Hangplanten voor in de schaduw: soorten die weinig zon nodig hebben

Een noordbalkon, een overkapping of een donkere hoek hoeft niet kaal te blijven. Wel moet je weten met welke schaduw je te maken hebt, want er zijn drie gradaties: halfschaduw, schaduw en diepe schaduw. Elk niveau vraagt om andere planten.

Heb je al gemerkt dat bloeiers op zo'n plek na een paar weken stoppen met bloeien? Dat is logisch. Bloemen kosten een plant veel energie, en die haalt hij uit licht. Kies daarom hangplanten die het van hun blad moeten hebben. Die blijven er ook met weinig zon mooi uitzien.

Is het halfschaduw, schaduw of diepe schaduw?

Het verschil tussen de drie niveaus zit in het aantal uren directe zon, dus zon die rechtstreeks op de plant valt. Tel die uren op een heldere dag in de zomer.

• Halfschaduw: 3 tot 5 uur directe zon, meestal in de ochtend of de late middag. Hier kun je nog veel kanten op, ook met sommige bloeiers.
• Schaduw: 1 tot 3 uur directe zon, of de hele dag licht zonder zon, zoals onder een overkapping met open zijkanten. Bladplanten doen het hier goed.
• Diepe schaduw: geen directe zon en weinig indirect licht. Denk aan een smalle doorgang tussen twee muren of een binnenhoek ver van het raam. Hier redden alleen de sterkste soorten het.

Let op dat een plek in het voorjaar en najaar donkerder is dan in juni, omdat de zon lager staat. Wat in de zomer halfschaduw is, kan in oktober volle schaduw zijn.

Welke soorten passen binnen in een donkere hoek?

Binnen zijn het vooral klimmende tropische planten die schaduw verdragen. Ze groeien van nature op de bosbodem en tegen boomstammen, onder het bladerdak van het regenwoud, en zijn dus gewend aan gefilterd licht.

De Efeutute (Epipremnum aureum) is de bekendste. Bij goed licht groeit hij soms 30 cm per maand, in een donkere hoek eerder een paar centimeter. De klimmende philodendron (Philodendron hederaceum) lijkt erop, met hartvormig blad dat wat zachter aanvoelt. Hij verdraagt minder licht nog iets beter. De satijnplant (Scindapsus pictus) groeit trager, maar zijn zilvergevlekte blad licht op in een donkere hoek.

Wat gebeurt er als het echt te donker wordt? De afstand tussen de bladeren wordt groter, de nieuwe bladeren blijven klein en bonte tekening vervaagt naar groen. Dat is een teken dat de plant naar het licht zoekt. Hang hem dan een meter dichter bij het raam. Meer soorten voor binnen vind je in ons artikel over schaduw hangplanten binnen.

Welke soorten passen buiten in de schaduw?

Buiten gaat het om hangplanten voor een noordgevel, een overkapping of een balkon onder een ander balkon. Hier telt naast licht ook winterhardheid, zodat je weet of de plant het jaar rond kan blijven hangen.

Het gouden penningkruid heeft in diepe schaduw de neiging groener te worden. Wil je die heldere kleur houden, geef hem dan een plek met wat ochtendzon.

Wat bloeit er wel in de schaduw?

Bloei in de schaduw is mogelijk, maar met een realistisch verwachtingspatroon. De beste resultaten krijg je in halfschaduw, met minstens een paar uur ochtend- of avondzon.

De fuchsia is de klassieker. Hij bloeit juist beter zonder middagzon, omdat de bloemen bij hitte snel afvallen. Reken op bloei van juni tot de eerste nachtvorst. Het vlijtig liesje (Impatiens walleriana) doet het ook goed in halfschaduw en bloeit onafgebroken, zolang de grond vochtig blijft. De knolbegonia (Begonia ×tuberhybrida) heeft grote, opvallende bloemen en verdraagt meer schaduw dan de meeste bloeiers.

In echte schaduw, met minder dan 2 uur zon, bloeien ook deze soorten korter en minder uitbundig. Je krijgt dan eerder een paar bloemen tussen het blad dan een volle bal. Zoek je volle bloei, dan heeft een zonnige plek de voorkeur, zie ons stuk over hangplanten in de zon.

