twee weken zie je de eerste puntjes, na drie tot vier weken meerdere worteltjes van een paar centimeter. Bruine of slijmerige slierten wijzen op rot: snijd het aangetaste deel weg en begin met vers water.
Verder hoef je niets te doen. Geen mest, want dat versnelt algengroei en de stek neemt nog niets op. Lees je ook hoe je een pothos stekt, dan herken je dezelfde stappen.
Overzetten naar potgrond
Pot over zodra er meerdere wortels van drie tot vijf centimeter zijn, meestal na drie tot vijf weken. Wacht niet langer: waterwortels zijn zachter dan grondwortels, en hoe langer ze in water zitten, hoe lastiger de overstap wordt.
Neem een pot van ongeveer acht centimeter met afwatergaten. Groter is niet beter, want in veel grond blijft het te lang nat rond de kleine kluit. Meng luchtige potgrond met een handje perliet, zodat overtollig water wegloopt.
Maak met een potlood een gaatje, zet de stek erin tot net boven de wortelaanzet en druk de grond licht aan. Geef meteen water, zodat de grond contact maakt met de wortels.
Houd de grond de eerste twee weken licht vochtig, niet nat. Dat is de enige periode waarin de Pilea iets constanter vocht wil, want de waterwortels moeten zich aanpassen. Slaphangend blad in de eerste dagen is normaal. Wacht met de eerste mestgift tot er nieuw blad verschijnt, meestal na vier tot zes weken.
Als het stekken misgaat
Gaat er iets mis, dan is het bijna altijd een van deze vier dingen.
- Slappe steel, blad hangt. Meestal te warm of te veel licht, waardoor de stek meer verdampt dan hij kan opnemen. Zet hem koeler en schaduwrijker en ververs het water.
- Bruin en zacht onderaan de steel. Rot door bacterien in oud water. Snijd het aangetaste deel weg met een ontsmet mesje, laat het breukvlak kort drogen en zet de stek in schoon water in een schoon glas.
- Geen wortels na vier weken. Vaak was het stekje te klein of staat het te koel. Verplaats naar een warmere plek rond twintig graden. Voelt de steel nog stevig aan, geef het dan gerust nog twee weken.
- Groen aanslag in het glas. Algen door licht op het water. Niet direct schadelijk, maar ze verbruiken zuurstof. Zet het glas donkerder, of gebruik een ondoorzichtig flesje en controleer wekelijks.
Goed om te weten als je huisdieren hebt: de ASPCA vermeldt Pilea peperomioides als niet giftig voor katten en honden. Een grote hap plantmateriaal kan alsnog maagklachten geven, dus neem bij twijfel contact op met je dierenarts.
Veelgestelde vragen over de pannenkoekplant stekken in water
Hoelang duurt het voordat een Pilea-stek wortels heeft?
In het groeiseizoen zie je meestal na twee tot drie weken de eerste witte worteltjes. Na vier tot vijf weken zijn ze lang genoeg om over te potten. In de winter duurt het een tot twee weken langer, omdat de plant dan trager groeit bij minder licht en lagere temperaturen.
Kun je een blad van een pannenkoekplant stekken?
Een los blad maakt vaak wel wortels, maar zelden een nieuwe plant. Er zit geen groeipunt in het blad, dus er komt geen nieuwe steel of scheut. Wil je een echte nieuwe plant, gebruik dan een babyplantje met steel of een stuk stengel met een knoop erin.
Is stekken in water beter dan in grond?
Beide werken. In water zie je precies wat er gebeurt en dat is voor beginners prettig. In grond gaat het wortelen iets trager, maar de wortels zijn meteen van het juiste type, waardoor de plant later minder last heeft van de overstap. Voor een Pilea is water in de praktijk het makkelijkst.
Wanneer maakt een Pilea babyplantjes?
Meestal vanaf het moment dat de plant een jaar oud is en goed is ingeworteld. In het groeiseizoen, van maart tot september, verschijnen de meeste scheuten. Genoeg licht en een pot die niet te groot is helpen daarbij.
Samengevat: neem een stevig babyplantje van minstens vijf centimeter, snijd met schoon gereedschap net onder de grond, laat het breukvlak kort drogen en zet alleen de steel in water. Ververs elke twee tot drie dagen, houd het glas licht maar uit de zon en pot over zodra de wortels een paar centimeter lang zijn. Zo heb je binnen anderhalve maand een tweede pannenkoekplant om te houden of weg te geven.
Bekijk het assortiment makkelijke planten voor binnen en ontdek welke soorten passen bij jouw plek in huis. Onze planten komen rechtstreeks vanuit de kas, gaan in verpakking op maat de deur uit en worden gratis bezorgd binnen 1 tot 3 werkdagen.
Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.