Waarom heb je in de schaduw minder water nodig?

Een plant gebruikt water vooral voor fotosynthese en verdamping. Met minder licht maakt hij minder suiker aan en verdampt hij minder via zijn blad. De kluit blijft daardoor langer nat. Buiten komt daar bij dat er in de schaduw minder wind en warmte is, dus ook de grond zelf droogt trager op.

Wie hetzelfde gietritme aanhoudt als op een zonnige plek, zet de wortels dus onder water. Ze krijgen te weinig zuurstof en gaan rotten. Dat herken je aan slappe, gele bladeren, terwijl de grond nat is.

Houd daarom deze vuistregel aan: geef pas water als de bovenste 3 cm droog is. Binnen komt dat bij schaduwplanten meestal neer op eens per 10 tot 14 dagen, buiten in de zomer eens per 3 tot 4 dagen. Gebruik altijd een pot met afvoergat, zodat overtollig water weg kan. De RHS noemt te veel water als een van de meest voorkomende oorzaken van problemen bij kamerplanten.

Hoe maak je meer licht zonder te verbouwen?

• Lichte muurkleur: een witte of lichtgrijze muur achter de plant kaatst licht terug, zodat hij van twee kanten licht krijgt.
• Spiegel: een spiegel tegenover of naast het raam werpt extra licht in een donkere hoek.
• Overhangend groen snoeien: buiten maken takken van een boom of klimplant vaak meer schaduw dan nodig. Een snoeibeurt in het najaar geeft je balkon weer licht.
• Ramen schoonhouden: vuil glas houdt meer licht tegen dan je denkt.
• Groeilamp: binnen een kleine led-groeilamp van 8 tot 12 uur per dag, 30 tot 50 cm boven de plant. Zo vul je het tekort aan zonder te verhuizen.

Veelgestelde vragen

Welke hangplant heeft het minste licht nodig?

Binnen verdragen de klimmende philodendron en de Efeutute de minste hoeveelheid licht. Buiten is klimop de sterkste keuze voor diepe schaduw. Ook deze soorten groeien langzamer in het donker, dus verwacht geen snelle groei. Zonder enig daglicht is een groeilamp nodig.

Bloeien hangplanten ook in de schaduw?

Een paar soorten wel, vooral in halfschaduw. De fuchsia, het vlijtig liesje en de knolbegonia bloeien daar goed, zolang ze een paar uur ochtend- of avondzon krijgen. In volle schaduw bloeien ook zij minder en korter. Wil je er zeker van zijn dat de plek mooi blijft, kies dan vooral voor sierblad.

Hoeveel uur zon heeft een hangplant minimaal nodig?

Dat verschilt per soort. Bloeiers hebben minstens 3 tot 4 uur directe zon nodig voor een goede bloei. Bladplanten zoals klimop en de Efeutute kunnen zonder directe zon, zolang ze genoeg indirect daglicht krijgen. Hoe minder zon, hoe trager ze groeien.

Waarom worden mijn hangplanten in de schaduw kaal aan de basis?

De plant stopt zijn energie in de uiteinden van de ranken, omdat die richting het licht groeien. Oude bladeren bovenin krijgen te weinig licht en vallen af. Knip de ranken in het voorjaar terug tot ongeveer 15 cm, zodat er bij de basis nieuwe scheuten komen. Steek de afgeknipte delen terug in de pot.

Zoek je planten die een donkere plek wel aankunnen? Bekijk dan onze collecties kamerplanten voor in de schaduw en schaduwplanten voor buiten. Je krijgt gratis verzending en levering binnen 1 tot 3 werkdagen, rechtstreeks vanuit de kas en in een verpakking op maat, zodat je plant veilig en onbeschadigd aankomt.

Voor levende planten geldt daarnaast ons retour- en garantiebeleid.

Meer inspiratie voor plantenverzorging? Volg Pureplant op Instagram voor praktische tips, planteninspiratie en handige weetjes.